
局米旁大师教言集MP170声明学之妙音明境
11-6-1a
声明学之妙音明境
略说三性元音后加字之一
༄༅། །བརྡ་སྤྲོད་པ་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
11-6-1b
བརྡའ་སྤྲོད་པ་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ། ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཝཱ་གཱི་ཤྭ་རཱ་ཡ། དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རྒྱལ་མོར་ཕྱག་འཚལ་ནས། །དབྱངས་ཅན་ངག་གི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བའི། །སྒྲ་ཡི་མཚན་ཉིད་སྙིང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད། །སྒྲ་རིག་དོན་དུ་གཉེར་རྣམས་དགའ་བར་བྱོས། །ངག་གི་ཕྱི་མོ་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་གཉིས། །དང་པོ་དབྱངས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ལེགས་བསྟན་ན། །ཨ་ཨི་ཨུ་རི་ལྀ་ལྔ་རྩ་བའི་དབྱངས། །ཨ་དང་ཨ་འཕྲད་པ་རིང་སོགས། །རང་འདྲ་ཕྲད་ན་རིང་པོ་ལྔ་རུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རིང་པོ་འཕྲད་ཀྱང་དེ་ཁྱད་མེད། །ལྀ་ལ་རིང་པོ་མེད་པའི་ལུགས་ལ་ཨཱ་ལ྄་མེད་དོ། །ཨ་རིང་ཐུང་གང་ཡིན་ཡང་དེ། །མཐར་ཨི་ལ་སོགས་པ་བཞི་འཕྲད་ན། །དེ་ཚུ་རོལ་གྱི་དབྱངས་དང་བསྡོམས་ནས་ཨ་ཨི་ཨེའོ་སོགས་ཨེ་ཨོ་ཨར྄་ཨལ྄་ཡོན་ཏན་འགྱུར། །ཨ་རིང་ཐུང་མཐར་ཨེ་ཨོ་རཱྀ་ལཱྀ་བཞི་འཕྲད་ཚེ། །ཨཻ་ཨཽ་
11-6-2a
ཨ་ཨེ་ལ་ཨཻའོ་སོགས་རིམ་པས་སོ། །ཨཱར྄་ཨཱལ྄་འཕེལ་བ་བཞི་རུ་འགྱུར། སྒྲ་གཞུང་རྣམས་ལས་རྀ་ལྀ་གཉིས་ལ་ཡོན་ཏན་ལས་འཕེལ་བ་མེད་པར་འདོད་པ་དང་། སྐབས་འགར་ཕ་རོལ་རྀ་ཐུང་ཡང་ཨཱར྄་བྱེད་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ལྀ་ལ་རིང་པོ་མེད་པས་འཕེལ་བ་གཏན་མེད་འདོད། དུས་འཁོར་ལས་བོད་པ་དང་དེར་མ་ཟད་ཨ་ཧར྄་གྱུར་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་ཤམྦྷ་ལའི་སྒྲ་མདོར་འབྱུང་ཞེས་བཤད་དོ། །ལྀ་གཉིས་ཕྲད་ན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་རིང་པོར་མི་འགྱུར་བ་སོགས་དམིགས་བསལ་ཡོད་དོ། །རིང་ཐུང་གང་ཡིན་ཨ་མཐར་ཨཻ་ཨཽ་ཕྲད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན། །ཨ་མཐར་རིང་ཐུང་གང་ཡིན་ཁྱད་མེད་དོ། །ཕ་རོལ་འདྲ་མིན་དུ་གྱུར་པའི་དབྱངས་ལ་ཚུ་རོལ་གྱི། །ཨི་རིང་ཐུང་གང་ཡིན་ཡང་འདྲ་སོགས་ཡ྄་བ྄་ར྄་ལ྄། །ཨི་ཡ྄་ཨུབ྄་རི་ར྄་ལྀ་ཡ྄འོ། །སྲོག་མེད་འགྱུར། །ཨི་སོགས་རིང་ཐུང་གང་ཡིན་ཁྱད་མེད་དོ། །ཕ་རོལ་དབྱངས་ཡིག་ཀུན་གྱི་ཚུ་རོལ་གྱི། །ཨེ་ཨ་ཡ྄་ཨོ་ཨ་བ྄་ཨཻ་ཨཱ་ཡ྄་ཨཽ་ཨཱ་བ྄་འགྱུར། །སྒྲ་གཞུང་རྣམས་སུ་ལྀ་
11-6-2b
ལ་རིང་པོ་མེད། །རྀ་ལྀ་གཉིས་སུ་འཕེལ་བ་མ་བཤད་དོ། །གསལ་བྱེད་སྲོག་མེད་ཕ་རོལ་དབྱངས་ལ་དྲངས། །དབྱངས་རྣམས་ཕ་རོལ་གསལ་བྱེད་ལ་མིན་ཡང་། །གསལ་བྱེད་བརྩེགས་པ་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་པ་གོ་ཡཱུ་ཏི་ག་བྱཱུ་ཏི་ལྟ་བུ་ཡོད། །དབྱངས་རྣམས་ནང་ཕྲད་དེ་ལྟར་མཚམས་སྦྱོར་བྱ། །དབྱངས་མཚམས་སྦྱོར་དེ་ལྟར་སྤྱིར་བཏང་བ་ལ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ནི། །ཚིག་མཐའི་ཨེ་ཨོའི་ཕ་རོལ་ཨ་ཐུང་དབྱི། །ཨོཥྛ་མིང་ཨོ་ཏུའི་མིང་ཚུ་རོལ་སྔར་དབྱངས་བྱུང་ན་ཨཽ་ཡིན་ཡང་། ཨོ་ཡང་རུང་། ཞེས་ཨཽ་བྱས་ཀྱང་རུང་། སྔ་ཕྱིའི་དབྱངས་དག་མཚམས་སྦྱོར་མི་བྱ་བར། །རང་བཞིན་དེ་གར་གནས་བྱའི་དམིགས་བསལ་ནི། ཨ་དས྄་ལ་མང་ཚིག་གི་རྣམ་དབྱེ་བྱིན་པའི། ཨ་མཱི་དང་ནི་མང་ཚིག་མི་ནན་མཚམས་སྦྱར་ཡང་། གཉིས་ཚིག་བྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཨཱི་ཨུ་ཨེ། མཐའ་ཅན་དང་མཚམས་མི་སྦྱར་ཨཽའི་རང་གཟུགས་མ་གྱུར་ན་མཚམས་སྦྱར་ཀྱང་ཀ་ལཱ་པར། ཨ་མཐའ་ཚིག་ཕྲད་ཙ་ལྭ་སོགས་ཨ་ཐོ་ཨ་ཧོ་དགག་པའི་ནོ་སོགས་སི་ཕྱིས་པ་རྣམ་བརྡམས་པ་རོ་དབྱངས་དང་མི་སྦྱོར་རོ། །ཨོ་མཐའ་ནི་པཱ་ཏ། མིང་འགྱུར་དབྱངས་གཅིག་ལ་སོགས་དུ་མ་དང་། །རྣམ་བཅད་ཕྱིས་པ་དག་གི་ཕ་རོལ་དང་། །པླུ་ཏའི་ཕ་རོལ་དབྱངས་རྣམས་གང་བྱུང་ཡང་། །མཚམས་སྦྱོར་མི་བྱ་དེ་གར་བཞག་པར་བྱ། །རྒྱང་རིང་པོར་འབོད་པ། གླུ་ལེན་ངུ་བ་སོགས་གང་རུང་གི་ཡི་གེ་གསུམ་ནས་མང་པོའི་བར་ངེས་མེད་རིང་པོར་བྱེད་པ་རྣམས་པཱུ་ཏིའི་རྟགས་ཅན་ནོ།

声明学之妙音明境
略说三性元音后加字之一
༄༅། །བརྡ་སྤྲོད་པ་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
声明学妙音明境
བརྡའ་སྤྲོད་པ་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ། ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཝཱ་གཱི་ཤྭ་རཱ་ཡ།
顶礼文殊语自在尊（"ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཝཱ་གཱི་ཤྭ་རཱ་ཡ"，梵文拟音：namo mañjuśrī vāgīśvarāya，梵文天城体：नमो मञ्जुश्री वागीश्वराय，梵文泰卢固体：నమో మఞ్జుశ్రీ వాగీశ్వరాయ，汉语字面意义：顶礼文殊语自在尊，汉语拟音：纳莫曼殊室利瓦给湿瓦拉雅）。
向妙音语言女王致敬礼，
妙音语镜之名此论著，
将语音特性精要汇总述，
愿求语音明理者欢喜。
语言之基有元音与辅音，
首先当善说元音分类法，
阿、伊、乌、瑞、勒五种根本音，
阿与阿相遇成长音等情，
相同音相遇则变成五长音，
若遇长音相遇亦无差别，
勒音无长音规则则无阿拉。
阿音无论长短若，
后遇伊等四音时，
与前元音合成阿伊成哀等，哀、奥、阿尔、阿勒称增益。
阿长短后遇哀、奥、瑞、勒四音时，
按序成艾、奧、
阿遇哀则成艾等。阿尔、阿勒四种称增长。语法著作中认为瑞、勒二音没有增益和增长，有时后音瑞短音也有变成阿尔的情况，但由于勒无长音故绝无增长。时轮中说藏语甚至有阿变阿尔的方式，在香巴拉语法简论中也有提及。勒遇勒虽成一体但不成长音等特例也存在。
无论长短，阿后遇艾奧仍保持原状。
阿后无论长短无差别。
若前音遇不同后元音时，
伊长短无差别等成亚、瓦、拉、拉。
伊亚、乌瓦、瑞拉、勒亚，
变成无命。
伊等无论长短无差别。
任何元音作后音时，前音，
哀成阿亚，奥成阿瓦，艾成阿亚，奧成阿瓦。
语法著作中说勒无长音，
瑞勒二音无增长说明。
辅音无命向后拉元音，
元音不向后拉辅音，
辅音叠加元音合一如"go yūti"、"ga byūti"等情况存在。
元音相遇如是连接。
元音连接一般规则有特例：
句末哀奥后遇短阿则省略。
"oṣṭha"（唇）名中"o"若前有元音虽应成"au"，亦可作"o"，即可作"奧"。前后元音不相连，
而保持原状的特例是：阿达斯加复数格的，
阿米及复数否定中间虽连接，双数形式产生的伊、乌、哀，
末尾音不连接，奧未变原形时可连接，但卡拉帕说，
阿末词遇察瓦等、阿托、阿荷、否定的诺等、斯后删、命令式、罗，元音不相连。奥末如尼帕塔。
名词变化单元音及多音与，
去除韵尾后的后音与，
普鲁达后的元音出现时，
不作连接而保原状。
远距呼唤、唱歌、哭泣等情况下的音节，从三个到多个不定数目的延长发音，称为普鲁达标记。


 །བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལས་རྩ་བའི་དབྱངས་ལྔ་ལས། །མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་དེ་ལྔ་ཐུང་དང་རིང་། །པཱུ་ཏས་ཕྱེ་པ་ཤིན་རིང་བཅོ་ལྔའམ། །ལྀ་ལ་རིང་པོ་ཤིན་རིང་མེད་པ་དང་། །གཞན་ཡང་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ཨཱ་ལ་རིང་གསུམ་འདྲ་བ་ཡིན་པ་སོགས་
11-6-3a
གཞན་ལ་འགྲེ། ཡོན་ཏན་མཚམས་སྦྱོར་སོགས། །ཐ་སྙད་གདགས་ཚུལ་རྣམ་པ་དུ་མར་གསུངས། །དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཨ་ཨི་རྀ་ཨུ་ལྀ། །རྩ་བའི་དབྱངས་ལྔ་མཁའ་སོགས་འབྱུང་ལྔའི་ཁམས། །དེ་མཐར་ཨ་སྦྱར་ཡེ་ཤེས་ཁམས་སུ་བཤད། །རིང་པོ་ལྔ་མཐར་ཨཿསྦྱར་ཆོས་དབྱིངས་ཁམས། །ཐུང་རིང་ཡོན་ཏན་འཕེལ་དང་ཧ་སོགས་བསྒྱུར་བ་ལྔས། ཕྱེ་བས་དབྱངས་ནི་དྲུག་ལྔ་སུམ་ཅུར་བཞེད། །མདོ་དང་རྒྱུད་དང་རིག་གནས་སྤྱི་ལས་ནི། །དབྱངས་ལྔ་ཐུང་རིང་ཨེ་ཨཻ་ཨཽ་ཨཽ་བཞི། །ཨཾ་ཨཿདང་བཅས་དབྱངས་ལ་བཅུ་དྲུག་བཞེད། །གསལ་བྱེད་སོ་བཞིའམ་ཀ་ཥ་གཅིག་སྦྱར་བས། །ཐ་མའི་ཀྵ་བཅས་ཨ་ཀྵ་ལྔ་བཅུར་བརྗོད། །དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཀ་སོགས་སྡེ་པ་ལྔ། །ཤ་ཥ་ས་དང་སྐ་ཝ་གཉིས་བཅས་པའི། །གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་དབྱངས་དང་བཅས་བསྡོམས་ན། །ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་དྲུག་ཅུ་ཉིད་དུ་གསུངས། །དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ནི། །མགྲིན་པ་ལ་སོགས་སོ་སོའི་སྐྱེ་གནས་ཅན། །ཕན་ཚུན་སྦྱར་བའི་བྱེ་བ་དུ་མའི་ཚོགས། །ཡི་གེའི་མདོ་རྣམས་དག་ཏུ་ལེགས་པར་བསྟན། །གསལ་བྱེད་སྲོག་མེད་ངག་ཏུ་བརྗོད་མི་ནུས། །དབྱངས་ཀྱི་སྲོག་ལྡན་ཡི་གེ་དེ་དག་རྣམས། །ཚོགས་པས་མིང་ཚིག་ངག་གི་རང་བཞིན་འབྱུང་། །ཞར་བྱུང་ཉེར་མཁོའི་བརྡའ་ཆད་འགའ་ཞིག་བརྗོད། །ཀུ་ཙུ་ཊུ་ཏུ་པུ་ཞེས་རང་སྡེ་མཚོན། །ཀ་སོགས་སྡེ་པའི་དང་པོ་ལ་སོགས་ལྔ། །མིང་ངམ་བྱིངས་མཐའི་དབྱངས་གསལ་ཊི་ཞེས་བྱ། །གསལ་བྱེད་མཐའི་སྔོན་དབྱངས། འབྲུ་ཆུང་བཅུག ནི་ཨུ་པ་དྷཱ། །ཕ་རོལ་བརྩེགས་མེད་དབྱངས་ཐུང་ཡང་བ་ཡིན། །
11-6-3b
དབྱངས་རིང་ཀླད་ཀོར་ཚེག་དྲག་ལྡན་པ་དང་། །བརྩེགས་པའི་སྔོན་མར་གྱུར་རྣམས་ལྕི་བར་བཤད། །བོད་པའི་སི་ལ་དྷི་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས། །ཀ་ལ་པར་སཾ་དྡྷི་ཟེར། བརྗོད་དོན་བཅུག་པའི་དབྱངས་ལ་ཨིཏ་ཅེས་ཟེར། །ཆེད་དོན་དུ་བཅུག་གསལ་བྱེད་སོགས་འགྲོ་བ། །དེ་ལ་ཨིཏ་སྦྱར་དེ་ཉིད་འགྲོ་ཤེས་བྱ། །ཨཀ྄་སོགས་གློ་བུར་རྐྱེན་མིང་ཨཱ་ག་མ། ། དབྱི་དང་བསྒྱུར་དང་ལན་གཉིས་བརྗོད་པ་སོགས། །རྣམ་གཞག་དུ་མ་གཞུང་གི་སྐབས་སུ་འབྱུང་འགྱུར། །གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་བསྡུ་སླད་འདི་ལྟར་བརྗོད། །ཧ་ཡ་ཝར་མཐར་གནས་བཞི། ལ། ཉ་ཎ་ནྲ་ང་མ། རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན། ཛྷ་ཌྷ་དྷ་གྷ་བྷ། ག་ཛ་ཌ་ད་༢༠ བ། སྒྲ་ལྡན་ཉི་ཤུ། ཁ་ཚ་༢ ༡ཕ་ཋ་ཐ། ཙ་ཊ་ཏ་ཀ་བ། ཤ་ཥ་སཱ༡༣། སྒྲ་མེད། ཧ་བཅས་དྲོ་བ་བཞིའོ། །ཐོག་མཐའི་ཡི་གེ་སྦྱར་བས་བར་ཀུན་བསྡུ། །དབྱངས་མེད་གསལ་བྱེད་ཕ་རོལ་དབྱངས་ལ་དྲང་། །དེ་མེད་ཕ་རོལ་གསལ་བྱེད་ཆུ་ལ་ཀུ་བའི་རིགས་པས་སོ། །སྟེང་དུ་བརྩེགས། །གསལ་བྱེད་སྲོག་མེད་ནང་འཕྲད་མཚམས་སྦྱོར་ཚུལ། །ར་ཧ་མ་གཏོགས་ཚུ་རོལ་གསལ་བྱེད་ཀྱི། །ཕ་རོལ་ཧ་སའི་སྔ་མ་དེ་གཉིས་འགྱུར། །ཚུ་རོལ་ར་ལས་ཕ་རོལ་ཡ་དང་བ། །བྱུང་ན་ཡང་བ་དེ་དག་གཉིས་སུ་འགྱུར། །ཨུ་བ་དྷཱ་ཐུད་དབྱངས་མཐའི་ད་ཎ་ན། །ཕ་རོལ་དབྱངས་བྱུང་སྔ་མ་དེ་གཉིས་འགྱུར། །དབྱངས་ཐུང་ཕ་རོལ་ཚ་བྱུང་ཚ་དེའང་གཉིས། །ཚུ་རོལ་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱི་གྷ་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ། །བཞི་པ་རྣམས་བྱུང་ཚུ་རོལ་གསུམ་པར་ག་སོགས་འགྱུར། །རྟགས་མཐའི་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་ཟིན་གྱི་མཐའི་ཡ྄་བ྄་ཡང་ན་དབྱི། །ཕྱིས་དེ་ཕ་རོལ་དབྱངས་དང་མི་སྦྱོར་བའམ། །ཡང་ན་སྦྱོར་བ་འདམ་ངའོ།

语法著作中讲根本元音五种，
相同者称五短五长，
以普鲁达区分极长十五或，
勒无长音与极长音，
其他相似者如阿有长三相似等，
类推他音。增益连接等，
术语命名方式有多种。
时轮中说阿伊瑞乌勒，
五种根本元音属空等五大元素，
末尾加阿属智慧界，
五长音末加阿属法界，
以短长增益增长及哈等变五种，
分为元音六五三十种。
从经续及一般学术中，
五元音短长及哀艾奥奧四音，
加上安阿共十六元音。
辅音三十四或加上克沙，
最后含克沙共五十字母。
时轮中说嘎等五组，
沙杀萨及斯瓦二组，
辅音三十加元音总共，
字母基本共六十种。
元音与辅音这些字母，
各从喉部等不同发音处生，
相互组合产生众多变化，
字母经论中已清晰阐述。
辅音无命气口中难发出，
具有命气元音诸字母，
聚合而成名词语句语言本性。
附带说明一些必要术语：
库楚图图普表示自部，
嘎等音组的第一等五音，
名词或词根末元辅称提，
辅音末前加小字元音称乌巴达，
后面无叠音短元音为轻，
长元音头圈足记及，
作为叠音前者为重音，
称呼中的斯称为提，卡拉巴中称桑提，
插入表意元音称伊特，
特意插入辅音等转变，
加上伊特者即转变，
阿克等突然助词名阿嘎玛，
省略转变重复发音等，
多种规则于论中将出现。
辅音字母为简略如下述：
哈雅瓦尔末位四，拉，
娘呐纳锵玛，鼻音，
然搭达嘎巴，嘎匝搭达巴，
二十有声音，
喀察帕塔塔，杂札踏卡巴，
夏杀萨，无声，
哈共四温音。
首尾字母结合囊括中间，
无元辅音向后拉元音，
无则上叠后辅，如"水"到"库瓦"的道理。
辅音无命内部连接方式：
除了拉哈玛外前辅音，
后音是哈萨则前音转二音，
前音拉后音雅与瓦，
出现则轻音变成二音，
乌巴达短元末的达拿纳，
后遇元音前者变二音，
短元后遇察则察变二音，
前为第四音后为嘎等第四时，
前音变为第三如嘎等，
标记末成词的末尾亚瓦或省略，
之后或不与后元音连接，
或者连接二者可选。


 །ཚིག་མཐའ་
11-6-4a
མིང་ལ་རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་ཟིནའི་ཙ་པའི་ཕ་རོལ་ཨ་བ་དབྱངས་སྒྲ་ལྡན་བྱུང་། །སྔ་མ་ཛ་བ་རྣམས་སུ་འགྱུར་བའམ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཉ་མ་ལྔ་པར་འགྱུར། །ཙ་བའི་ཕ་རོལ་ཤ་དེ་ཚར་འགྱུར་རམ། །ཙ་པའི་ཕ་རོལ་ཧ་ནི་སྔ་མ་རང་སྡེའི་བཞི་པར་ཡང་ན་འགྱུར། །ཚིག་མཐའི་ས་ཏུའི་ཕ་རོལ་ཤ་ཙུ་བྱུང་ན། །ཚུ་རོལ་ཤ་དང་ཏ་སོགས་ལྔ་པོར་འགྱུར། །ཚུ་རོལ་ཙུ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུའང་ཙུ། །ཚུ་རོལ་ས་ཡི་ཕ་རོལ་ཥ་ཊུ་བྱུང་། །ས་དེ་ཥ་ཡིག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར། །ཚུ་རོལ་ཏ་ཡི་ཕ་རོལ་ཊུ་བྱུང་ན། །ཏ་དེ་ཊ་སྡེ་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་འགྱུར། །ཚུ་རོལ་ས་ཏུའི་རྗེས་སུ་ཥ་ཊུ་ན། བྱུང་། །ཚུ་རོལ་ཥ་དང་ཊ་ཡི་སྡེ་པར་འགྱུར། །ཚིག་མཐའི་ཊུ་ལས་ཕ་རོལ་ས་ཊུ་ནི། །ཥ་དང་ཊུ་རུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཏ་ན་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་དེ་གཉིས་ལ། །ན་ཡི་ཕ་རོལ་ཡ་བ་ལ་གསུམ་བྱུང་། །ན་ནི་ཕ་རོལ་དེ་དེའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར། །དེ་ལའང་སྣ་ལྡན་ཡོད་མེད་རྣམ་གྲངས་གསུམ། །གཞན་ཡང་ཀ་ལཱ་པ་ལས་འདི་ལྟར་བཤད། །ཚིག་མཐའི་ད་རྗེས་ལ་དང་ཀུ་ཊུ་བྱུང་། །ཏ་དེ་ཕ་རོལ་གང་ཡིན་དེ་དེར་འགྱུར། །ཕ་རོལ་ཤ་བྱུང་ཏ་དེ་ཙ་རུ་འགྱུར། །ན་མཐའ་ཙ་ཚ་ཕ་རོལ་ཤ་རུ་འགྱུར། །ཊ་ཋ་ར་ཥ་དང་ཏ་ཐ་དག་ལས། །པྲ་ཤན་ལ་མིན་དམིགས་བསལ་ལོ། །དེ་གསུམ་ལ་ནི་སྔ་མར་ང་རོ་ཐོབ། །ཛ་ཛྷ་ཉ་ཤ་རྣམས་ལ་ཉ་རུ་འགྱུར། །ཤ་ལ་པཉྩ་ཡང་ནའོ་དམིགས་བསལ་ལོ། །ཌ་ཌྷ་ན་ལ་ན་དེ་ཎ་རུ་བྱ། །ཚིག་མཐའི་མ་ནི་ང་རོ་བྱ་བའམ། །སྡེ་ལྔ་རྗེས་ཡོད་དེ་དེའི་ལྔ་པར་འགྱུར། །དབྱངས་ཅན་མདོ་ལས་ན་མཐའི་ཕ་རོལ་ཏུ། །ཚ་ཏའི་བར་བྱུང་ན་མཐར་སཀ྄་སྟེར་བྱ། །ན་མཐའི་ཕ་རོལ་ཤ་ལ་ཙཀ྄་ཀྱང་གསུངས། །ཚུ་རོལ་
11-6-4b
ཛྷ་ས་ཕ་རོལ་ཁ་ས་ལ། །ཚུ་རོལ་ཙ་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་འགྱུར། །ཥ་ར་རྀ་རྗེས་སྲོལ་ལྡན་ན་ཎར་འགྱུར། །མཐའི་ན་དབྱངས་མེད་མིན་ནོ། །ཨ་བ་ཀུ་པུས་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་འགྱུར། །ཀུ་ཨི་ལ་རྗེས་སྲོག་ལྡན་ས་ཥའོ། །སྲོག་མེད་གསལ་བྱེད་བརྩེགས་པའི་མཐའ་དབྱིའོ། །ད་ནི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ནི་ཆར་གཏོགས་པ། །ང་རོ་དང་ནི་རྣམ་བཅད་མཚམས་སྦྱོར་བཤད། །ས་ར་སྲོག་མེད་དག་ནི་རྣམ་བཅད་བྱ། །ཚིག་མཐའི་མ་ཡི་ཕ་རོལ་ཧ་ས་བྱུང་། །མ་དེ་ང་རོར་བྱེད་པ་ཤས་ཆེ་ལ། །ཛྷ་ས་ཕ་རོལ་ཚིག་མཐའི་ན་དེ་འདྲ། །ཕ་རོལ་ཡ་བར་ང་རོ་ཉ་མར་འགྱུར། །ཡ་བ་ལ་བྱུང་ང་རོ་དེ་དེར་འགྱུར། །ཤ་ཥ་ས་ཧ་ར་ལྔ་ཕ་རོལ་བྱུང་། །ང་རོ་ལྙོ་འགྱུར་རིག་བྱེད་ལས་བྱུང་ངོ་། །ཁ་སའི་ཕ་རོལ་རྣམ་བཅད་ས་རུ་འགྱུར། །ཤ་ཥ་ས་ལ་ཡང་ན་དེ་དེར་འགྱུར། །ཀ་ཀར་ྈྐ་དང་པ་ཕར་ཝ་ཉའམ་མིན། །པ་ཙ་སྤ་ཏི་ལ་སོགས་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས། །སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཡང་གཅིག་རྣམ་བཅད་ཀྱི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ། །ཙ་ཚར་ཤ་དང་ཏ་ཐར་ས་དང་ནི། །ཊའམ་ཋ་ལ་ཥ་རུ་འགྱུར་ཡང་བཤད། །ཨ་མཐའི་རྣམ་བཅད་ཕ་རོལ་ཨ་བྱུང་ན། །རྣམ་བཅད་ཨུ་བྱ་དེ་བཞིན་ཧ་བའང་། །ཨ་ཧཿའི་ཕ་རོལ་ར་བྱུང་རྣམ་བཅད་ར། །རཱ་ཏྲི་སོགས་ལ་མི་འགྱུར་དམིགས་བསལ་ལོ། །ར་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་བཅད་ཡིན་ན་ནི། །ཁ་པ་ར་གསུམ་རྗེས་བྱུང་ར་ཉིད་འགྱུར། །ར་མཐའ་དང་ནི་ན་མིན་མཐའི་རྣམ་བཅད། །ཕ་རོལ་ར་བྱུང་ར་དབྱི་སྔ་མ་རིང་། །ནཱ་མིན་མཐའི་ཚེག་ཨ་བ་ཕ་རོལ་ར། །ཨུ་ཥཿརྣམ་བཅད་ཀྱང་ནི་དེ་དང་འདྲ། །ཨཱ་མཐའི་རྣམ་བཅད་ཕ་རོལ་ཨ་བར་དབྱི། །ཨཱ་རྗེས་
11-6-5a
དབྱངས་རྣམ་བཅད་ཡར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་དབྱི། བྷོཿསོགས་ཕ་རོལ་ཨ་བར་རྣམ་བཅད་དབྱི། བྷོཿཨ་གྷོཿབྷ་གོཿ སཿཏད྄་དང་སེ་ཏག་པ་སི་བྱིན་པའི་ཨེ་ཥཿནི་ཕ་རོལ་ཧ་ས་ལ། །རྣམ་བཅད་དབྱི་བྱ་དེ་ལྟར་གང་ཐོབ་སྦྱར། །གསལ་བྱེད་གཞན་པ་ཕ་རོལ་མགོ་བོ་བརྩེགས། །བརྡའ་སྤྲོད་པ་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་མེ་ལོང་ལས་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།

句末
名词加格助后查组后遇阿瓦有声音，
前音变为匝瓦，
或者后音变为第五娘玛，
查组后遇夏变为察，
查组后遇哈则前音变为自部第四或，
句末萨图后遇夏组，
前音变为夏和达等五，
前音组后音组相同，
前音萨后遇杀吒，
萨变为杀字，
前音达后遇吒组，
达变为吒组，
前音萨图后遇杀吒，
前音变为杀和吒组，
句末吒组后萨吒，
不变为杀和吒组，
从达纳二音产生的二者，
纳后遇雅瓦拉三音，
纳变为后音的形体，
此中有无鼻音三种情况。
还有卡拉巴中如此说：
句末达后遇拉和库吒，
达变成后音是何就是何，
后音是夏则达变成查，
纳末后查察变成夏，
吒塔拉杀与达塔等，
不用于帕拉香为特例，
这三音前音获得嗡声，
匝然娘夏等变为娘，
夏遇旁遮或否为特例，
搭搭纳拉纳变为捏，
句末玛变为嗡声，
在第五组后变为该组第五音，
妙音简论中说纳末后遇，
察到达之间则纳末加萨克，
纳末后遇夏则加查克也说过，
前音
然萨后遇喀萨，
前音变为查组音，
杀拉瑞后有规则纳变捏，
末纳无元音不变，
阿瓦库普间隔仍变化，
库伊后有命萨杀，
无命辅音叠音末省略。
现在辅音的部分，
嗡声与韵尾连接法，
萨拉无命变韵尾，
句末玛后遇哈萨，
玛多变嗡声，
然萨后句末纳同样，
后遇雅瓦嗡变娘玛，
遇雅瓦拉嗡变为同音，
夏杀萨哈拉五音后出现，
嗡变弱音出自吠陀，
喀萨后韵尾变为萨，
夏杀萨中也可变为各自，
卡卡尔嘎与帕帕尔瓦娘或不变，
帕查斯帕蒂等连词，
构成方式有多种，
另一种韵尾后遇，
查察为夏和达塔为萨，
吒或塔为杀也说过，
阿末韵尾后遇阿，
韵尾变乌同样哈变，
阿哈后遇拉韵尾变拉，
但在拉特里等不变为特例，
若是由拉变的韵尾，
喀帕拉三音后变为拉本身，
拉末和非纳末韵尾，
后遇拉省略拉前音变长，
非纳末韵尾阿瓦后遇拉，
乌沙韵尾也与此相同，
阿长末韵尾后遇阿瓦省略，
阿长后
元音韵尾变亚或省略，婆等后遇阿瓦韵尾省略，婆阿变婆婆哥，萨达和斯达帕西加的哀沙，后遇哈萨，
韵尾省略如是得到即连接，
其他辅音后头上叠加。
声明学之妙音明境中元音与辅音连接章第一
;


 ༈ །རྣམ་དབྱེ་མེད་མིང་སྦྱར་ཟིན་ཚིག །སྦྱར་བྱའི་རྣམ་དབྱེ་ཉེར་གཅིག་སྟེ། །སི་ཨོ་ཛས྄་དང་པོ། ཨམ྄་ཨཽ་ཤས་གཉིས་པ། ཊཱ་བྷྱཱམ྄་བྷིས྄་གསུམ་པ། ངེ་བྷྱ་མ྄་བྷྱ་ས྄་བཞི་པ། ང་སི་བྷྱཱ་མ྄་བྷྱས྄་ལྔ་པ། ངས྄་ཨོས྄་ཨཱམ྄་དྲུག་པ། ངི་ཨོ་ས྄་སུབ྄་བདུན་པའོ། །འབོད་པའི་དོན་ལའང་དང་པོ་གསུམ།དེ་ཡང་རྟགས་མཐའ་ཕོ་མོ་དང་། མ་ནིང་དབྱེ་བས་རྣམ་དབྱེ་རྣམས། །ཞུགས་པ་འདྲ་དང་མི་འདྲར་འགྱུར། །མིང་ནི་རྟགས་གསུམ་རེ་རེའམ། །གཉིས་དང་གསུམ་ཀ་ཅན་ཡང་ཡོད། །རྟགས་མེད་པ་ནི་མི་ཟད་པའོ། །རྣམ་དབྱེ་བདུན་པོ་རེ་རེ་ཡང་། །གཅིག་ཚིག་གཉིས་ཚིག་མང་ཚིག་གསུམ། །སྦྱར་གཞི་མིང་མཐའ་དབྱངས་གསལ་གཉིས། །དབྱངས་ལ་ཨ་སོགས་དབྱེ་བས་ཕྱེ། །སྤྱིར་བཏང་རྣམ་དབྱེ་འདི་དག་གི། ཛ་ཤ་ཊ་དང་ང་བཞི་དང་། །མཐར་ཞུགས་ཨི་དང་པ་རྣམས་འགྲོ། །ལྷག་མའི་དབྱངས་གསལ་རྐྱེན་དངོས་ཡིན། །དམིགས་གསལ་བསྒྱུར་སོགས་སྐབས་ཤེས་བྱ། །དམིགས་བསལ་མེད་ན་རྟགས་གསུམ་གས། །སྤྱིར་བཏང་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ། །མདོ་ཙམ་བརྗོད་ན་ཚིག་ཉུང་
11-6-5b
ཡང་། །དོན་རྣམས་བློ་ལ་འཆར་དཀའ་བས། །གསར་བུ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བླག་ཏུ། །རྟོགས་ཕྱིར་འདིར་ནི་རྒྱས་སྤྲོས་བརྗོད། །དོན་དངོས་བརྗོད་ཚེ་དང་པོ་སྦྱིན། །སྐྱེས་རྟགས་ཨ་ཐུང་མཐའ་ཅན་ལ། །སི་བྱིན་ཨི་དབྱི་ས་རྣམ་བཅད། །ས་ར་དག་གི་རྣམ་བཅད་དོ། །གཉིས་ཚིག་ཨཽ་གཉིས་མཚམས་སྦྱར་བྱ། །ཛས་ཀྱི་ཛ་དབྱི་དབྱངས་མཚམས་སྦྱར། །ལས་སུ་བྱ་བར་གཉིས་ཚིག་སྦྱིན། །རྟགས་མཐར་མཚུངས་པའི་ཡི་གེ་ལ། །ཨམ྄་ཤས྄་དག་གི་ཨམ྄་ཤས྄་དག་གི་ཨའི་འོ། །སྲོག་གི་ཨ་དབྱི་བྱ། ཨཽ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་མཚམས་སྦྱར། །ཤས་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་ཤས་ལའོ། །ཤ་འགྲོ། ཨ་ཕྱི་སྐྱེས་པ་ལ་སའི་ནའོ། །སྐྱེས་པར་ས྄ན྄་འདྲ་ཡིག་མཐར་བྱ། །བྱེད་པའི་དོན་ལ་གསུམ་པ་སྟེ། ཊཱ་ནི་ཨི་ན། ཊཱ་ཨི་ནའོ། །བྱས་མཚམས་སྦྱར། །བྷ་རྐྱེན་ཀུན་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་། །བྷ་ལ་སཱ་ཏ྄འོ། །བྷྱཱམ྄་ཉིད་ནི་རང་སར་སྦྱར། །བྷིའི་ཤས་ལའོ། །བྷིའི་བྷ་ནི་བྷིའི་བྷིའི་ཨའོ། །ཨ་རུ་འགྱུར། །ཡང་ན་ཀ་ཙན་གཉིས་ལས་འདི་ལྟར་འབྱུང་། བྷིས྄་ཨཻས྄་བྱས་ཀྱང་འདྲ། །སྒྲ་ཡི་སྡེབ་སྦྱོར་གཞན་ལས་ནི། །བྷིས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ་བྱས་དེ་བི་ལྟ་བུའོ། །སྦྱར། །ཆེད་དོན་ལ་ནི་བཞི་པ་སྦྱིན། །དེ་མཐའ་ཨ་དེའི་ཨཀྲའོ་ཀ྄་སྟེར་རཀ྄་ཕྱིས་སྦྱར། །བྷྱཱམ྄་རྟགས་མཐའ་རིང་བྱས་སྦྱར། །མང་ཚིག་ས་བྷར་མཐའི་ཨ་ས་བྷ་མང་པོ་ཉིད་ལ་ཨེའོ། །ཨེ། །དེ་ཕྱིར་རྟགས་མཐའ་ཨེ་རུ་བྱས། །དེ་ལ་བྷྱ་ས྄་སྦྱར་བར་བྱ། །འབྱུང་ཁུངས་དོན་ལ་ལྔ་པ་སྦྱིན། །ང་སི་ཨ་ཨཱ་ཏ྄་དུ། ང་སིའི་ཨཱ་ཏའོ། །བསྒྱུར་བྱས་སྦྱར། །བྷྱཱ་མ྄་རྟགས་མཐའ་རིང་། ས་བྷ་མང་པོ་ཉིད་ལ་ཨེའོ། །བྱས་སྦྱར། །བྷྱཱས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ་བྱས་སྦྱར། །འབྲེལ་བ་བརྗོད་འདོད་དྲུག་པ་སྦྱིན། །དས྄་ནི་སྱ་བྱས་ནས་སྦྱར། །དས྄་སྱའོ། །ཨོས་ལ་རྟགས་
11-6-6a
མཐའ་ཨ་ཨེ་བྱ། །ཨོ་ས྄་ལའོ། །ཨཱ་མ་སྔོན་བུ་ཊ་སྟེར་ཨུ་ཊ྄་ཕྱིས་སྦྱར་{ཨཱ་མའི་ནུ་སའོ།}།ཕ་རོལ་ནཱ་མ྄་ལ་རྟགས་མཐའ་{ནཱ་མ་ལའོ།}།རིང་། །གནས་གཞིའི་དོན་ལ་བདུན་པ་སྟེ། །དེ་ཡང་ཕྱི་མཚམས་སྦྱར་བྱ། །ཨཱོ ས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ་བྱས་སྦྱར། །ལུས་ཀྱི་པ་དབྱི་རྟགས་མཐའ་ཨེ། །ཀུ་ཨི་ལ་རྗེས་ས་ནི་ཥ། །བོད་པའི་དོན་ལ་དང་པོ་གསུམ། །བྱིངས་མིན་མཚུངས་པར་བོད་སི་{བྱིངས་མ་ཡིན་པ་མཐའི་མཚུངས་པ་ལ་བྷི་དབྱིའོ།}།དབྱི། །བོད་པ་གསལ་བྱེད་ཧེ་སྔོན་བཞག །ཨཽ་ཛས྄་དག་ནི་གོང་བཞིན་ནོ། །ཥ་ར་རྀ་རྗེས་ན་ཆར་{ཥ་ར་རྀ་ལས་མཐའ་མིན་པའི་ནའི་ཎའོ།

无格名词连词。
将加的格助二十一种：
斯奥嘉斯第一，安奥夏斯第二，塔比扬必斯第三，耶比扬比亚斯第四，雅斯比扬比亚斯第五，雅斯奥斯安第六，伊奥斯苏普第七。
呼格意义也用第一三种，
根据词尾阳阴和
中性区分诸格助，
加入相同或不同。
名词有三性各一种，
或具两种及三种，
无性者为不竭。
七种格助各一种，
分为单数双数多数三种，
所加词尾元音辅音二，
元音以阿等区分。
一般而言这些格助中，
嘎夏塔与雅四音及，
末尾伊和帕等转变，
其余元辅为实助词，
特例变化等需了解。
无特例时三性词，
按照一般方式连接。
略说虽文字少，
意义难于心中显现，
为使初学者容易，
理解故此广详述。
实说时先加第一，
阳性阿短末词上，
加斯去伊变韵尾，
萨拉等的韵尾。
双数奥加后连接，
嘉斯去嘉元音连接。
作为受事加双数，
词尾同音上，
安夏斯等去阿，
奥如前例连接，
夏斯使词尾变长夏斯走，
阿后阳性为萨的纳。
阳性加斯纳于同音字末。
表示作者用第三，
塔为伊纳，
加后连接。
巴助所有词尾变长，
巴加萨特。
比扬保持原样连接，
比如夏斯，
比的巴变为比的阿。
或者卡察两论如此说：
比斯艾斯也可。
其他语音格律中：
比斯词尾变哀连接如"德比"等。
表示目的用第四，
其末阿加阿克去克连接，
比扬使词尾变长连接，
多数萨巴词尾阿变哀，
因此词尾变为哀，
再加比亚斯连接。
表示来源用第五，
雅斯阿变阿特，
变化后连接，
比扬词尾变长，萨巴多数变哀后连接，
比亚斯使词尾变哀连接。
表示关系用第六，
达斯变斯亚后连接，
奥斯使词尾变阿哀，
阿玛前加塔去特后连接{阿玛的努萨}，
词尾遇纳姆使词尾{纳姆中}变长。
表示处所用第七，
也是后面连接，
奥斯使词尾变哀连接，
苏普去帕词尾变哀，
库伊后萨变沙。
表示呼唤用第一三格，
非词根相同呼格斯{非词根末相同去比}省略，
呼格辅音前加嘿，
奥嘉斯等如上述。
沙拉瑞后纳变捏{沙拉瑞后非末纳变捏}。


}།འགྱུར། །མཐའ་ཡི་དབྱངས་མེད་ལ་དེ་མིན། །ཨ་བ་ཀུ་པུས་ཆོད་ཀྱང་ཨབ་ཀུ་བུ་བ་ངན་ཡོད་ཀྱང་ངོ་འགྱུར། །ཨ་ཐུང་མཐའ་ཀུན་དེ་ལྟར་སྒྲུབ། །སརྦ་ཞེས་བྱའི་སྡེ་ཚན་ནི། །རྟགས་གསུམ་ཅན་ཡིན་རྗེས་ནས་འཆད། །ཨ་མཐའི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་གི། དམིགས་བསལ་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ལ། །མཱ་སའི་ཟླ་བ་སྟེ་དུས་ཀྱི་ཟླ་མིང་མཐའི་ཨ་ཡང་ན་དབྱི། །ཧས་ཨཱིཔ྄་ཧས་ཨི་པ྄་ལས་སིའི་དབྱིའོ།། མཐའི་སི་དབྱིའོ། །ཨཽ་ཕན་ས྄་ནི་དབྱངས་ལ་དྲངས། །གཞན་དུ་རྣམ་བཅད་བྱས་པ་དེ། །ཨཱ་ལས་ཨ་བ་ལ་དབྱི་སྦྱར། །མ་ཕྱིས་ཨ་ཐུང་མཐའ་ལྟར་བསྒྲུབ། །སྐྱེས་རྟགས་ཨཱ་རིང་མཐའ་ཅན་ནི། །ཨོཾ་སོགས་དབྱངས་ལ་མཚམས་སྦྱར་བྱ། ཤས྄་ཕན་རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིས་རྣམས་ལ། །བྱིངས་འབྲེལ་རྟགས་མཐའི་ཨཱ་ཕྱིས་དྲངས། །བྱིངས་ཀྱི་ཨཱ་རུའི་དབྱིའོ། །གསལ་བྱེད་རྣམས་ནི་རང་སར་བཞག །ས་ར་རྣམ་བཅད་དྷི་མི་དབྱི། །ཨཱ་རིང་མཐའ་ཀུན་དེ་ལྟར་བྱ། ༈ /ཧ་རི་གུ་རུ་ལྟ་བུ་ནི། །སྐྱེས་རྟགས་ཨི་ཨུ་ཨུའི་
11-6-6b
མཐའ་རྣམས་ལ། །རྣམ་དབྱེ་ཨཽ་ནི་{ཨཽ་ནི་ཨི་ཨུ་དག་གོ}ཨི་ཨུར་བསྒྱུར། །ཛས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ་ཨོར་{ཛས྄་ལ་ཨེ་ཨོའོ།}འགྱུར། །བོད་སི་ལ་ཡང་དེ་དང་{ངྷི་ལའོ།}འདྲ། །དེ་དང་ང་སི་ངས྄་ཀྱང་{དི་ཏ་ལའོ་}དེའོ། །མོ་མིན་རྟགས་མཐའི་ཊྭ་ནཱ་{བུད་མེད་མིན་པ་ཡ་ཊཱ་ནཱའོ།} བྱཱ། །ང་སི་ངས྄་ཀྱི་{ང་སི་ངས྄་དག་གི་ཨའོ།}ཨ་དབྱིའོ། །ངི་ནི་ཌཽ་རུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །{ངེའི ཨཽ་ཌ྄ི་ཏའོ།}ཌ་འགྲོ་རྟགས་མཐའི་དབྱངས་{ཌིཏ྄་ལ་ཊིའི་འོ།}དབྱིའོ། །དེ་ལྟར་སྒེར་གྱི་མདོ་བརྒྱད་དང་། །གཞན་ཡང་ས་ར་རྣམ་བཅད་དང་། །ཨམ྄་ཤས྄་ཀྱི་ནི་ཨ་དབྱི་བ། །སྐྱེས་པར་ཤས་ཀྱི་སེ་ན་དང་། །ཨཱ་མ་ལ་གོང་དུ་ནུ་ཊཱ་སྟེར་དང་། །ནཱ་མ་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་བ་དང་། །ཀུ་ཨི་ལ་རྗེས་ས་ནི་ཥ། །ཥ་ར་རྀ་རྗེས་ན་ནི་ཎ། །ཨ་བ་ཀུ་པུས་ཆོད་ཀྱང་འགྱུར། །མིང་མཐའི་མཚུངས་རྗེས་བོད་སི་དབྱི། །ཨ་ཐུང་མདོ་དགུ་ཐུན་མོང་འགྱུར། །ཨི་མཐའི་བྱེ་བྲག་ས་ཁི་ལ། །དྷི་མིན་སི་ཌཱ་ཌ་འགྲོ་{དྷི་མ་ཡིན་པའི་སིའི་ཌཱའོ།}ཕྱིར། །རྟགས་མཐའི་དབྱངས་ནི་དབྱི་བར་བྱ། །ཨཽ་ཛས྄་ཨམ྄་ཨཽར་རྟགས་{ས་ཁེའི་ཨཻའོ།}མཐའ་ཨེ། །ས་ཁི་པ་ཏིའི་ཕ་རོལ་དུ། །ཊཱ་ངེ་ངི་ལ་རྟགས་ས་{ཁི་དང་པ་ཏི་དག་གི་ཨཱིཀ྄འོ།}མཐའ་ཨཱིཀ྄། ཡང་ན་སྐྱེས་རྟགས་ཨི་ཐུང་བཞིན། །ང་སིངས྄་ལ་རྟགས་མཐར་{ང་ལ་རྀ་ཀ྄འོ།}རྀཀ྄། རྀ་མཐའི་{ང་སི་ང་ས་ཀྱི།}ཨ་ཨུ་ཊི་{རི་ཏ་ལས་ངའི་ཨུའོ།}དབྱིའོ།

变捏。
非末元音无此变化。
阿瓦库普间隔时变捏，即使有阿巴库巴瓦差也变捏。
所有阿短尾如此构成。
"萨尔瓦"这一类别，
具三性后面将解释。
阿尾某些特殊情况，
特例区分说明：
马萨月亮即时间的月名词尾阿或省略。
哈斯伊普哈斯伊普后斯省略。末斯省略。
奥至斯拉向元音，
其他情况作韵尾，
阿长后遇阿瓦省略连接，
不去阿如阿短尾构成。
阳性阿长尾，
遇安等元音连接，
从夏斯后关系词去者，
动词关系词尾阿长去拉向，
动词阿长省略。
辅音保持原状，
萨拉韵尾提不省略，
所有阿长尾如此做。
哈利古鲁等词，
阳性伊乌词尾，
格助奥变{奥变伊乌}伊乌，
嘉斯使词尾变哀奥{嘉斯变哀奥}。
呼斯也与其{提中}相同。
其与雅斯雅斯也{提塔中}同。
非阴词尾塔纳{非女性变塔纳}亚，
雅斯雅斯的{雅斯雅斯两者的阿}阿省略，
伊变稻{伊的奥地塔}，
地走使词尾元音{地特中提的}省略。
如此特殊规则八条，
还有萨拉韵尾和，
安夏斯的阿省略，
阳性夏斯的斯纳和，
阿玛加上努塔和，
纳玛使词尾变长和，
库伊后萨变沙，
沙拉瑞后纳变捏，
阿瓦库普间隔也变化，
名词尾相同后呼斯省略，
阿短九规则共同应用。
伊尾特例萨契等，
非提斯变稻稻走{非提的斯变稻}故，
应省略词尾元音，
奥嘉斯安奥使词尾{萨契的艾}变哀。
萨契帕蒂后，
塔耶伊使词尾{萨契与帕蒂两者的伊克}变伊克，
或者如阳性短伊般，
雅斯雅斯使词尾{雅中瑞克}变瑞克，瑞尾{雅斯雅斯的}阿乌提{瑞特中雅的乌}省略。
;


 །དེ་ལྟར་སྒེར་གྱི་མདོ་ལྔ་དང་། །སྐྱེས་པའི་ཨ་ཐུང་ཐུན་མོང་མདོ། །ཨ་མ྄་ཤ་ས྄་ཨ་དབྱི་ཤ་ས྄འི་ས྄་ན྄། །ཤས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་པ་དང་། ཨཱམ྄་ལ་ནུ་ཊ྄་སྟེར་ནཱ་མ྄་ལ་རིང་། །ཀུ་ཨི་ལས་ཥ་མཚུངས་དྷི་དབྱི། །དྷི་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ་ཨོ་སྟེ། །
11-6-7a
དེ་ལྟར་བརྒྱད་དང་བཅས་པས་བསྒྲུབ། །པ་ཏི་ཚིག་སྡུད་ཅན་དེ་ནི། །སྤྱིར་བཏང་སྐྱེས་པའི་ཨི་ཐུང་འདྲ། །སྡུད་མེད་པ་ཏི་རྐྱང་པ་ནི། །དང་པོ་གཉིས་པ་ཧ་རི་འདྲ། །གསུམ་པའི་ཊཱ་ཕན་ས་ཁི་བཞིན། །གྲངས་ཀྱི་མིང་གི་བྱེ་བྲག་ནི། །དྭི་ལ་གཉིས་ཚིག་ཁོ་ན་འཇུག །འདི་ནི་སརྦ་ནཱ་མར་གཏོགས། །ཏྲི་ལ་མང་ཚིག་ཁོ་ན་སྟེ། །དྲུག་ནཱམ྄་ཏྲིའི་ཨི་ཨ་ཡང་{ཏྲིའི་ཨ་ཡ྄ང་ངོ་།}བསྒྱུར། །འདི་ནི་ཏྲིའི་སྒེར་མདོ་གཅིག །གཞན་ཡང་ཛས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ། །རྣམ་བཅད་ཨམ྄་ཤས྄་ཨ་དབྱི་དང་། །ཤས྄་ལ་མཐའ་རིང་སྐྱེས་ས་ན། །ཨཱམ྄་ལ་ནུ་ཊ྄་སྟེར་ཥ་ར་རྀ། །ཀུ་ཨི་ལ་བཅས་བརྒྱད་སྦྱར་བསྒྲུབ། །གཞན་ཡང་ཏྲ་ཡཱ་ཎཱཾ། ཏྲི་ལ་དེ་བྱིན་ནས། །ཨ་ཡང྄་བསྒྱུར་བྱས་དེ་མཐར་ཨཀ྄། ཏྲ་ཡཱ་ཡ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲུབ། །ཅི་ཙམ་དོན་ཅན་ཀཱ་ཏི་ལ། །རྟག་ཏུ་མང་ཚིག་ཁོ་ན་སྟེ། །ཛས྄་ཤས྄་འཇིག་ཅིང་ཐུན་མོང་དུ། །ཨཱ་མ྄་ནུ་ཊ྄་ནཱ་མ྄་རིང་ཀུ་ཨི་ལ། །གསུམ་པོ་སྦྱར་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །སྐྱེས་རྟགས་ཨཱི་ཨཱུའི་སྒེར་མདོག་ཅིག །མིང་བྱིངས་གཞི་མཐུན་ཨཱི་དང་ཨཱུ། །ཕ་རོལ་དབྱངས་ཨི་ཡ྄་ཨུ་བ྄་{བྱིངས་ཀྱི་ཨཱི་ཨཱུ་དག་གི་ཨི་ཡ྄་ཨུ་པ྄་དག་དབྱངས་ལའོ།}འགྱུར། །ཨ་ཐུང་དང་ནི་ཐུན་མོང་མདོ། །ས྄་ར྄་རྣམ་བཅད་ཀུ་ཨི་ལ། །གསལ་བྱེད་རྐྱེན་རྣམས་རང་སར་བཞག །ཨཱི་ཨཱུའི་མཐའ་ཅན་ཀུན་དེ་བཞིན། །སེ་ནཱ་ནཱི་སོགས་སྒེར་མདོ་གཅིག །བྱིངས་ཆའི་མིང་མཐར་དབྱངས་ལ་ནི། །ཨཱི་ཨཱུ་ཡང་ན་ཡ྄་བ྄་བྱ། ཡ྄་བ྄་དག་ལ་ཡང་ནའོ། །རྣམ་བཅད་ཨཱམ྄་ནུ་ཊ྄་མ྄་ལ་རིང་། །ཀུ་ཨི་ལ་བཅས་གསུམ་པོ་དང་། །འཆད་འགྱུར་དི་ཨཱམ྄་བཅས་བཞིས་བསྒྲུབ། །རྣམ་དབྱེའི་རྗེས་
11-6-7b
འབྲེལ་རྣམས་ཕྱིས་ནས། །རྟགས་མཐའ་བསྒྱུར་བར་བྱས་པ་དེ། །དབྱངས་རྣམས་ལ་ནི་མཚམས་སྦྱར་ཞིང་། །གསལ་བྱེད་རྣམས་ལ་རང་སར་བཞག །སྭ་ཡཾ་བྷཱུ་སོགས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཨཱ་པ྄་ཨཱི་པ྄་{མཐའ་དང་}ནའི་{མིང་ནཱི་ཡི། ངིའི་ཨཱ་མ྄འོ}རྗེས་ངི་ཨཱམ྄་བསྒྱུར། །སྐྱེས་རྟགས་རྀ་མཐའི་སྒེར་མདོ་དྲུག །སི་ནི་ཨཱ་རུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །སིའི་ཨཱའོ། །རྣམ་དབྱེ་སི་སོགས་{སི་ཨཽ་ཛས྄་ཨམ྄་ཨཽ། ལྔ་རྣམས་ལ་ཨར྄་རོ།}ལྔ་ལ་རྀ་ཨར་འགྱུར། །ངི་ལ་ཡང་ནི་རྀ་ཨར་{ངི་ལའོ་}རོ། །བོད་སི་ཨར྄་འགྱུར་ཊི་དབྱིའོ། །ནྲྀའི་ནཱ་མ྄་ལ་ཡང་{ནྲྀའི་ནཱ་མ་ལ་ཡང་ན་རིང་པོའོ།}ན་རིང་། །ཐུན་མོང་ས྄་ར྄་ངྷི་འི་ར། རྣམ་ངིའི་མཱ་མ྄འོ། །བཅད་དང་། །ཨམ་ཤས྄་ཨ་དབྱི་ཤས྄་ལ་རིང་། །སྐྱེས་པར་ས་ན་ཨཱམ྄་ལ་ནུཊ྄། །ནཱམ྄་ལ་རིང་དྷིའི་ཨར་རོ། །དང་ཥ་ར་རྀ། །ཀུ་ཨི་ལ་བཅས་བརྒྱད་དང་ནི། །ཊཱ་ངེ་ཨོས྄་ལ་རྀ་ར྄ྀ་བྱ། །ཏ་ངེ་ཧ་ས་སོགས་གཉིས་ཐོབ། །པི་ཏྲྀ་ལ་སོགས་རྀ་མཐའ་ཀུན། །དེ་ལྟར་བྱའོ་ཀརྟྲི་མདོ། །ན་པྟ྄ྀ་ལ་སོགས་ཏྲྀ་ཅན་དང་། །སྭཱ་སྲྀ་ལྟ་བུའི་དམིགས་བསལ་ནི། །ཀརྟྲྀ་སོགས་དང་སྭ་སྲྀ་ལ། །སི་སོགས་ལྔ་ལ་རྀ་ཨཱར྄་འགྱུར། {།ས་ཏྲིའི་ཨཱར྄་རོ།} །གཞན་ལ་གོང་དང་ཁྱད་པར་མེད། །ཨུ་ཐུང་མཐའ་ཅན་ཀྲོཥྚུ་ཡང་། །སི་སོགས་ལྔ་ལ་ཀརྟྲི་མཚུངས། །རྟགས་མཐའི་ཨུ་ནི་རྀ་རུ་བསྒྱུར། །སི་ཨཱ་ཊི་དབྱི་ཨཽ་སོགས་ལ། །རྀ་དང་མཚམས་སྦྱོར་ཤས྄་ཕན་ཆད། །ཀརྟ྄ྀའི་སྒྲ་དང་ཨུ་མཐའ་ཅན། །གང་བྱེད་འདམ་ང་ཅན་དུ་བཤད། །ལྀ་ལཱྀའི་མཐའ་དང་རྀ་རིང་དང་། །ཨེ་མཐའ་སྐྱེས་རྟགས་ལ་མེད་དོ།

如此特殊规则五条和，
阳性阿短共同规则。
安夏斯去阿夏斯的斯纳，
夏斯使词尾变长和，
阿姆加努特纳姆变长，
库伊后沙相同提省略，
提中词尾变哀奥，
如此八条构成。
帕蒂词组合者，
一般如阳性伊短，
无组合单独帕蒂，
第一第二同哈利，
第三塔以后同萨契。
数词特殊情况：
"底"（二）仅用双数，
这属于萨尔瓦纳玛类。
"特里"（三）仅用复数，
第六纳姆特里的伊变{特里的亚}亚，
这是特里特殊规则一条。
其他嘉斯使词尾变哀，
韵尾安夏斯去阿和，
夏斯词尾变长阳性斯纳，
阿姆加努特沙拉瑞，
库伊等八条应用构成。
还有特拉雅南，特里加上，
变亚后其末加阿克，
构成"特拉雅亚"。
表示"多少"的卡蒂，
永远只用复数，
嘉斯夏斯消失共同，
阿姆努特纳姆变长库伊，
三者应用构成。
阳性伊长乌长特殊规则一：
名词词根同形的伊长和乌长，
后遇元音变伊亚乌瓦{词根的伊长乌长二者变伊亚乌瓦遇元音}。
与阿短共同规则：
萨拉韵尾库伊，
辅音助词保持原状。
所有伊长乌长尾皆如此。
赛那尼等特殊规则一：
词根部分的词尾元音，
伊长乌长或变亚瓦{亚瓦二者或省略}。
韵尾阿姆加努特姆变长，
库伊等三条和，
后述的提阿姆等四条构成。
格助后
关系词省略后，
词尾变化元音连接，
辅音保持原状。
斯瓦扬布等也如此。
阿普伊普{末和}纳{名尼伊，伊的阿姆}后伊变阿姆。
阳性瑞尾特殊规则六：
斯变为阿，
{斯的阿}
格助斯等{斯奥嘉斯安奥，五者中瑞变阿尔}五使瑞变阿尔，
伊也使瑞变阿尔{伊中}，
呼斯变阿尔提省略，
纽的纳姆也{纽的纳玛也或变长}或变长。
共用萨拉提阿拉，韵尾和，
安夏斯去阿夏斯变长，
阳性斯纳阿姆努特，
纳姆变长提的阿尔，和沙拉瑞，
库伊等八条和，
塔耶奥斯使瑞变瑞，
达耶哈萨等获两条。
皮特瑞等所有瑞尾，
应如此做，卡特瑞规则。
纳普特瑞等带特瑞和，
斯瓦斯瑞等特例：
卡特瑞等和斯瓦斯瑞，
斯等五使瑞变阿尔{萨特里的阿尔}，
其他与上无差别。
乌短尾克若什图也，
斯等五如卡特瑞相同，
词尾的乌变为瑞，
斯阿提省略奥等，
与瑞连接从夏斯起，
卡特瑞发音和乌尾，
所作皆有选择说。
勒、勒长、瑞长和，
哀尾阳性中不存在。
;


 །ཨཻ་མཐའ་སུ་རཻ་ལྟ་བུ་ཡི། །རཻ་རྗེས་སི་སུ་པ྄་བྷ་རཻའི་ས་བྷ་ལའོ་རྣམས་ལ། །ཨཻ་ཉིད་ཨཱ་རུ་བསྒྱུར་བྱས་ནས། །དབྱངས་ལ་
11-6-8a
མཚམས་སྦྱར་གསལ་བྱེད་སྦྱར།། སྐྱེས་རྟགས་ཨོ་མཐའི་སྒེར་མདོ་གཉིས། །གོ་སྒྲ་ལྟ་བུར་མཚོན་བྱས་ནས། །སི་སོགས་ལྔ་ལ་ཨོ་ཨཽར་བསྒྱུར། {།ཨོའི་ཨཽའོ།} །ཨམ྄་ཤས྄་ཕ་རོལ་ཨོ་ཨཱ་{ཨམ྄་ཤས྄་ལ་ཨའོ།}།བྱ། །ང་སི་ངས྄་ཀྱི་ཨ་དབྱིའོ། །དབྱངས་རྣམས་མཚམས་སྦྱར་གསལ་བྱེད་བཞག །རིག་བྱེད་སྒྲ་ཡི་སྡེབ་སྦྱོར་ལས། །གོ་སྒྲའི་ཨཱམ྄་ནུ་ཊ྄་སྟེར་བཤད། །རྣམ་བཅད་ཀུ་ཨི་ལ་ཡང་ཐོབ། །ཨཽ་མཐའ་གླཽ་སྒྲ་ལྟ་བུ་ལ། །དབྱངས་རྣམས་མཚམས་སྦྱར་གསལ་བྱེད་རྣམས། །རང་སར་བཞག་པས་ཆོག་པ་ཡིན། །སྐྱེས་པའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཡི། །དབྱངས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནས་བུད་མེད་རྟགས་གྱུར་པའི། །དབྱངས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་བསྟན་པ་ལ། །བུད་མེད་ཨ་ཐུང་མཐའ་ཅན་ཀུན། །ཨཱ་བ྄་བྱིན་པ྄་ཕྱིས་རིང་པོར་བསྒྲུབ། {།བུད་མེད་ལ་ཨ་ལས་ཨཱ་པ྄འོ།} །དེ་ཕྱིར་ཨ་ཐུང་མཐའ་ཅན་མེད། །ཨཱཔ྄་མཐར་རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་བ། །མོ་རྟགས་སྒེར་གྱི་མདོ་ལྔ་སྟེ། །ཨཱཔ྄་མཐའི་སི་ནི་འཇིག་པས་{ཨཱཔ྄་ལས་སོ།}དབྱི། །གཉིས་ཚིག་ཨཽ་ཟུང་ཨཱི་རུ་ཨཽ་ཨཱིའོ། །འགྱུར། །ཊཱ་ཨོ་ས྄་དག་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ། {།ཊཱ་ཨོས྄་དག་ལ་ཨེའོ།} །ངི་ཏ་{འགྲོ་བའི་རྣམ་དབྱེ་བཞིའོ་}བཞིར་རྣམ་དབྱེའི་{ཀ་ལཱ་པར་ཡཻ་ཡཱས྄་ཡཱས྄་ཡཱམ་བསྒྱུར་དྲང་དོན་འདྲ།}སྔོན་ཡ་ཊ་{ངི་ཏ་རྣམས་ཀྱི་ཡ་ཊའོ།}སྟེར། །བོད་སི་ཉིད་ནི་ཨི་རུ་{དྷི་ཨིའོ།}བསྒྱུར། །ཐུན་མོང་ཨཱམ྄་ནུ་ཊ྄་ནཱ་མ་ལ་རིང་། །ངི་ཨཱམ྄་གསུམ་སྦྱར་དེ་མིན་ཀུན། །རྗེས་འབྲེལ་རྣམས་ཕྱིས་དབྱངས་མཚམས་སྦྱར། །གསལ་བྱེད་རང་སར་བཞག་བྱས་ལ། །མ་ས་ང་རོ་རྣམ་བཅད་བྱ། །བུད་མེད་ཨི་ཨུའི་མཐའ་ཅན་གྱི། །ངི་ཏ྄་ལ་སྒེར་གྱི་
11-6-8b
མདོ་གཉིས་ཏེ། །ངི་ཏ྄་བཞིར་རྟགས་མཐར་ཨཊ྄་སྟེར་བྱ། །ཨིཏ྄་ཨུཏ྄་དག་ལས་ངི་ཏ་རྣམས་ཀྱི་ཨཊ྄འོ། །ཀ་ལཱ་པར་སླ་ཆོས་སུ། ངེ་ང་སི་ངས྄་ངི་བཞི་རིམ་བཞིན། ཨཻ་ཨམ་ཨཱས྄་ཨཱམ྄་བསྒྱུར་གསུངས། དི་ནི་ཨཱམ྄་དུ་ཡང་ན་ཨི་ཨུ་ལས་བུད་མེད་ལའོ། །འགྱུར། །སྐྱེས་པའི་ཨི་ཐུང་མདོ་བཅུ་བཞི། །འདི་ལའང་ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་ཏེ། །ས྄་ར྄་རྣམ་བཅད་ཨཽ་ཨི་ཨུ། །ཛས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ་ཨོ་དང་། །ངེ་ང་སི་ངས་ཀྱང་དེ་བཞིན། །ཨམ྄་ལ་ནུཊ྄་སྟེར་ནཱམ྄་ལ་རིང་། །ཨམ྄་ཤས྄་ཨ་དབྱི་ཤས྄་མཐའ་རིང་། །ང་སི་ངས་ཀྱི་ཨ་དབྱི་བ། །ངི་ཌཽ་ཌ྄ིཏ་ལ་ཊི་དབྱི་བྱ། །ཀུ་ཨི་ལས་རྗེས་ས་ནི་ཥ། །བོད་སིར་རྟགས་མཐར་ཨེ་ཨོར་འགྱུར། །བྱིངས་མིན་མཚུངས་པར་བོད་སི་དབྱི། །དབྱངས་རྣམས་མཚམས་སྦྱར་ཧ་ས་{གསལ་བྱེད།}སྦྱར། །ན་རཱི་ལྟ་བུ་བུད་ནད་ལ་བུད་མེད་རྐྱེན་ཨཱིཔ྄་བྱིན་ན་དཱའོ། །མེད་ཨཱིབ྄། །འདི་ལ་སྒེར་གྱི་མདོ་གཉིས་{ཟེར་ཀྱང་གསུམ་སྣང་།}ཏེ། །ཧ་ས་གསལ་བྱེད་མཐའ་ཅན་དང་ཨཱིཔ྄་བུད་མེད་ལས་སི་ཧ་ས་ཨཱིཔ྄་ལས་སིའི་དབྱིའོ། །དབྱིའོ། །ཨཱི་བྱིངས་མིན་པའི་ཨཱུའི་མཐའི་དྷི་ར་བོད་སིར་རྟགས་མཐར་{དྷི་ལ་ཐུང་ངུའོ།}ཐུང་། །ངིཏ྄་བཞིར་རྟགས་མཐར་ངིཏ྄་རྣམས་ཀྱི་ཨཱ་ཊའོ་ཨཱ་ཊ྄་སྟེར་ངེ་སོགས་ཨཻ་ཨཱས྄་ཨཱས྄་ཨཱམ྄་བསྒྱུར་ཀ་ལཱ་བར། རོ། །ཐུན་མོང་ཨམ྄་ཤ་ས྄་ཨ་དབྱི་དང་། །ཨཱམ྄་ལ་ནུཊ྄་སྟེར་ངི་ཨཱམ྄་བྱ། །ཀུ་ཨི་ལ་བཅས་དྲུག་པོ་སྦྱར། །དབྱངས་ལ་མཚམས་སྦྱོར་གསལ་བྱེད་བཞག །གོ་རཱི་ལ་སོགས་ཀུན་དེ་འདྲ། །དེ་ལས་དམིགས་བསལ་འགའ་བཤད་པ། །ལཀྵྨཱི་ཕུན་ཚོགས་གསར་དུ་ཨཱིཔ྄་སྦྱར་མིན། །ངྷི་ཐུང་ཀུ་ཨི་ཥ་ར་གསུམ། །ཐུན་མོང་གཞན་ནི་ན་དཱི་འདྲ། །སྟ྄ཱི་ནི་ཨཱིཔ྄་མཐའི་ཕྱིར་སི་དབྱི། །འདི་ལ་སྒེར་གྱི་མདོ་གཉིས་ཏེ། །སྟྲཱི་བྷཱུ་དབྱངས་ལ་ཨི་ལ྄་ཨུཔ྄་འགྱུར་སྟྲི་
11-6-9a
བྷྲཱ་དག་གིའོ། །ཨམ྄་ཤས྄་ལ་དེ་བཞིན་ནམ་ཨམ྄་ཤས྄་ལ་ཡང་ནའོ།

哀尾如"苏莱"等词，
莱后遇斯苏普巴莱的萨巴等，
哀音变为阿后，
元音
连接辅音直接加。
阳性奥尾特殊规则二：
以"果"音为例说明，
斯等五使奥变奧{奥的奧}，
安夏斯后奥变阿{安夏斯中阿}，
雅斯雅斯的阿省略。
元音连接辅音保持。
吠陀音律格律中，
说果音阿姆加努特，
韵尾库伊也获得。
奧尾如"格劳"音，
元音连接辅音，
保持原状即可。
已说明作为，
阳性标记的元音词尾。
现在说明作为，
阴性标记的元音词尾，
所有阴性阿短尾，
加阿瓦去普后变长{阴性中阿变阿普}，
因此无阿短尾。
阿普尾加格助，
阴性特殊规则五：
阿普尾斯消失{阿普后}省略，
双数奧对变伊{奧变伊}，
塔奥斯等使词尾变哀{塔奧斯二者中哀}，
伊塔{走的格助四}四格助前加亚塔{伊塔等的亚塔}，
呼斯变为伊{提伊}。
共用阿姆努特纳玛变长，
伊阿姆三加，其余，
去关系词元音连接，
辅音保持原状，
玛萨变鼻音韵尾。
阴性伊乌词尾，
伊塔有特殊
规则二：
伊塔四使词尾加阿特，
{伊特乌特二者的伊塔等的阿特}
卡拉巴中简法：
耶雅斯雅斯伊四依次，
变艾安阿斯阿姆说，
提变阿姆或{伊乌后阴性中}。
阳性伊短十四规则，
此处也共同适用：
萨拉韵尾奧伊乌，
嘉斯使词尾变哀奥和，
耶雅斯雅斯也同样，
安加努特纳姆变长，
安夏斯去阿夏斯尾变长，
雅斯雅斯的阿省略，
伊变稻地特去提，
库伊后萨变沙，
呼斯使词尾变哀奥，
非词根相同呼斯省略，
元音连接哈萨{辅音}直接加。
"纳里"等阴性加阴性词缀伊普{纳迪}。
此有特殊规则二{说是二但见三}：
哈萨辅音尾和伊普阴性后斯{哈萨伊普后斯省略}省略。
伊非词根乌尾提拉呼斯使词尾{提中短}变短，
伊塔四使词尾加{伊塔等的阿塔}阿塔，耶等变艾阿斯阿斯阿姆，卡拉巴中。
共用安夏斯去阿和，
阿姆加努特伊变阿姆，
库伊等六条应用。
元音连接辅音保持，
果里等都如此。
特例说明如下：
拉克什米吉祥非新加伊普，
提变短库伊沙拉三，
其他共用同纳迪。
斯特里因伊普尾故斯省略，
此有特殊规则二：
斯特里布遇元音变伊拉乌帕{斯特里布二者的}，
安夏斯也同或{安夏斯也或}。
;


 །མིན། །ངིཏ྄་བཞིར་ཨཊ྄་དང་ཨམ྄་ཤས྄་ཨ། །ངི་ཨཱམ྄་ཀུ་ཨི་ཥ་ར་རི། །བྱིངས་མིན་དྷི་དབྱི་དྲུག་པོ་སྦྱར། །དཔལ་ཤྲཱི་སྒྲ་ཨཱིཔ྄་མིན་ཨུ་ཎ་སོགས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་ཤྲཱི་སྒྲའི་སི་མི་དབྱི། །དབྱངས་རྣམས་ལ་ནི་མཚམས་སྦྱར་རོ། །ངིཏ྄་བཞིར་རྟགས་མཐའ་ཨིཡ྄་ཨུབ྄་བྱ། །ཨཊ྄་སྟེར་བྱའམ་{ཨིཔ྄་ཨུཔ྄་དག་ལས་ཡང་ནའོ་}ཡང་ན་མིན། །རྣམ་༡བཅད་ཨཱམ྄་༢ནུཊ྄་རི་ཨཱམ་༣དང་། །ཀུ་ཨི་ཥ་༤ར་༥རྀ་ལྔ་སྦྱར། །དེ་བཞིན་བླེ་དྷཱི་དང་ཧྲི་ངོ་ཚ་དང་ནི། །ཨ་རཱི་ཏནྟྲཱི་རྒྱ་མཚོའོ། །ཏ་རཱི་སོགས། །དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་བྷཱུ་དང་བ་ངྷཱུ་དང་། །ཛམ྄་པཱུ་ལ་སོགས་ཨཱུ་མཐའ་རྣམས། །ཨུབ་བྱ་ས྄་ར྄་༡རྣམ་བཅད་དང་། །ཨམ྄་ཤས྄་ཨ་༢དབྱི་ངིཏ་རྣམས་ཨ་༣ཊ྄ེ། །ཨཱམ྄་ནུཊ྄་༤ངི་ཨཱམ྄་༥ཀུ་ཨི་ལ༦། །དྷི་ལ་ཐུང་༧བཅས་ན་དཱི་བཞིན། །མཱ་ཏྲྀ་ལ་སོགས་རྀ་མཐའ་ཅན། །ཤས྄་ལ་རིང་བྱ་ས྄་ན྄་མིན། །ཨ་ཕྱིས་གཞན་ཀུན་པི་ཏྲྀ་འདྲ། །ཨཻ་མཐའ་རཻའང་སུ་རཻ་བཞིན། །ས་ཆུ་ལ་འཇུག་གོ་སྒྲ་ནི། །མོ་རྟགས་ཡིན་ཡང་ཕོའི་གོ་འདྲ། །མོ་རྟགས་ནི་དང་ན་བཽ་དང་། །ནཱ་བཿསོགས་གཞན་གླཽ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་མ་ནིང་དབྱངས་མཐའ་ལས། །ཨ་ཨི་ཨར་ལས་ཨ་མའོ། །ཨམ྄་འགྱུར་དྷི་མིན་ནོ། །ཨམ྄་ཤས྄་ངག་གི་ཨ་དེ་དབྱི། །ཀཱ་ལ་པར། མ་ནིང་རྟགས་མཐའ་སི་ཨམ་དབྱི། ཨ་ཡིག་ལས་སཾ་བུདྡྷི་མ་ཡིན་པ་ལ་མུའོ་ཞེས་པས། མུ་ཨ་གམ་བྱིན་ཨུ་ཕྱིས་པས་ཀུཎྚཾ་ཝ་ར་སོགས་ལ་ཝཿལས་སེ་འཇིག་པར་འདུག །ཨཽ་ནི་ཨཱི་རུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །ཨཽ་ཨིའོ། །ཛས྄་ཤས྄་ཤི་རུ་བསྒྱུར་ཤ་དབྱི། །ཛས྄་ཤས྄་དག་གི་ཤིའོ། །དབྱངས་རིང་མེད་དང་ཡ་མའི་བསྡུ་བ་ཡི་གེ་དགུ་མཐར། །ནུམ྄་སྟེར་ཨུ་
11-6-9b
ཕྱིས་ཡ་མ་མིན་པའི་ན྄་ཊའོ། །མཚམས་སྦྱར་བྱ། །ཤི་ལ་ན་མཐའི་ཨུཔ྄་ཨུ་བདྷ་སྒྲ་བསྡུས་སོ་དྷ་ན་ཨུ་བའི་དྷཱིའོ་རིང་། །དེ་ལྟར་ཨ་ཐུང་སྒེར་མདོ་ལྔ། །ཊཱ་ཕན་སྐྱེས་པའི་ཨ་ཐུང་བཞིན། །ཊཱ་ཨི་ན་དང་བྷ་ལ་ཨཱཏ྄། །བྷིཿབྷ་ཨ་དང་དེ་མཐར་ཨཀ྄། མང་ཚིགས་བྷར་རྟགས་ཀྱང་ཨེ། །ང་སི་ཨཱཏ྄་བསྒྱུར་ངས་སྱ། །ཨོས་ལ་ཨ་ཨི་ཨཱམ྄་སྔོན་ནུཊ྄། །ནཱ་མ་ལ་རིང་དང་ཀུ་ཨི་ལ། །དེ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་སྦྱར་ཏེ་བསྒྲུབ། །མ་ནིང་ནཱ་མིན་དབྱངས་མཐའ་ལས། །སི་དང་ཨམ྄་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར། །མ་ནིང་ལས་སི་ཨམ྄་དག གི་འཇིག་གོ། བོད་པའི་སི་ལ་རྟགས་མཐའ་ཡི། །ཨི་ཨུ་རྀ་རྣམས་ཡོན་ཏན་{ཨི་ཨུའི་རྣམས་ཀྱིའོ།}ནམ། །ནཱ་མིན་མཐའ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ། །ནཱ་མི་ན྄འི་དབྱངས་ལའོ། །རྣམ་དབྱེ་དབྱངས་དངོས་ཡིན་པ་ལ྄་ནུམ྄་སྟེར་ཨུམ྄་ཕྱིས་སྦྱར། །དམིགས་བསལ་བྱེ་བྲག་ཨསྡྱི་ལ་ཨསྡྱི་རྣམས་ཀྱི་ཊཱ་སོགས་ལ་ཨ་ཏའང་ངོ་སོགས་པར། །ཊཱ་ཕན་དབྱངས་ཐོག་ཅན་ལའང་ནུམ྄། །སྟེར་ཞིང་རྟགས་མཐའི་ཨི་ཨ་བྱ་བ་ཁྱད་ཆོས། འདིར་ཀ་ལཱ་པར་ཨསྡྱི་ད་དྷི་ཤཀྠི་ཨཀྵི་རྣམས་ཀྱི་ཊཱ་སོགས་ཡ་མཐའ་ཨ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས། དབྱངས་ཅན་མདོ་དང་ཆོ་ག་མི་འདྲ་ཡང་དོན་འདྲ་འདུག་སྙམ་དཔྱད། ཤས྄་ཕན་དབྱངས་ཅན་རྐྱེན་ལ་ཨུ་པ་དྷཱའི། །ཨ་དབྱི་མ་བ་ལྡན་ལ་མིན། མ་བ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཤས྄་སོགས་ལ་དབྱངས་ལ་ཨཱཏ྄་དབྱིའོ། །ཨཽ་གཉིས་ཨཱི་རུ་བསྒྱུར་བ་དང་། །ཨི་དི་དག་ལ་ལང་ནའོ། །དེ་ལ་ཡང་ན་ཨ་མི་དབྱི། །དེ་ལྟར་སྒེར་མདོ་དྲུག་དང་ནི། །མ་ནིང་ཨ་ཐུང་མདོ་ཨཽ་ཨི། །ཛས྄་ཤས྄་ཤི་དང་ནའི་ཨུ་པ་དྷཱ། །གསུམ་དང་སྐྱེས་པའི་ཨཱཾ་ནུཊ྄་དང་། །ཀུ་ཨི་ལ་སྟེ་གཉིས་སྦྱར་བསྒྲུབ། །སཽམ་པཱ་དང་གྲ་མ་ཎཱི། །ལ་སོགས་དབྱངས་མཐའ་རིང་པོ་ཀུན། །མ་ནིང་རྟགས་ལ་ཐུང་ངུ་འགྱུར། །མ་ནིང་གི་ཐུང་ངུའོ། །
11-6-10a
རྣམ་དབྱེ་དབྱངས་ལ་ནུམ྄་སྟེར་ཞིང་། །ཊཱ་ཕན་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུའམ། །ཡང་ན་ནུ མ྄་སྟེར་མ་ནིང་ལྟར་རོ།

不是。
伊塔四加阿特和安夏斯去阿，
伊阿姆库伊沙拉瑞，
非词根提省略六条应用。
吉祥室利音非伊普，由乌那等构成，
因此室利音的斯不省略，
元音连接。
伊塔四使词尾变伊亚乌瓦，
加阿特或者{伊普乌普二者或}不加，
韵尾¹阿姆²努特瑞阿姆³和，
库伊沙⁴拉⁵瑞五条应用。
同样布列提与赫利惭愧和，
阿利檀特利海洋的，
达利等，
都应了解与此相同。
同样布与波度和，
占布等乌长尾，
变乌瓦萨拉¹韵尾和，
安夏斯去²阿伊塔等阿³特，
阿姆努特⁴伊阿姆⁵库伊⁶，
提变短⁷等如纳迪。
玛特里等瑞尾，
夏斯变长不加斯纳，
去阿其他如皮特里。
哀尾莱也如苏莱，
水中行走的果音，
虽是阴性如阳性果，
阴性尼与那沃和，
那瓦等其他如格劳。
现在中性元音尾，
阿伊阿尔后变{阿伊阿尔后阿玛}阿姆非提。
安夏斯语言的阿省略。
卡拉巴中：中性词尾斯安省略，
阿音后呼格以外加姆阿嘎玛，去乌后成昆达瓦拉等，瓦后斯消失。
奥变伊，
{奥伊}
嘉斯夏斯变希去沙，
{嘉斯夏斯二者的希}
无长元音与亚玛缩略九字末，
加努姆去乌{非亚玛的纳塔}连接。
希中纳尾乌普乌巴达音缩略{德纳乌巴的提}变长。
如此阿短特殊规则五，
塔以后如阳性阿短，
塔变伊纳与巴变阿特，
比巴变阿与其末加阿克，
复数巴使词尾也变哀，
雅斯阿特变化雅斯斯亚，
奥斯变阿伊阿姆前加努特，
纳玛变长和库伊，
如此十二条应用构成。
中性非纳元音尾，
斯和安消失，
{中性后斯安二者消失}
呼格斯使词尾，
伊乌瑞等增益{伊乌等的}或，
非纳尾后，
{非纳的元音中}
格助是实际元音加努姆去姆连接。
特例详情阿斯提{阿斯提等塔等中阿塔也}等：
从塔起带元音格助也加努姆，
使词尾伊变阿为特性。此处卡拉巴说：阿斯提达提沙克提阿克希等的塔等亚尾变阿纳。
虽然妙音简论与仪轨不同，但意义应相同，请研究。
从夏斯起妙音助词乌巴达，
去阿有玛巴不去。{非有玛巴者从夏斯等起元音中阿特省略}
奥二变伊和，
{伊提二者或}
那中或者不省阿。
如此特殊规则六和，
中性阿短规则奥变伊，
嘉斯夏斯变希和纳的乌巴达，
三条和阳性阿姆努特和，
库伊二条应用构成。
索姆帕与格拉玛尼，
等所有元音长尾，
中性标记变短，
{中性变短}
格助元音加努姆，
如塔以后阳性或，
或加努姆如中性般。
;


 །མ་ནིང་ཨེ་ཨཻ་ཨེ་དང་ནི། །ཨོ་ཨཽ་དག་ནི་ཨུར་བསྒྱུར་ལ། །དབྱངས་ལ་ནུམ྄་སྟེར་གོང་ལྟར་བསྒྲུབ། །རྀ་མཐའ་ཀརྟྲི་ཞེས་པའི་སྒྲ། །མ་ནིང་འཇུག་ཚེ་ཨཽ་ཨི་སོགས། །ཐུན་མོང་མདོ་བཞི་སི་ཨམ྄་འཇིག །ནཱ་མིན་དབྱངས་ནུམ྄་ན་ཎ་དང་། །ཀུ་ཨི་ལ་དང་བཅས་པས་བསྒྲུབ། །མིང་གི་ལེའུ་ལས་རྟགས་གསུམ་དབྱངས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་གོ་བ་དེར་མདོར་བསྡུས་སུ་བཤད་པའི་སྐབས་དང་པོའོ།། །།
略说三性辅音后加字之二
དེ་ནས་གསལ་བྱེད་མཐའ་ཅན་ལ། །སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་མ་བཤད་རྣམས། །རྣམ་དབྱེའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཕྱིས་ནས། །དབྱངས་རྣམས་ལ་ནི་དྲང་བར་བྱ། །ཕ་རོལ་གསལ་བྱེད་སྟེང་དུ་བརྩེགས། །དམིགས་བསལ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྐྱེས་རྟགས་ཨ་ན་ཌུ་ཧྲ་མདོ་བཞི། །སི་སོགས་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ལྔར། །དབྱངས་མཐར་ནུམ྄་སྟེར་ཨུམ྄་ཕྱི་ཞིང་། །ཨ་ན་ཌུ་ཧའི་སིལ་འོ། །གཞན་ལས་ནུམ྄་སྔོན་ཨཱམ྄་སྟེར་བཤད། །ཧ་སའི་ས་དབྱི་བརྩེགས་མཐའ་དབྱི་བརྩེགས་པའི་མཐའི་དབྱིའོ། །བོད་སིར་དབྱངས་དྷི་ཨ་ཨ་མའོ། །མཐར་ཨམ྄་སྟེར་བྱ། །སྒྲ་དེ་དང་བ་ས་སོགས་ལ། །བ་ས་རྣམས་ཀྱི་རས་ལའོ། །ས་བྷ་མི་ན་ར་སའི་བསྡུ་བའི་རྐྱེན་ལ། །ཧ་ནི་སའམ་དཔྱད་ད་རུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །སུཔ྄་ལ་ཁ་ས་སོགས་ཀྱི་ཏའོ་གོ་དུ་ཧ྄་ལྟ་བུའི་མདོ་གསུམ་སྟེ། དང་པོར་ད་ཡོད་ད་དང་པོའི་གྷའོ། །ཧ྄་གྷ྄་བྱ། །ཛྷ་བྷའི་མཐའི་སྔོན་ཛ་བ་རྣམས། །ས་དྷ་འམ་ར་ས་ཕ་རོལ་ལ་ཛྷ་བྷའི་མཐའི་དང་པོའི་ཛ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དྷཱ་དག་ལ་ཛྷ་བྷ་རྣམས་སོ། །སྡེ་མཚུངས་ཛྷ་བྷ་རྣམས་སུ་འགྱུར། །དུ་དྷུ་བྱ།
11-6-10b
འདི་ནི་བྱིངས་ལའང་མཚུངས་པ་ལྟར་དང་། རྣམ་དབྱེའི་བྱ་བ་རྫོགས་ཚིག་མཐའི་རྫོགས་པ་ལ་ཡང་ནའོ། །ཛྙ་ས་ཛ་བའམ་ཙ་པར་ཧ་ས་ཨི་པ྄་ལས་སི་དབྱི་འགྱུར། གསུམ་པའི་དང་པོ་ལྔར་བསྒྱུར། །གཉིས་ཚིག་ཕན་ཆད་དབྱངས་ཐོག་དྲང་། །བྷ་ས་རྣམས་ལ་དེའི་ཧ྄་གྷ྄། །ཛྷ་བྷའི་དང་པོའི་ད་དྷ་བྱ། །ཛྷ་བྷ་ལ་ཛ་བས་གྷ་ག །སུ་བ྄་ལ་ཁ་ས་སོགས་ཀྱིས་ཊ྄། ཀུ་ཨི་ལ་བཅས་བསྒྲུབ་པས་འགྲུབ། །མ་དྷུ་ལི་ཧ་སྒེར་མདོ་འང་། །བྱིངས་མཐར་ཛྷ་ས་མིང་གི་མཐར། །དེ་བཞིན་ཚིག་གི་མཐར་ཡང་ནི། །ཧ་མཐའ་ཌྷ་ཧའི་བྷའོ། །རུ་བ་འགྱུར་པ་ཡིན། ཀྲྀ་ཏ་རྐྱེན་དང་ཏིང྄་སུ་བ྄་གཉིས་དང་དེ་ཕན་སོགས་ལའང་ཧ་ཌྷའོ་ཞེས་པའི་མདོ་འདི་ཐུན་མོང་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་རང་། རྫོགས་པས་ཛ་བའམ་ཙ་པ་ཡང་། །དབྱངས་ལ་དྲངས་ཤིང་ས་བྷ་ཌ། །ཁ་ས་སོགས་ཀྱིས་ཌ྄་ཡང་ཊ྄། །དྲུ་ཧ་སོགས་ལ་གྷའ་མ་ཌྷ་སི་དབྱེ། ཛ་པའམ་ཙ་བ། ཀུ་ཨི་ལ། ཨ་ཐུང་མཐའ་ན་གནས་པ་ཡི། །བཱཧ྄་ཤས྄་སོགས་དབྱངས་ཕ་རོལ། །བཱ་ནི་ཨཽ་རུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །བཱ་ཧའི་པཱའི་ཨཽའོ། །བྷཱ་ར་བཱཧ྄་དང་པྲཥྚ་བཱཧ྄། །དེ་བཞིན་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཨ་མིན་དབྱངས་མཐའི་བཱཧ྄་ནི། །ཨ་ཡིག་ས་ཡིན་པ་ལས་ཨཱུའོ། །ཤས྄་སོགས་དབྱངས་ལ་བཱ་ཨཱུའོ། །བཱ་རི་བཱཧ྄་སོགས་དེ་བཞིན་བསྒྲུབ། །སཱཧ྄་དང་སི་བྷ་སུབ྄་རྣམས་ལ། །སཧ྄འི་སའི་ཥ་ཌྷ་ལའོ། །སཱ་ཥ་ཧ་ནི་ཌྷ་རུ་བསྒྱུར། །ཏུ་རཱ་སྭཱཧ྄་སོགས་དེ་བཞིན་བྱ། །ཏུ་ར་སཱ་ཧ྄་ཁོ་ནའི་མདོ་བཞི་དཔྱད། །ཙ་ཏུར྄་ཕ་རོལ་སི་སོགས་ལྔར། །ཙ་ཏུ་ར྄འི་ཤི་ལའང་ཨཱ་མའོ། །ཤ་ཞེས་པ་སི་སོགས་ལྔའི་བརྡའོ། །དབྱངས་མཐར་ཨཱམ྄་སྟེར་སྤྱིར་བཤད་དོ། །གྲངས་བརྗོད་མང་ཚིག་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། །ཛས྄་གང་ཨཱམ྄་སྟེར་མ྄་ཕྱིས་སྦྱར། །དྲུག་ཨཱམ྄་ནུཊ྄་རིའི་གྲངས་ལས་སོ་སྟེར་ན་ཎ་དང་། །ཎ་ནི་
11-6-11a
གཉིས་སུ་བརྗོད་པའང་ཐོབ། །ངྷི་མིན་ར་ས་ཕ་རོལ་དང་། །མིང་མཐའི་ན་ནི་དབྱི་བར་བྱ། །དྷི་མ་ཡིན་པ་ལ་མིག་གི་ན་དབྱིའོ། །ཚིག་མཐར་ཨཱ་ག་མ་བྱུང་མིན། །ཇི་ལྟར་རཱ་ཛ་ན྄་སོགས་བཞིན་ནོ།

中性哀艾哀和，
奥奧等变乌，
元音加努姆如上构成。
瑞尾卡特里之音，
作中性用时奧伊等，
共同规则四种斯安消失，
非纳元音努姆纳捏和，
库伊等构成。
名词章中三性元音尾理解简略说明第一节。
略说三性辅音后加字之二
现在辅音词尾，
未说明一般特例者，
格助变化省略后，
元音要拉向，
后音辅音上叠加。
特例说明如下：
阳性阿那度哈特殊规则四：
斯等前五种格助，
元音尾加努姆去姆，
{阿那度哈的斯中}
其他说前加努姆加阿姆。
去哈萨的萨省略末叠{叠音的末省略}。
呼斯使元音{提阿阿玛}尾加安。
该音与巴萨等，
{巴萨等的拉萨中}
萨巴米纳拉萨缩略助词，
哈变萨或考虑变达，
苏普中{苏普中喀萨等的塔}喀萨等的塔如牛度哈三条规则：
首先有达{达第一的嘎}变嘎，
哈变嘎，
惹巴的末前惹巴等，
萨达或拉萨后{惹巴的末前第一的惹巴等以达等中惹巴等}同组惹巴变惹巴，
度变度。
此与词根也相同，
格助完成{完成中或}词末或，
惹纳萨惹巴或查巴{哈萨伊普后斯省略}变化，
第三第一五变化，
双数以后元音拉向，
巴萨等变其哈嘎，
惹巴末前达变达，
惹巴中惹巴变嘎嘎，
苏普中喀萨等变特，
库伊等构成。
玛度梨哈特殊规则：
词根末惹萨名词末，
同样词末也，
哈末变{达哈的巴}巴。克里塔词缀和定苏普二者以上等中哈变达，此规则应了解为共同规则。
完成使惹巴或查巴也，
元音拉向萨巴达，
喀萨等变达也变特，
如度鲁哈等嘎玛达斯变惹巴或查巴，库伊。
阿短末处的，
瓦哈夏斯等元音后，
瓦变奧，
{瓦哈的瓦的奧}
巴拉瓦哈和普利什塔瓦哈，
同样构成。
非阿元音尾瓦哈，
{阿非字后乌}
夏斯等元音中瓦变乌，
瓦利瓦哈等同样构成。
萨哈与斯巴苏普等，
{萨哈的萨变沙达中}萨变沙哈变达，
图拉斯瓦哈等同样做。
图拉萨哈仅有四条规则考虑。
查图尔后斯等五，
{查图尔的希中也阿玛}希即斯等五的代称，
元音尾加阿姆一般所说。
表示数词仅多数故，
嘉斯加阿姆去姆连接，
第六阿姆努特瑞{数词中}加纳捏和，
捏
也获得二音说法，
非提拉萨后和，
名词末纳应省略，
{非提中名词的纳省略}
词末未出现阿嘎玛，
如拉惹纳等。
;


 །རཱ་ཛ་ན྄་སི་དབྱི་ཨུཔ྄་དྷཱ་རིང་། །གཉིས་ཚིག་སོགས་ཀྱི་དབྱངས་ལ་དྲངས། །ཤས྄་སོགས་དབྱངས་ལ་མ་ནིང་གི། མ་བ་སྦྱོར་མིན་སོགས་ཨཏ྄་དབྱི། །སྟུའི་ཤྩུས་ན྄་ཉ྄་བྱ། །ཛ་དང་ཉ་དག་ཛ་ཉ་དག་གི་ཛྙའོ་སྦྱར་བས་ཛྙ། །ཨི་དམ་ལ་ཡང་ནའོ་ས་ཨཏ྄་དབྱི་མི་དབྱི་འདམ་ཀ་ཅན། །དྷིའི་ན྄་མིན་དབྱི་ས་བྷར་དབྱི། རཱ་ཛཱ། རྒྱལ་པོ། རཱ་ཛཱ་ནཽ།རཱ་ཛཱ་ན། རྭ་ཛ་ནཾ། རཱ་ཛཱ་ནཽ། རཱ་ཛྙཿ རཱ་ཛྙཱ་རཱ་ཛ་བྷྱཱ་སོགས་སོ། །ཨཱཏྨན྄་སོགས་ཀྱང་དེ་མཚུངས་མོད། །མ་བ་ལྡན་ཕྱིར་ཨཏ྄་མི་དབྱི། །ངྷི་མིན་ས་བྷ་སོགས་ན་དབྱི་ཨཏྨཱ་བདག་ཅག །ཨཏྨཱ་ནཽ་སོགས་སོ། །ཤྭ་ན྄་སོགས་ཡུ་བན྄་མ་གྷ་བ་ནུ་སོགས་སོ། །ཤས྄་ཕན་པ་ནི་ཨུ་རུ་འགྱུར། ཤྭན྄་ལ་སོགས་པའི་བའི་ཨུ་འོ། །དེ་ཕན་ཨཱིཔ྄་ཀྱང་ཨི་རུ་འགྱུར། ཤས྄་ལ་ཐུན། སོགས་སོ། །པ་ཐིན་པ་ཐིན྄་ལམ་མ་ཐིན་བསྲུབ་པ་རྀ་ཀྵིན྄་བརྒྱ་བྱིན་སོགས་སོ། །སོགས་ལ་ཐོག་མ་ལྔར། །མི་དབྱངས་ཨི་ནི་ཨ་སི་ལ་ཨ་རོ་རུ་འགྱུར། །ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཨིཏ྄འི་ཨཏ྄འོ། །ཐ་གོང་ནུ་ཊ྄་སྟེར་ཨུཊ྄་ཕྱིའོ་ཐའི་ནུཊ྄འོ། །སི་ཕ་རོལ་ལ་ཊིའི་ཨཱ་བྱ། །ཤས྄་ཕན་དབྱངས་རྣམས་ཨིན་ཕྱིས་དྲངས། །གསལ་བྱེད་རྣམས་ལ་མཐའི་ན་ཕྱི། ཀུ་ཨི་ལ། །ཨིན྄་ཧན྄་པཱུ་ཥན྄་ཨཪྻ་མན྄། རྣམས་སི་དང་ཛས྄་ཤས་ཀྱི། །ཤི་ལ་ཨུཔ྄དྷཱ་རིང་དྷིར་མིན། ཨིན་རྣམས་ཀྱི་ཤི་དང་སྤེལ་འོ། །དཎྚིན྄་ཀ་ལིན྄་མཱ་ལིན྄་སོགས། །ཤས྄་ཕན་དབྱངས་ལ་ཨིན྄་ཕྱིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཧ་སའི་སི་དབྱི་སྔ་མ་རིང་། །དྷི་མིན་ན་དབྱི། ཨཽ་སོགས་ལ་མི་རིང་། དབྱངས་རྣམས་ལ་དྲངས། གསལ་བྱེད་རྣམས་ལ་ན་དབྱི། པྲཧྨ་ཧ་ན྄་ལ་དང་
11-6-11b
པོ་ལྔ། །རཱ་ཛཱ་ན་འད྄་ལ་ནུ་ཎ྄་ཐོབ། །ཤས྄་སོགས་ཧ྄་གྷ྄ན྄་ལ་དྲངས། །ཧ་ནའི་གྷཱ་ལའོ། །ན྄་དེ་ཕ་རོལ་དབྱངས་ལ་དྲངས། །གསལ་བྱེད་རྣམས་ལ་ན྄་དབྱིའོ། །དེ་བཞིན་ཤས་ཕན་པཱུ་ཥ་ན྄་གྱི། །ཥ་ཡི་ཨ་དབྱི་ན྄་ལ་བརྩེགས། །ན྄་ནི་དབྱངས་དྲངས་ན་ཎར་ཐོབ། །འགའ་ཞིག་ངི་ལ་འདིའི་ཊི་ཨན྄་དབྱི། །ཡང་ན་མི་དབྱི་འདམ་ཀར་བཤད། །དེ་བཞིན་ཨཪྻ་ཉི་མ་མན྄་ལ་བསྒྲུབ། །གྲངས་སྒྲ་ཥ་ནའི་མཐའ་ཅན་གྱི། །ཛས྄་ཤས྄་དག་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཛས྄་ཤས྄་དག་ལ་འཇིག་གོ། དྷི་མིན་ན྄་དབྱི། པཉྩ། པཉྩ། པཉྩ་བྷི༔ པཉྩ་བྷྱས྄།པཉྩ་བྷྱས྄། ཨཱམ྄་ལ་ནུཊ྄་སྟེར་ནཱ་མ་ལ་རིང་། ཥ་ཎའི་འོ། །པཉྩ་ལྔ་ན྄་ས་བདུན་བྟན་ན་དགུ་བན྄་དང་། །ད་ཤན྄་སོགས་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། །པཉྩཱ་ནཱཾ། པཉྩ་སུ། ཨཥྚན྄་ཛས྄་ཤ་ས་ཡང་ན་ཌཽ། །ཌིཏ྄་ཕྱིར་ཊི་དབྱི། ཡང་ན་ཛས྄་ཤས྄་འཇིག །ཨཥྚན྄་ཕ་རོལ་ཨཱ་དང་ནི། འདི་སླར་དཔྱད་དགོས། རྣམ་དབྱེ་རྣམས་ལ་ཊིའི་ཨཱ་རིང་། །ཡང་ན་རིང་པོར་མི་བྱའོ། །དྷ་མཐའ་ཏ་ཏྲ་པུདྷ྄་ལྟ་བུར། །སི་དབྱི་ཛྷ་བྷ་དྷ྄་ད྄་བྱ། །སུ་པ྄་ལ་ད྄་ཏ྄་བྱས་ནས་སྦྱར། །ཛ྄་མཐའ་སཾ་རཱ་ཛ྄་ལྟ་བུར། །ཚ་ཤ་ཥ་དང་རཱ་ཛ྄་སོགས། ཛ་ཡ྄་སྲྀ་ཛ་བྷ྄་ཛ྄་སོགས། སི་ལ་མཐའ་དེ་ཥ་རུ་འགྱུར། །ཚ་ཤ་ཥ་ལ་རཱ་ཛ་ལ་སོགས་པའི་ཥའོ། །དེའི་རྗེས་ཛྷ་སའམ་ར་ས་དང་། །ཚིག་མཐའ་ལ་ཡང་ཥ྄་ཌ྄ར་འགྱུར། །རྫོགས་པ་ལ་འོས་ཡང་ན་ཌའང་ཊ། །ཨཽ་སོགས་དབྱངས་ལ་དྲང་བྱ་ཞིང་། །ས་བྷ་རྣམས་ལ་ཥ྄་ཌ྄་བྱ། །སམྲཱཌ྄། ས་མྲཱཊ྄། ཡང་དག་པའི་རྒྱལ་པོ། །དེ་བཞིན་བི་རཱ་ཛ྄་རྣམ་རྒྱལ་སོགས་ཀྱང་ངོ་། །ད྄་མཐའ་ཏྱད྄་སོགས་སརྦའི་སྡེའོ།

拉惹纳斯省略乌普达变长，
双数等的元音拉向，
夏斯等元音中中性的，
非玛巴连接等去阿特，
斯图的施楚变纳涅，
惹与涅二者{惹涅二者的惹纳}连接成惹纳，
伊当或{萨阿特省略不省略有选择}去萨阿特不去有选择，
提的纳不去萨巴中省略。拉惹（王），拉惹诺，拉惹纳，拉惹南，拉惹诺，拉惹纳，拉惹纳，拉惹比亚等。
阿特曼等也相同，
因有玛巴故阿特不省略，
非提萨巴等纳省略。阿特玛（我们），阿特玛诺等。
犬等、友婆纳、玛嘎婆奴等，
从夏斯起婆变乌，{犬等的婆的乌}
从那起伊普也变伊，夏斯等。
帕廷（路）、玛廷（搅拌）、瑞克辛（百施）等，
等词前五格，
词尾伊变阿，{五者中伊特的阿特}
塔前加努特去特，{塔的努特}
斯后提变阿，
夏斯后元音省略印拉向，
辅音词尾纳省略，库伊。
印、哈纳、普沙纳、阿亚曼，
等遇斯与嘉斯夏斯的，
希使乌普达变长非提，{印等的希和增添}
旦丁、卡林、玛林等，
夏斯以后元音省印，
应这样构成。
去哈萨斯前音变长，
非提去纳，奥等不变长，
元音拉向，辅音去纳，梵王哈纳前五，
如拉惹纳加努捏，
夏斯等哈变嘎纳拉向，
{哈纳的嘎中}
纳后元音拉向，
辅音去纳。
同样夏斯起普沙纳的，
去沙的阿纳上叠音，
纳拉向元音获得纳捏，
有些说伊中去提阿纳，
或不去有选择，
同样构成阿亚曼。
数词沙纳词尾的，
嘉斯夏斯二者消失，
{嘉斯夏斯二者消失}
非提去纳。潘查、潘查、潘查比、潘查比亚斯、潘查比亚斯，
阿姆加努特纳玛变长，{沙捏的}
潘查（五）纳萨（七）特纳（九）纳和，
达沙纳等也如此。潘查南、潘查苏。
阿什旦嘉斯夏斯或变稻，
因地特故去提，或嘉斯夏斯消失，
阿什旦后阿和，此需再考虑，
格助使提变长阿，
或不变长。
达末如达特拉普达，
斯省略惹巴变达，
苏普变达塔后连接。
惹末如桑拉惹，
查沙沙与拉惹等，惹亚斯利惹巴惹等，
斯使末变沙，
{查沙沙中拉惹等的沙}
其后惹萨或**和，
词末也变沙达，
完成中或也变达塔，
奥等元音拉向，
萨巴等变沙达，
桑拉德、萨姆拉特（完善之王），
同样毗拉惹（胜利）等也是。
达末如特亚达等萨尔瓦类。


 །ཚ་མཐའ་ཏ་ཏྭ་པྲཱ་ཚ྄་སོགས་ལ། །ཚ་ཤ་ཥ་སོགས་ཀྱིས་ཚ྄་ཥ྄། །གཞན་དག་གོང་བཞིན་གང་ཐོབ་སྦྱར། །ཐ྄་མཐའ་ཨགྣི་མ་ཐ྄་ལྟ་བུར། །དམིགས་
11-6-12a
བསལ་གཞན་མེད་སྤྱི་ལྟར་བསྒྲུབ། །ཙ྄་མཐའ་པ྄་ཏྱ་ཙ྄་ལྟ་བུ་ལ། །ཨཉྩའི་སི་སོགས་ལྔ་ལ་ནུ་མ྄། །བྱིངས་ཀྱི་ཛྷ་ས་མིར་ར་ས། །ཚིག་མཐའ་འང་ཙུ་སྡེ་ཀ་སྡེར་ཙུའི་ཀུའོ་འགྱུར། །ཤས྄་ཕན་དབྱངས་དང་དེ་ཕན་གྱི། །ཨཱཔ྄་ཨཱིཔ྄་ལ་ནི་ཨཉྩའི་ཨ། །དབྱེ་ཞིང་སྔ་མ་རིང་པོར་འགྱུར། །ཨཉྩའི་ཨ་དབྱི་བ་དང་རིང་པོ་འོང་ངོ་། །ཏིར་ཤྩ་སོགས་དེ་བཞིན་ལ། །ཤས྄་ཕན་དབྱངས་དང་ཨཱིཔ྄་ཨཱི་ལ། །ཏིར་ཤྩ་ཏིཪྻྻ་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའོ་བསྒྱུར། །ཏིར་ཤྩ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དབྱངས་ལ་དྲངས་ཤིང་གསལ་བྱེད་ལ། །ས་བྷ་རྣམས་ལ་ཙུའི་ཀུ་སོགས། །གོང་བཞིན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་ཨུ་དཙ྄་ས་མྱ་ཙ྄འོ། །ཏ་མཐའ་མ་རུ་ཏ྄་སྤྱི་ལྟར་བསྒྲུབ། །དེ་བཞིན་ཨགྣི་ཙིཏ྄་སོགས་སོ། །ཏ་མཐའ་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་བ་ཡི། །མ་ཧ་ཏ་ལྟ་བུར་དམིགས་བསལ་ནི། །ཨུ་རི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྒྲ། །ཨུ་རི་དག་གི་ནུ་མའོ་སྐྱེས་རྟགས་བྱ་ཚེ་སི་སོགས་ལྔ། །ཤི་འདི་མ་ནིང་གི་ཛས་ཤས་ཡིན་ནམ་དེ་ཕན་རྐྱེན་ཡིན་བརྟག་ལའང་དབྱངས་མཐར་ནུ་མ྄་སྟེར་རོ། །ནས་དང་ནི་ཨ་པ྄་མཐའ་དང་། དེ་ནས་ཨཔ྄་མ་ཧ་ཏའི་ངྷི་མ་ཡིན་པ་ལ་རིང་པོ་སྟེ་ཤི་ལའང་ངོ་། །མ་ཧ་ཏ྄་དྷི་མིན་སྔ་མ་རིང་། །ཤི་ལའང་དེ་བཞིན་བྱ་བ་ཡིན། །འགྲེལ་པས་ཨཽ་སོགས་བཞིར་བཤད་འདུག་དཔྱད། དེ་བཞིན་བྷ་བཏ྄་ལྟ་བུ་ཡི། །ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན་ཨ་ཏུ་ཨས྄་མཐའ་ཅན། །ཨ་ཏུ་དང་ཨ་ས྄འི་སི་ལའོ། །ངྷི་མིན་སི་ལ་སྔ་མ་རིང་། །ནུམ྄་སྟེར་སོགས་གཞན་གོང་ལྟར་བྱ། །མ་གྷ་བ་ཏུ་སོགས་དེ་བཞིན། །རྀ་ཡིག་རྗེས་འབྲེལ་བྷ་བ་ཏྲྀ། །ལྟ་བུར་ནུམ྄་སྟེར་རིང་པོ་ཡིན། །པ་ཙ་ཏྲྀ་ཡི་རྀ་ཕྱིས་ནས། །ནུམ྄་སྦྱར་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན། །ཤ྄་མཐའ་བིཤ྄་ལྟ་བུ་ཡི། །
11-6-12b
ཤ྄་ནི་ཚ་ཤ་ཥ་སོགས་ཀྱིས་ཥར་འགྱུར་གཞན་སྤྱི་ལྟར། །ཥ྄་མཐའ་ཥ་ཥ྄་སྒྲ་ལྟ་བུ་ནི། །གྲངས་དོན་ཡིན་ཚེ་མང་ཚིག་འཇུག །ཛས྄་ཤས྄་འཇིག་ལ་གཞན་སྤྱི་ལྟར། །ཥ་ཌ་བྱས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ། །དྲུག་ནཱ་མ྄་ལ་ནི་ཌ་ཎར་ཌའི་ཎའོ། །འགྱུར། །ཕ་རོལ་ནཱའང་ཎཱ་ར་འགྱུར་རོ། །དོཥ྄་སོགས་ས་ཇུ་ཥ྄། ཨཱ་ཤི་ཥ྄། ཧ་བི་ཥ་སོགས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ། །ར་ས་དང་ནི་ཚིག་མཐར་ཡང་། །ཥ་ཡིག་ར་རུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །དོ་ཧ་རྣམས་ཀྱི་ས་རའོ། །ས་མཐའ་པུ་མ་ས྄་ལྟ་བུ་ལ། །པུ་ས྄འི་ཕ་རོལ་སི་སོགས་ལྔར། །མིང་མཐའི་ས་དེ་ཨ་སུང྄་བསྒྱུར། །ང྄་དབྱི་ཨུ་རྀའི་དབྱངས་མཐར་ནུམ྄། །སི་འཇིག་ལ་སོགས་སྤྱི་ལྟར་དང་། །ཕ་རོལ་དབྱངས་ལ་མའི་ཨ་རིང་། །དབྱངས་ལ་མའིའོ། །མདོ། །རང་འགྲེལ་མི་འདུག་སླར་དཔྱད། །ཤས་སོགས་ལ་ནི་ཨ་སུང྄་མིན། ནུམ྄་མིན། ས་བྷ་རྣམས་ལ་བརྩེགས་མཐའ་དབྱི། །སུ་པ྄་ལ་མཐའ་ཕྱི་མི་ཕྱི་འདམ། །ཡང་ན་ཚིག་ཕྲད་དུ་བསྒྲུབ་ཚུལ། །མི་འབྱུང་བ་ལ། མི་འབྱུང་དོན་དཔྱད། པུྃ་སའི་སུ་གོང་ཀ་ཀ྄་སྟེར་ཞིང་། །མི་འབྱུང་བ་ལ་པུྃ་སའི་ཀཀ྄འོ། །ཨཀ྄་ཕྱིས་ས་ཀ྄་བརྩེགས་པ་ཡི། །དང་པོའི་ས་ཀ་དག་དབྱིའོ་དང་པོའི་ས་ཀ་དག་གི་འང་ངོ་། །སུ་ཥ་ཀུ་ཥ་བརྩེགས་པའི་ཀྵའོ། །དེ་བཞིན་བི་དྭས྄་པོ་ལ་ཡང་། སི་ལ་ནུམ྄་དང་། ནྶ་སོགས་ཀྱིས་སྔ་རིང་། ཧ་ས་སོགས་ཀྱིས་སི་དབྱི། བརྩེགས་མཐའ་དབྱི། ཨཽ་སོགས་པུྃ་ས་བཞིན། ཤས྄་ཕན་དབྱངས་ཡིག་ཕ་རོལ་དང་། །དེ་ཕན་ཨཱི་པ྄་དང་ཨཱི་ཡིག་ལ། །བ་སུ་དང་འབྲེལ་བ་ཨུ་བྱ། །བ་སའི་བ་ཨུའོ། །ཀུ་ཨི་ལ་སོགས། ས་བྷ་སོགས། དེ་བཞིན་ཏ་སྠྭི་བས་ལའང་། །ཤས྄་ཕན་ཨི་ཕྱིས་ཨུ་ལ་དྲང་། །དེ་མིན་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་འདྲ། །སུ་བ་ཙས྄་འགྲེལ་པ་ལྟར་བྱ། ཙནྡྲ་མས྄་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། ས་མཐའ་
11-6-13a
ཨུ་ཤ་ནས྄་སོགས་ལ། །ཨུ་ཤ་ནས྄་སོགས་རྣམས་ལ་ནི། །ཨུ་ཤ་ནས྄་རྣམས་ཀྱིའོ། །དང་པོའི་སིའི་ས྄ཌཱ་རུ་འགྱུར། །ཌ་འགྲོ་རྟགས་མཐའི་ཨས྄་དབྱིའོ།

查末如达特瓦普拉查等，
查沙沙等使查变沙，
其他如上获得相应连接。
塔末如阿格尼玛塔等，
无其他
特例按一般规则构成。
查末如普提亚查等，
安查的斯等五加努姆，
词根的惹萨米尔**，
词末也查组变卡组{查的库}。
从夏斯起元音和之后的，
阿普伊普中安查的阿，
分离前音变长，
{安查的阿省略和变长}。
蒂尔沙等也同样，
从夏斯起元音和伊普伊，
蒂尔沙变{蒂尔沙蒂亚由词缀构成}。
{蒂尔沙等}
向元音拉向辅音，
萨巴等查变库等，
如上构成。
同样乌达查萨米亚查等。
塔末玛鲁塔按一般规则构成，
同样阿格尼契特等。
塔末与乌关联的，
如玛哈塔特例：
乌瑞相关的词，
{乌瑞二者的努玛}作阳性时斯等五，
希（此是中性的嘉斯夏斯还是助词需考察）也元音尾加努姆。
然后阿普尾和，然后阿普{非提的玛哈塔的长即希中也}，
玛哈特非提前音变长，
希中也同样做。注释说奥等四种请考察。
同样如巴瓦特的，
克里特词缀阿图阿斯尾，
{阿图与阿斯的斯中}
非提斯中前音变长，
加努姆等其他如上做。
玛嘎瓦图等也同样。
瑞音关联巴瓦特里，
如此加努姆变长。
帕查特里去瑞后，
加努姆如刚才说的那样。
沙末如毗沙等，
沙被查沙沙等变沙，其他按一般规则。
沙末如沙沙音，
若表示数词则用复数，
嘉斯夏斯消失其他按一般规则。
沙达后，
第六纳姆中达变捏{达的捏}。
后接纳也变捏。
多沙等萨朱沙，阿希沙，哈维沙等后，
遇**与词末也，
沙音变为拉，
{多等的萨拉}
萨末如普玛萨等，
普萨后斯等五，
名词末萨变阿松，
去嘎乌瑞元音尾加努姆，
斯消失等按一般规则和，
后接元音玛的阿变长，
{元音中玛的}规则。
自注不存在请再考察。
夏斯等不用阿松，不用努姆，
萨巴等省略末叠音，
苏普中末去不去可选。
或者词缀构成方式，
非生起中，非生起意义请考察，普沙的苏前加卡克，
{非生起中普沙的卡克}
去阿克萨克叠音的，
第一的萨卡二者省略{第一的萨卡二者也}，
苏沙库沙叠音的克沙。
同样毗德瓦斯婆也，
斯中加努姆，
恩萨等使前音变长，
哈萨等使斯省略，
省略末叠音，奥等如普沙，
从夏斯起元音后和，
之后的伊普和伊音，
瓦苏相关变乌，
{瓦萨的瓦乌}
库伊等，萨巴等。
同样塔斯特瓦巴萨也，
从夏斯起省略伊拉向乌，
其余一切同前面。
苏巴查萨按注释做。
旃陀罗玛萨也与此相同。萨末
乌沙那萨等，
乌沙那萨等，
{乌沙那萨等的}
第一斯的萨变稻，
稻走使词尾阿萨省略。


 །ཨཽ་སོགས་དབྱངས་རྣམས་ལ་ནི་དྲང་། །ས་བྷ་རྣམས་ལ་ས་རྣམ་བཅད། །མཚམས་སྦྱར་ཇི་ལྟར་ཐོབ་བཞིན་བྱ། །པུ་རུ་དཾ་ཤས྄་ཨ་ནེ་ཧས྄། །དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་རྟགས་གསལ་བྱེད་མཐའ། །བཤད་ནས་མོ་རྟགས་གསལ་བྱེད་མཐའི། །ཧ྄་མཐའ་ཨུ་པཱ་ན་ཧ྄་ལ། །ར་ས་དང་ནི་ཚིག་མཐར་ཡང་། །ནཧ྄འི་ཧ྄་ནི་དྷ་རུ་འགྱུར། །ན་ཧ྄འི་དྷ྄འོ། །སི་དབྱི་རྫོགས་པ་ལས་དྷ་ད། །ད་ཡང་ཏ། ཨཽ་སོགས་དབྱངས་དྲངས་གསལ་བྱེད་ལ། །ས་བྷ་ས྄་ཧ྄་དྷ྄་ཛྷ་བྷས་ད྄། །བ྄་མཐའ་དི་བ྄་ལ་དང་པོའི་སིར། །བ྄་དེ་ཨཽ་རུ་བསྒྱུར་བར་བྱ་དི་བ྄འི་སི་ལ་ཨཽའོ། །གཉིས་པའི་ཨ་མ྄་ལ་ཡང་ན་ཨཱ་བྱའོ། །ཨ་མ྄་ལ་ཨ་ཡང་ནའོ། །ར་ས་ཕ་རོལ་ཨུ་རུ་བསྒྱུར། །ར་ས་ལ་ཨུའོ། །ར་མཐའ་ཙ་ཏུར྄་ལྟ་བུ་ལ། །བུད་མེད་ཏྲྀ་དང་ཙ་ཏུར྄་དག །ཏི་སྲྀ་དང་ནི་ཙཏ་སྲྀ་འགྱུར། །བུད་མེད་ལ་ཏྲྀ་ཙ་ཏུར་དག་གི་ཏ་སྲྀ་ཙ་ཏུ་སྲྀ་རཱི་བཞིན་ནོ། །རཱྀ་རིང་འདྲ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་གཉིས་མང་ཚིག་ཁོ་ན་འཇུག །ཛས྄་ཤས྄་སོགས་ལ་གོང་ལྟར་བསྒྱུར། །རྀར྄་སཱ་ར྄༴ ཤས྄༴་ཨཱ་མ྄་ལ་ཡང་ན་རིང་། ཀུ་ཨི་ལ༴ ཏིསྲ༔ གསུམ་རྣམས། ཙཏས྄ཿ བཞི་རྣམས། ཏི་སྲྀ་བྷིཿ ཙ་ཏ་སྲྀ་བྷིཿསོགས་སོ། །ར྄་མཐའ་གི་ར྄་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱིངས་ཀྱི་ཨིཨུའི་མཐའི་ར྄་བ྄། །ཧ་ས་ཕ་རོལ་དབྱངས་མཐའ་རིང་། །ཨུ་དག་གི་ཧ་ས་ར྄་བ་ལའོ།། དེ་བཞིན་པུར྄་དྷུར྄་ལ་སོགས་སོ། །ངྷ་མཐའ་ས་མི་དྷ་སྤྱི་ལྟར་བྱ། །ད྄་མཐའ་ཏ་ད྄་སོགས་སརྦའི་སྡེའོ། །ཙ྄་མཐའ་ཏྭ་ཙ྄་སྤྱི་ལྟར་བྱ། །དེ་བཞིན་རྀ་ཙ྄་པཙ྄་སོགས། །པ་མཐའ་ཨཔ྄་ནི་མང་ཚིག་ཅན། །ཨབ྄་ལ་
11-6-13b
སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ན་ཕ་རོལ་བྷ་ལ་པད྄་བྱ། ཨཔ྄་རྣམས་ཀྱི་བྷ་ལ་དའོ། །ཤ་མཐའ་དི་ཤ྄་ལ་སྒེར་མདོ་བ། །དི་ཤ྄་སོགས་དྀ་ཤ྄་སྤྲྀ་ཤ྄་མྲྀ་ཤ྄་སོགས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ། །དིཤ྄་རྣམས་ཀྱི་ཀའོ་ར་སའམ་ཚིག་མཐར་ཤ་ཀའོ། །ཥ྄་མཐའ་ཏི་ཥ་སྤྱི་ལྟར་བྱ། ཨཱ་ཥི་ཥ། །སོགས་ཀྱང་གོང་ཐོབ་བྱ། བུད་མེད་གསལ་བྱེད་མཐའ་ཅན་བཤད། །མ་ནིང་གསལ་བྱེད་མཐའ་ཅན་ལས། །ར྄་མཐའ་བཱ་ར྄་སོགས་སི་ཨམ་འཇིག་སོགས། ཙ་ཏུ་ར྄་ཛས་ཤས་ཤི་ཤི་ལའང་ཨཱ་མ྄འོ་ཞེས་དབྱངས་མཐར་ཨཱམ྄། ན྄་མཐའ་ཨ་ཧན྄་ཕ་རོལ་ཏུ། །ར་སའམ་ཚིག་མཐར་ན྄་སར་འགྱུར། །པྲཧྨ་ན྄་ཕ་རོལ་ར་ས་དང་། །ཚིག་མཐའ་ལ་ཡང་ན྄་དབྱིའོ། །མ་ནིང་ན྄་མཐའ་ཨ་ཐུང་མཐར། །ཛས྄་ཤས྄་ཤི་རུ་བསྒྱུར་བ་དང་། །ངི་ལ་ན་དབྱི་མི་དབྱི་བ། །ན་མཐའ་ཅན་དང་ཨཏ྄་མཐའ་ཅན་ལས་སྡེབ་སྦྱོར་ལ་ངི་ཤི་ངག་གི་ཡང་ན་དབྱིའོ། །སྒྲ་ཡི་སྡེབ་སྦྱོར་གཞན་ལས་བཤད། །འགྲེལ་བ་ལས། ཏྱད྄་སོགས་དང་། པྲ་ཏྱ་ཙ྄། ཛ་གཏ། མ་ཧཏ྄། དྲྀ་ཥ་ཏ། པ་ཡས྄། ཏེ་ཛས྄། བ་ཙས྄། ཧ་བིཥ྄། ཨི་དམ྄་སོགས་འདུག་སླར་དཔྱད། མིང་གི་ལེའུ་ལས་རྟགས་གསུམ་གསལ་བྱེད་མཐའ་ཅན་མདོར་བསྡུས་བཤད་པའི་སྐབས་གཉིས་པའོ།། །།
说萨瓦那嘛部及其分支耶扎弥扎形态之三
ད་ནི་རྟགས་གསུམ་པར་བཤད་པ། །སརྦ་ནཱ་མའི་སྡེ་ཚན་བརྗོད། །སརྦ་ཨི་དམ྄འི་བར་དགུ། །ཌ་ཏ་ར་ནེ་མའི་བར་བརྒྱད། །པུརྦྦ་ཨནྟ་རའི་བར་བརྒྱད། །འདི་རྣམས་ཨ་ཐུང་མཐའ་ཅན་ཡིན། །ཏྱད་སོགས་བཅུ་ཡི་ནང་གི་ནི། །དྭི་ནི་ཨི་ཐུང་མཐའ་ཅན་ཏེ། །གཞན་དགུ་གསལ་བྱེད་མཐའ་ཅན་ནོ། །འདི་རྣམས་སརྦ་ཞེས་བྱའི་སྡེ། །འདི་དག་རྟགས་གསུམ་ཅན་ཡིན་པས། །དང་པོ་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ལྟར་ན། །
11-6-14a
དབྱངས་མཐའ་སརྦ་སོགས་ལ་ནི། །རང་གི་སྒེར་གྱི་མདོ་ལྔ་སྟེ། །ཛས་ནི་ཨཱི་ཛས་ཨཱིའོ། །ཡིག་དག་ཏུ་བྱ། །ངེ་དང་ང་སི་ཕ་རོལ་ལ། །རྣམ་དབྱེའི་གོང་དུ་སྨཊ྄་སྟེར་བྱ། །སརྦ་སོགས་ལ་སྨཊ྄འོ། །ཀ་ལཱ་པར། ངེ་སྨཻ། ངསི་སྨཱ་ཏ། ངི་སྨིན་བསྒྱུར། ཨཱ་མ་ལ་སྔོན་དུ་སུའོ། །གསུང་། ཛས་ཨཱི། ང་སིའི་ཨས྄་ནི་ཨཏ྄་དུ་བསྒྱུར་ཨཏ྄འོ།

奥等元音中拉向，
萨巴等中萨韵尾，
连接根据所获情况。
普鲁当沙斯阿内哈斯，
也应这样理解。
如此阳性辅音尾，
说完后阴性辅音尾：
哈末如乌帕纳哈，
萨拉与词末也，
纳哈的哈变达，
{纳哈的达}
斯省略完成使达变达，
达也变塔，奥等元音拉向辅音，
萨巴萨哈达惹巴变达。
瓦末如迪瓦第一斯中，
瓦变奧，{迪瓦的斯中奧}
第二安中或变阿，{安中阿也或}
萨拉后变乌，{萨拉中乌}
拉末如查图尔等，
阴性特里与查图尔二者，
变提斯里和查塔斯里，
{阴性中特里查图尔二者的提斯里查图斯里如瑞长}
意思是"似瑞长"。
这二者仅用复数，
嘉斯夏斯等按上述变化。
瑞尔萨尔，夏斯，阿姆或变长，库伊，提斯利（三），查塔斯（四），提斯里比，查塔斯里比等。
尔末吉尔情况如下：
词根的伊乌尾的尔变瓦，
哈萨后元音尾变长，
{乌二者的哈萨尔瓦中}
同样普尔杜尔等。
达末萨米达按一般规则做。
达末如塔达等萨尔瓦类。
查末特瓦查按一般规则做。
同样里查帕查等。
帕末阿普是复数，
阿普
等的后接巴变帕达，{阿普等的巴中达}
沙末迪沙有特殊规则：
迪沙等迪沙斯普里沙姆里沙等后，
{迪沙等的卡}萨拉或词末沙变卡。
沙末如提沙按一般规则做，阿希沙，
等也按上述获得。
阴性辅音尾已说明。
中性辅音尾：
尔末如瓦尔等斯安消失等，查图尔嘉斯夏斯希{希中也阿姆}使元音尾加阿姆，
纳末阿哈纳后，
萨拉或词末纳变萨，
梵天纳后萨拉和，
词末也省纳。
中性纳末阿短尾，
嘉斯夏斯变希和，
伊中纳去不去，
{纳尾与阿特尾词缀中伊希也或省略}
诗歌格律中说。
注释中：特亚达等和，普拉提亚查，嘉嘎塔，玛哈特，德里沙塔，帕亚斯，特嘉斯，瓦查斯，哈维沙，伊当等应再考察。名词章中简略说明三性辅音词尾第二节。
说萨瓦那嘛部及其分支耶扎弥扎形态之三
现在说明三性，
萨瓦纳玛的类别。
萨瓦到伊当九个，
达塔拉内玛等八个，
普尔瓦到安塔拉八个，
这些都是阿短尾。
特亚达等十类中，
德威是伊短尾，
其他九个是辅音尾。
这些称为萨瓦类，
由于这些具三性，
首先按照阳性，
元音尾萨瓦等，
有自己五条特殊规则：
嘉斯变{伊嘉斯伊}伊，
耶与雅斯后，
格助前加斯玛特，
{萨瓦等加斯玛特}
卡拉巴中：耶变斯迈，雅斯变斯玛塔，伊变斯敏。阿玛前加苏，说。嘉斯变伊，雅斯的阿斯变阿特{阿特}。


 །ཨམ་སྔོན་སུཊ྄་སྟེར་ཨུཊ྄་ཕྱིས་སྦྱར། །ངི་ནི་སྨིན་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །གཞན་པ་སྐྱེས་པའི་ཨ་ཐུང་མདོ། །ས྄་ར྄་རྣམ་བཅད་བྱ་བ་དང་། །ཨམ྄་ཤས྄་དག་གི་ཨ་དབྱི་བ། །ཤས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་བ་དང་། །སྐྱེས་པ་ཤས་ཀྱི་ས྄་ན྄་དང་། །ཊཱ་ནི་ཨི་ན་བྱ་བ་དང་། །བྷ་ཅན་ཀུན་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་། །བྷིཿའི་བྷ་ཨ་རུ་བསྒྱུར་བ་དང་། །མང་ཚིག་ས་བྷར་མཐའི་ཨ་ཨེ། །ངས྄་ནི་སྱ་བྱ་བ་དང་། །ཨོས་ལ་རྟགས་མཐའི་ཨ་ཨེ་བྱ། །བྱིངས་མིན་མཚུངས་པར་ངྷི་དབྱི་བ། །དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་དག་དང་ནི། །གསལ་བྱེད་མཚམས་སྦྱོར་ལས་བྱུང་བའི། །ཀུ་ཨི་ལ་དང་ར་ཥ་རྀ། །ཨ་བ་ཀུ་པུ་བཅས་གསུམ་ཏེ། །ཁྱོན་དྲིལ་མདོ་ནི་བཅུ་དགུས་བསྒྲུབ། །དེ་བཞིན་བི་ཤྭ་ལ་སོགས་པ། །ཨ་མཐའ་ཅན་ཀུན་སྦྱིར་བཏང་མཚུངས། །ཌ་ཏ་ར་དང་ཌ་ཏ་མ། །མིང་དངོས་མ་ཡིན་རྐྱེན་ཡིན་ཀྱང་། །མིང་མཐར་སྦྱར་ཚེ་སརྦ་འདྲ། །པཱུརྦྦ་ནས་ནི་ཨནྟ་རའི། །བར་དགུར་ཛས྄་ཨཱིར་བསྒྱུར་བའམ། །ཡང་ན་ཨ་ཐུང་མཐའ་ལྟར་བསྒྲུབ། །ཨུ་བྷ་ལ་ནི་གཉིས་ཚིག་དང་། །ཨུ་བྷ་ཡ་ལ་གཅིག་ཚིག་གམ། །མང་ཚིག་ཁོ་ན་འཇུག་པ་ཡིན། །ཏྱད྄་སོགས་ནང་ཚན་དྭི་ཨི་མཐའ། །ཨི་དམ྄་ཀིམ྄་གཉིས་མ་ཡི་མཐའ། །ཨ་
11-6-14b
དས྄་ས་མཐའ་དེ་མིན་ད྄། །བྷ་བཏ྄་ཏ྄་མཐའ་འདིར་མ་བགྲངས། །ཏྱད྄་སོགས་བཅུ་ཡི་ཕ་རོལ་ཏུ། །སི་སོགས་ཀུན་ལ་ཊིའི་ཨ་བྱ། །ཏྱད྄་ལ་སོགས་པའི་ཊིའི་སི་སོགས་ལ་ཨའོ། །དྭི་ལ་གཉིས་ཚིག་རྣམས་ཁོ་ན། །ཊིའི་ཨ་དཽ་དྭཱ་བྷྱཱཾ་སོགས་སོ། །གསལ་བྱེད་མཐའ་ཅན་ཨི་དམ྄་ནི། །ཏྱད྄་སོགས་ཊི་ཨ་ཞེས་པའི་མདོས། །དམ་གྱི་ཨམ་ཕྱིས་ཨི་ངའོ། །དེ་ལ་སྒེར་གྱི་མདོ་འདི་སྟེ། །སི་དང་ལྷན་ཅིག་ཨ་ཡམ་འགྱུར། །སྐྱེས་པ་ལ་ཨི་དམ྄འི་ཨ་ཡམ྄་མོ། །ཨཽ་སོགས་ལྔ་ལ་ང྄་ཡིག་མ། །ཊཱ་ཨོས་ངག་ལ་ཨ་ནར་འགྱུར། ཊཱ་ཨོས་དག་ལ་ཨ་ནུའོ། །ས་བྷའི་རྣམ་དབྱེར་ཨ་རུའོ། །ས་བྷ་ལ་ཨའོ། །བྷིཿའི་ཨ་མི་ཕྱུང་བྷིཿཉིད་བཞག །བྷིས྄་བྷིས྄་སོ། །ཨ་ཐུང་སརྦའི་ཐུན་མོང་མདོ། །ཛས྄་ཨཱི་ཤས྄་ལ་སྔ་མ་རིང་། །ཨམ་ཤས་ཨ་དབྱི་ས་ན་བྱ། །ཊཱ་ནི་ཨི་ནར་བསྒྱུར་བ་དང་། །དེང་སི་གོང་སྨཊ྄་སྟེར་དང་། །ང་སིའི་ཨས྄་ཨཏ྄་ངས྄་སྱ། །བྷ་རྐྱེན་ཀུན་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་། །མང་ཚིག་ས་བྷར་རྟགས་མཐའ་ཨེ། །ཨོས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ་ཨཱམ྄་སུཊ྄། །ངི་སྨིན་ཀུ་ཨི་དང་བཅས་པའི། །མདོ་ནི་བཅུ་བཞི་སྦྱར་ཏེ་བསྒྲུབ། །ཨ་ཡཾ་འདི། ཨི་མཽ་འདི་དག ཨི་མི། ཨི་མཾ། ཨི་མཽ། ཨི་མཱན། ཨཱ་བྷྱཱཾ། ཨེ་བྷིཿ ཨ་སྨཻ། ཨཱ་བྷྱཱཾ། ཨེ་བྷྱཿ ཨསྨཱ་ཏ྄། ཨ་སྱ། ཨ་ན་ཡོ། ཨེ་ཥཱཾ། ཨ་སྨི་ན། ཨ་ན་ཡོཿ ཨེཥུ་ཞེས་སོ། །ཀི་མ྄་ནི་སི་སོགས་རྐྱེན་ཀུན་ལ། །ཨི་མ྄་ནི་ཨ་རུ་བྱས་པས་ཀ ཨ་ཐུང་སརྦའི་ཐུན་མོང་མདོ། །སྔ་མར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ། ཀཿསུ། ཀཽ སུ་དག ཀེ་སུ་རྣམས། ཀཾ་ཀོ ཀཱན་སོགས་སོ། །ང྄་མཐའ་ཏྱད྄་ཏད྄་ཡད྄་ཨེ་ཏད྄། ། དེ་ལས་ཏྱད྄་ཏད྄་གཉིས་པོ་ནི། །ཏྱད྄་སོགས་ཊིའི་ཨ་བྱས་པས་
11-6-15a
ཏྱ། །སི་ལ་ཏ་ཉིད་ས་རུ་འགྱུར། ཏའི་སའོ། །ས་ནི་རྣམ་བཅད་བྱ་བ་ལས། །གཞན་པ་ཨི་དམ྄་སྐབས་ལྟར་སྦྱར། ཏྱད྄། སྱཿདེ། ཏྱཽ། དེ་དག་ཏྱེ། དེ་རྣམས་སོགས། ཏད྄། སཿདེ། ཏཽ་སོགས། ཨེ་ཏད྄་འདི། ཨེ་ཥཿའདི། ཨེ། ཏཽ།འདི་དག་ཨེ་ཏེ། འདི་རྣམས། ཨེ་ཏད྄་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་གང་། །ཊཱ་ཨོས་རྣམས་ལ་ཨེ་ནའམ། ཨེ་ཏཾ། ཡང་ན། ཨེནཾ། ཡང་ན་མ་བསྒྱུར་ཏྱད྄་བཞིན་བྱ། ཡད྄་ལ་ཊྀ་དབྱི། ཡཿ ཡེ། སོགས་སོ། །ས྄་མཐའ་ཨ་དས྄་ཉིད་ལ་ནི། །ཏྱད྄་སོགས་ཊི་ཨ་ཞེས་པས་ནི། ། རྣམ་དབྱེ་ཀུན་ལ་དས་དའོ། །ཨ་དས྄་ཉིད་ལ་སྒེར་མདོ་བཞི། །ད་རྗེས་སི་ལ་ད་སར་འགྱུར་སི་ལ་སའོ། །རྣམ་དབྱེ་སི་ནི་ཨཽ་རུ་འགྱུར། །གཉིས་པའི་ཨཽ་ཡིག་ཕན་ཆད་ལ། །ད་ནི་མ་རུ་བསྒྱུར་བྱས་པའི། །མ་དེའི་སྲོག་དབྱངས་རིང་ཐུང་དང་། །བསྟུན་ནས་ཨུ་ཡིག་རིང་ཐུང་འགྱུར། །མ་ལས་ཨུ་དག་གོ། མང་ཚིག་རྟགས་མཐའི་ཨེ་ཨཱིའོ། །མང་པོ་ཉིད་ལ་ཨེའི་ཨཱིའོ།

 །ཨམ་སྔོན་སུཊ྄་སྟེར་ཨུཊ྄་ཕྱིས་སྦྱར། །ངི་ནི་སྨིན་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །གཞན་པ་སྐྱེས་པའི་ཨ་ཐུང་མདོ། །ས྄་ར྄་རྣམ་བཅད་བྱ་བ་དང་། །ཨམ྄་ཤས྄་དག་གི་ཨ་དབྱི་བ། །ཤས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་བ་དང་། །སྐྱེས་པ་ཤས་ཀྱི་ས྄་ན྄་དང་། །ཊཱ་ནི་ཨི་ན་བྱ་བ་དང་། །བྷ་ཅན་ཀུན་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་། །བྷིཿའི་བྷ་ཨ་རུ་བསྒྱུར་བ་དང་། །མང་ཚིག་ས་བྷར་མཐའི་ཨ་ཨེ། །ངས྄་ནི་སྱ་བྱ་བ་དང་། །ཨོས་ལ་རྟགས་མཐའི་ཨ་ཨེ་བྱ། །བྱིངས་མིན་མཚུངས་པར་ངྷི་དབྱི་བ། །དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་དག་དང་ནི། །གསལ་བྱེད་མཚམས་སྦྱོར་ལས་བྱུང་བའི། །ཀུ་ཨི་ལ་དང་ར་ཥ་རྀ། །ཨ་བ་ཀུ་པུ་བཅས་གསུམ་ཏེ། །ཁྱོན་དྲིལ་མདོ་ནི་བཅུ་དགུས་བསྒྲུབ། །དེ་བཞིན་བི་ཤྭ་ལ་སོགས་པ། །ཨ་མཐའ་ཅན་ཀུན་སྦྱིར་བཏང་མཚུངས། །ཌ་ཏ་ར་དང་ཌ་ཏ་མ། །མིང་དངོས་མ་ཡིན་རྐྱེན་ཡིན་ཀྱང་། །མིང་མཐར་སྦྱར་ཚེ་སརྦ་འདྲ། །པཱུརྦྦ་ནས་ནི་ཨནྟ་རའི། །བར་དགུར་ཛས྄་ཨཱིར་བསྒྱུར་བའམ། །ཡང་ན་ཨ་ཐུང་མཐའ་ལྟར་བསྒྲུབ། །ཨུ་བྷ་ལ་ནི་གཉིས་ཚིག་དང་། །ཨུ་བྷ་ཡ་ལ་གཅིག་ཚིག་གམ། །མང་ཚིག་ཁོ་ན་འཇུག་པ་ཡིན། །ཏྱད྄་སོགས་ནང་ཚན་དྭི་ཨི་མཐའ། །ཨི་དམ྄་ཀིམ྄་གཉིས་མ་ཡི་མཐའ། །ཨ་
11-6-14b
དས྄་ས་མཐའ་དེ་མིན་ད྄། །བྷ་བཏ྄་ཏ྄་མཐའ་འདིར་མ་བགྲངས། །ཏྱད྄་སོགས་བཅུ་ཡི་ཕ་རོལ་ཏུ། །སི་སོགས་ཀུན་ལ་ཊིའི་ཨ་བྱ། །ཏྱད྄་ལ་སོགས་པའི་ཊིའི་སི་སོགས་ལ་ཨའོ། །དྭི་ལ་གཉིས་ཚིག་རྣམས་ཁོ་ན། །ཊིའི་ཨ་དཽ་དྭཱ་བྷྱཱཾ་སོགས་སོ། །གསལ་བྱེད་མཐའ་ཅན་ཨི་དམ྄་ནི། །ཏྱད྄་སོགས་ཊི་ཨ་ཞེས་པའི་མདོས། །དམ་གྱི་ཨམ་ཕྱིས་ཨི་ངའོ། །དེ་ལ་སྒེར་གྱི་མདོ་འདི་སྟེ། །སི་དང་ལྷན་ཅིག་ཨ་ཡམ་འགྱུར། །སྐྱེས་པ་ལ་ཨི་དམ྄འི་ཨ་ཡམ྄་མོ། །ཨཽ་སོགས་ལྔ་ལ་ང྄་ཡིག་མ། །ཊཱ་ཨོས་ངག་ལ་ཨ་ནར་འགྱུར། ཊཱ་ཨོས་དག་ལ་ཨ་ནུའོ། །ས་བྷའི་རྣམ་དབྱེར་ཨ་རུའོ། །ས་བྷ་ལ་ཨའོ། །བྷིཿའི་ཨ་མི་ཕྱུང་བྷིཿཉིད་བཞག །བྷིས྄་བྷིས྄་སོ། །ཨ་ཐུང་སརྦའི་ཐུན་མོང་མདོ། །ཛས྄་ཨཱི་ཤས྄་ལ་སྔ་མ་རིང་། །ཨམ་ཤས་ཨ་དབྱི་ས་ན་བྱ། །ཊཱ་ནི་ཨི་ནར་བསྒྱུར་བ་དང་། །དེང་སི་གོང་སྨཊ྄་སྟེར་དང་། །ང་སིའི་ཨས྄་ཨཏ྄་ངས྄་སྱ། །བྷ་རྐྱེན་ཀུན་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་། །མང་ཚིག་ས་བྷར་རྟགས་མཐའ་ཨེ། །ཨོས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ་ཨཱམ྄་སུཊ྄། །ངི་སྨིན་ཀུ་ཨི་དང་བཅས་པའི། །མདོ་ནི་བཅུ་བཞི་སྦྱར་ཏེ་བསྒྲུབ། །ཨ་ཡཾ་འདི། ཨི་མཽ་འདི་དག ཨི་མི། ཨི་མཾ། ཨི་མཽ། ཨི་མཱན། ཨཱ་བྷྱཱཾ། ཨེ་བྷིཿ ཨ་སྨཻ། ཨཱ་བྷྱཱཾ། ཨེ་བྷྱཿ ཨསྨཱ་ཏ྄། ཨ་སྱ། ཨ་ན་ཡོ། ཨེ་ཥཱཾ། ཨ་སྨི་ན། ཨ་ན་ཡོཿ ཨེཥུ་ཞེས་སོ། །ཀི་མ྄་ནི་སི་སོགས་རྐྱེན་ཀུན་ལ། །ཨི་མ྄་ནི་ཨ་རུ་བྱས་པས་ཀ ཨ་ཐུང་སརྦའི་ཐུན་མོང་མདོ། །སྔ་མར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ། ཀཿསུ། ཀཽ སུ་དག ཀེ་སུ་རྣམས། ཀཾ་ཀོ ཀཱན་སོགས་སོ། །ང྄་མཐའ་ཏྱད྄་ཏད྄་ཡད྄་ཨེ་ཏད྄། ། དེ་ལས་ཏྱད྄་ཏད྄་གཉིས་པོ་ནི། །ཏྱད྄་སོགས་ཊིའི་ཨ་བྱས་པས་
11-6-15a
ཏྱ། །སི་ལ་ཏ་ཉིད་ས་རུ་འགྱུར། ཏའི་སའོ། །ས་ནི་རྣམ་བཅད་བྱ་བ་ལས། །གཞན་པ་ཨི་དམ྄་སྐབས་ལྟར་སྦྱར། ཏྱད྄། སྱཿདེ། ཏྱཽ། དེ་དག་ཏྱེ། དེ་རྣམས་སོགས། ཏད྄། སཿདེ། ཏཽ་སོགས། ཨེ་ཏད྄་འདི། ཨེ་ཥཿའདི། ཨེ། ཏཽ།འདི་དག་ཨེ་ཏེ། འདི་རྣམས། ཨེ་ཏད྄་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་གང་། །ཊཱ་ཨོས་རྣམས་ལ་ཨེ་ནའམ། ཨེ་ཏཾ། ཡང་ན། ཨེནཾ། ཡང་ན་མ་བསྒྱུར་ཏྱད྄་བཞིན་བྱ། ཡད྄་ལ་ཊྀ་དབྱི། ཡཿ ཡེ། སོགས་སོ། །ས྄་མཐའ་ཨ་དས྄་ཉིད་ལ་ནི། །ཏྱད྄་སོགས་ཊི་ཨ་ཞེས་པས་ནི། ། རྣམ་དབྱེ་ཀུན་ལ་དས་དའོ། །ཨ་དས྄་ཉིད་ལ་སྒེར་མདོ་བཞི། །ད་རྗེས་སི་ལ་ད་སར་འགྱུར་སི་ལ་སའོ། །རྣམ་དབྱེ་སི་ནི་ཨཽ་རུ་འགྱུར། །གཉིས་པའི་ཨཽ་ཡིག་ཕན་ཆད་ལ། །ད་ནི་མ་རུ་བསྒྱུར་བྱས་པའི། །མ་དེའི་སྲོག་དབྱངས་རིང་ཐུང་དང་། །བསྟུན་ནས་ཨུ་ཡིག་རིང་ཐུང་འགྱུར། །མ་ལས་ཨུ་དག་གོ། མང་ཚིག་རྟགས་མཐའི་ཨེ་ཨཱིའོ། །མང་པོ་ཉིད་ལ་ཨེའི་ཨཱིའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是所需的简体中文翻译：
།ཨམ་སྔོན་སུཊ྄་སྟེར་ཨུཊ྄་ཕྱིས་སྦྱར། །ངི་ནི་སྨིན་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །གཞན་པ་སྐྱེས་པའི་ཨ་ཐུང་མདོ། །ས྄་ར྄་རྣམ་བཅད་བྱ་བ་དང་། །ཨམ྄་ཤས྄་དག་གི་ཨ་དབྱི་བ། །ཤས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་བ་དང་། །སྐྱེས་པ་ཤས་ཀྱི་ས྄་ན྄་དང་། །ཊཱ་ནི་ཨི་ན་བྱ་བ་དང་། །བྷ་ཅན་ཀུན་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་། །བྷིཿའི་བྷ་ཨ་རུ་བསྒྱུར་བ་དང་། །མང་ཚིག་ས་བྷར་མཐའི་ཨ་ཨེ། །ངས྄་ནི་སྱ་བྱ་བ་དང་། །ཨོས་ལ་རྟགས་མཐའི་ཨ་ཨེ་བྱ། །བྱིངས་མིན་མཚུངས་པར་ངྷི་དབྱི་བ། །དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་དག་དང་ནི། །གསལ་བྱེད་མཚམས་སྦྱོར་ལས་བྱུང་བའི། །ཀུ་ཨི་ལ་དང་ར་ཥ་རྀ། །ཨ་བ་ཀུ་པུ་བཅས་གསུམ་ཏེ། །ཁྱོན་དྲིལ་མདོ་ནི་བཅུ་དགུས་བསྒྲུབ། །
在前面添加suṭ后缀，在后面添加uṭ后缀。ṅi应转为smin。另外关于阳性的短a的规则。s和r应加上终止符，删去am和śas的a。在śas处长音词尾，阳性的śas变为s和n，ṭā变为ina，所有带bhā的词尾都要延长，bhiḥ的bhā变为a，复数的sa和bha词尾的a变为e，ṅas变为sya，os的词尾a变为e，非词根相同处删去dhi。这样的十一条规则，以及由辅音连接而产生的ku、i、la和ra、ṣa、ṛ，a、va、ku、pu等三者，总共有十九条规则构成。
།དེ་བཞིན་བི་ཤྭ་ལ་སོགས་པ། །ཨ་མཐའ་ཅན་ཀུན་སྦྱིར་བཏང་མཚུངས། །ཌ་ཏ་ར་དང་ཌ་ཏ་མ། །མིང་དངོས་མ་ཡིན་རྐྱེན་ཡིན་ཀྱང་། །མིང་མཐར་སྦྱར་ཚེ་སརྦ་འདྲ། །པཱུརྦྦ་ནས་ནི་ཨནྟ་རའི། །བར་དགུར་ཛས྄་ཨཱིར་བསྒྱུར་བའམ། །ཡང་ན་ཨ་ཐུང་མཐའ་ལྟར་བསྒྲུབ། །ཨུ་བྷ་ལ་ནི་གཉིས་ཚིག་དང་། །ཨུ་བྷ་ཡ་ལ་གཅིག་ཚིག་གམ། །མང་ཚིག་ཁོ་ན་འཇུག་པ་ཡིན། །ཏྱད྄་སོགས་ནང་ཚན་དྭི་ཨི་མཐའ། །ཨི་དམ྄་ཀིམ྄་གཉིས་མ་ཡི་མཐའ། །ཨ་
同样，viśva等所有以a结尾的词，一般都相同。ḍatara和ḍatama虽非实名而是后缀，但附加在名词末时，与sarva相同。从pūrva到antara之间的九个词，jas变为ī，或者按照短a尾的规则构成。ubha用于双数，而ubhaya用于单数或只用于复数。tyad等内部的某些以i结尾，idam和kim二者以m结尾，a-
11-6-14b
དས྄་ས་མཐའ་དེ་མིན་ད྄། །བྷ་བཏ྄་ཏ྄་མཐའ་འདིར་མ་བགྲངས། །ཏྱད྄་སོགས་བཅུ་ཡི་ཕ་རོལ་ཏུ། །སི་སོགས་ཀུན་ལ་ཊིའི་ཨ་བྱ། །ཏྱད྄་ལ་སོགས་པའི་ཊིའི་སི་སོགས་ལ་ཨའོ། །དྭི་ལ་གཉིས་ཚིག་རྣམས་ཁོ་ན། །ཊིའི་ཨ་དཽ་དྭཱ་བྷྱཱཾ་སོགས་སོ། །གསལ་བྱེད་མཐའ་ཅན་ཨི་དམ྄་ནི། །ཏྱད྄་སོགས་ཊི་ཨ་ཞེས་པའི་མདོས། །དམ་གྱི་ཨམ་ཕྱིས་ཨི་ངའོ། །དེ་ལ་སྒེར་གྱི་མདོ་འདི་སྟེ། །སི་དང་ལྷན་ཅིག་ཨ་ཡམ་འགྱུར། །སྐྱེས་པ་ལ་ཨི་དམ྄འི་ཨ་ཡམ྄་མོ། །ཨཽ་སོགས་ལྔ་ལ་ང྄་ཡིག་མ། །ཊཱ་ཨོས་ངག་ལ་ཨ་ནར་འགྱུར། ཊཱ་ཨོས་དག་ལ་ཨ་ནུའོ། །ས་བྷའི་རྣམ་དབྱེར་ཨ་རུའོ། །ས་བྷ་ལ་ཨའོ། །བྷིཿའི་ཨ་མི་ཕྱུང་བྷིཿཉིད་བཞག །བྷིས྄་བྷིས྄་སོ། །
das以s结尾，除此之外为d。bhavat以t结尾，此处未计算在内。在tyad等十个词之后，所有的si等词都要应用ṭi的a规则。tyad等的ṭi在si等处变为a。dvi只用于双数形式，ṭi的a变为dau、dvābhyām等。以辅音结尾的idam，按照"tyad等的ṭi变a"的规则，删去dam的am后成为i-ṅ。对此有特别规则：与si一起变为ayam。阳性的idam变为ayam。在au等五处，ṅ字母ma，ṭā和os语音中变为ana。ṭā和os变为anu。sa和bha的格变为a。sa和bha处变为a。bhiḥ的a不删，保留bhiḥ本身。bhis就是bhis。
།ཨ་ཐུང་སརྦའི་ཐུན་མོང་མདོ། །ཛས྄་ཨཱི་ཤས྄་ལ་སྔ་མ་རིང་། །ཨམ་ཤས་ཨ་དབྱི་ས་ན་བྱ། །ཊཱ་ནི་ཨི་ནར་བསྒྱུར་བ་དང་། །དེང་སི་གོང་སྨཊ྄་སྟེར་དང་། །ང་སིའི་ཨས྄་ཨཏ྄་ངས྄་སྱ། །བྷ་རྐྱེན་ཀུན་ལ་རྟགས་མཐའ་རིང་། །མང་ཚིག་ས་བྷར་རྟགས་མཐའ་ཨེ། །ཨོས྄་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ་ཨཱམ྄་སུཊ྄། །ངི་སྨིན་ཀུ་ཨི་དང་བཅས་པའི། །མདོ་ནི་བཅུ་བཞི་སྦྱར་ཏེ་བསྒྲུབ། །ཨ་ཡཾ་འདི། ཨི་མཽ་འདི་དག ཨི་མི། ཨི་མཾ། ཨི་མཽ། ཨི་མཱན། ཨཱ་བྷྱཱཾ། ཨེ་བྷིཿ ཨ་སྨཻ། ཨཱ་བྷྱཱཾ། ཨེ་བྷྱཿ ཨསྨཱ་ཏ྄། ཨ་སྱ། ཨ་ན་ཡོ། ཨེ་ཥཱཾ། ཨ་སྨི་ན། ཨ་ན་ཡོཿ ཨེཥུ་ཞེས་སོ། །ཀི་མ྄་ནི་སི་སོགས་རྐྱེན་ཀུན་ལ། །ཨི་མ྄་ནི་ཨ་རུ་བྱས་པས་ཀ ཨ་ཐུང་སརྦའི་ཐུན་མོང་མདོ། །སྔ་མར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ། ཀཿསུ། ཀཽ སུ་དག ཀེ་སུ་རྣམས། ཀཾ་ཀོ ཀཱན་སོགས་སོ། །ང྄་མཐའ་ཏྱད྄་ཏད྄་ཡད྄་ཨེ་ཏད྄། ། དེ་ལས་ཏྱད྄་ཏད྄་གཉིས་པོ་ནི། །ཏྱད྄་སོགས་ཊིའི་ཨ་བྱས་པས་
短a的sarva的共同规则。在jas处变ī，在śas处前面变长音，删去am和śas的a后变为s和n，ṭā变为ina，加上前面的si的smaṭ后缀，ṅa和si的as变为at，ṅas变为sya，所有bha后缀处词尾延长，复数的sa和bha处词尾变为e，os处词尾变为e，ām加suṭ，ṅi变为smin，加上ku和i等，应用这十四条规则构成。ayaṃ（这个），imau（这两个），ime（这些），imam，imau，imān，ābhyām，ebhiḥ，asmai，ābhyām，ebhyaḥ，asmāt，asya，anayo，eṣām，asmin，anayoḥ，eṣu等。kim在所有si等后缀中，im变为a后成为ka。短a的sarva的共同规则，按照前面所述那样构成。kaḥ-su，kau-su等，ke-su这些，kaṃ-ko，kān等。以ṅ结尾的tyad、tad、yad、etad，其中tyad和tad二者，应用"tyad等的ṭi变a"的规则后成为tya。
11-6-15a
ཏྱ། །སི་ལ་ཏ་ཉིད་ས་རུ་འགྱུར། ཏའི་སའོ། །ས་ནི་རྣམ་བཅད་བྱ་བ་ལས། །གཞན་པ་ཨི་དམ྄་སྐབས་ལྟར་སྦྱར། ཏྱད྄། སྱཿདེ། ཏྱཽ། དེ་དག་ཏྱེ། དེ་རྣམས་སོགས། ཏད྄། སཿདེ། ཏཽ་སོགས། ཨེ་ཏད྄་འདི། ཨེ་ཥཿའདི། ཨེ། ཏཽ།འདི་དག་ཨེ་ཏེ། འདི་རྣམས། ཨེ་ཏད྄་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་གང་། །ཊཱ་ཨོས་རྣམས་ལ་ཨེ་ནའམ། ཨེ་ཏཾ། ཡང་ན། ཨེནཾ། ཡང་ན་མ་བསྒྱུར་ཏྱད྄་བཞིན་བྱ། ཡད྄་ལ་ཊྀ་དབྱི། ཡཿ ཡེ། སོགས་སོ། །ས྄་མཐའ་ཨ་དས྄་ཉིད་ལ་ནི། །ཏྱད྄་སོགས་ཊི་ཨ་ཞེས་པས་ནི། ། རྣམ་དབྱེ་ཀུན་ལ་དས་དའོ། །ཨ་དས྄་ཉིད་ལ་སྒེར་མདོ་བཞི། །ད་རྗེས་སི་ལ་ད་སར་འགྱུར་སི་ལ་སའོ། །རྣམ་དབྱེ་སི་ནི་ཨཽ་རུ་འགྱུར། །གཉིས་པའི་ཨཽ་ཡིག་ཕན་ཆད་ལ། །ད་ནི་མ་རུ་བསྒྱུར་བྱས་པའི། །མ་དེའི་སྲོག་དབྱངས་རིང་ཐུང་དང་། །བསྟུན་ནས་ཨུ་ཡིག་རིང་ཐུང་འགྱུར། །མ་ལས་ཨུ་དག་གོ། མང་ཚིག་རྟགས་མཐའི་ཨེ་ཨཱིའོ། །མང་པོ་ཉིད་ལ་ཨེའི་ཨཱིའོ།
在si处ta本身变为sa。ta变为sa。s是加上终止符的，其他的按照idam章节那样应用。tyad，saḥ-那个，tyau，那些，tye，那些等。tad，saḥ-那个，tau等。etad-这个，eṣaḥ-这个，e，tau-这两个，ete-这些，etad第二格任何，在ṭā和os处变为ena或etam，或者enam，或者不变，像tyad一样做。在yad中删去ṭi，变为yaḥ，ye等。以s结尾的adas本身，按照"tyad等的ṭi变a"的规则，在所有格位中das变为da。adas本身有四条特别规则。在d之后的si中，d变为s。si变为sa。格位中的si变为au。第二格的au之后，d变为m后，根据该m的元音长短，u字母也相应地变长短。从m变为u等。复数词尾的e变为ī。复数中，e变为ī。


 །གཞན་ཡང་སྐྱེས་པ་སརྦའི་མདོ། །ད་ནི་མ་དང་ཨཽ་ཨཱི་ཨཱུ། །ཛས྄་ཨཱི་ཨམ྄་ཤས྄་ཨ་དབྱི་བ། །ཤས྄་ལ་མཐའ་རིང་སྐྱེ་ས་ན། །ཕོ་ཡི་ཊཱ་ནཱ་བྷ་ལ་ཨཱཏ྄། །ས་བྷ་མང་པོ་ཉིད་ལ་ཨེ། །བྷིས྄་བྷིས྄་དེ་ང་སི་ལ་སྨཊ྄། །ངས྄་ནི་སྱ་ཨོས་མཐའ་ཨེ། །ཨཱམ྄་ལ་སུཊ྄་སྟེར་ངི་སྨིན྄། །ཀུ་ཨི་ལ་བཅས་བཅུ་དྲུག་སྦྱར། །ཨ་སཽ། འདི། ཨ་མཱུ། འདི་དག ཨ་མཱི། འདི་རྣམས་སོགས་ཨ་མཱུ་བྷྱཱཾ་སོགས་སོ། །ཡང་གཅིག་ཨ་དས་རྣམ་འགྱུར་གཞན། །ཐུན་མོང་སྤྱི་ཡི་དོན་བརྗོད་ལ། །རྣམ་དབྱེ་ཀུན་ལ་མིང་མཐར་ཀའོ། །སྤྱི་ལ་ཨ་དས྄་ཀྱི་ཀ་སྟེ་སི་སོགས་འདྲ་བ་འང་ངོ་། །ཨདས྄་ཀྱི་ཊི་ཨ། ཨ་ད། ང་མ། མའི་ཨུ། དེ་ལ་ཀ ཨ་མུ་ཀ དེ་ལ་རྣམ་དབྱེ་
11-6-15b
སྦྱོར་བའི་ཚུལ། །ཨ་ཐུང་ངམ་སརྦ་ལྟར་བྱའོ། །ཨ་མུ་ཀཿ ཆེ་གེ་མོ། ཨ་མུ་ཀཽ་སོགས་སོ། །སརྦའི་སྡེ་ཚན་སྐྱེས་པ་ལྟར། །བསྒྲུབ་ཚུལ་བཤད་ནས་བུད་མེད་ལྟར། །བསྒྲུབ་ན་སརྦ་ལ་སོགས་པར། །ཨ་མཐའ་ཅན་ལ་རྣམ་དབྱེ་རྣམས། །འཇུག་ཚུལ་ཨཱཔ྄་བྱིན་གངྒཱ་སོགས། །ཁྱད་པར་མདོ་གཅིག་འདི་ལྟ་སྟེ། །ངི་ཏ྄་བཞིར་རྐྱེན་སྔོན་ཡཊ྄་བྱིན་ནས། །ཡ་ཊའི་ཨ་ཊའང་ངོ་། །ཨཊ྄་དབྱི་རྟགས་མཐའ་ཐུང་བྱ་ཞིང་། །ཡ྄་ཡི་གོང་དུའང་སུཊ྄་ཨུཊ྄་ཕྱིས། །ང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིས། །དབྱངས་རྣམས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པས་འགྲུབ། །བུད་མེད་མདོ་ལྔ་ཐུན་མོང་སྟེ། །ཨཱཔ྄་མཐའི་སི་འཇིག་ཨཽ་ཨཱིར་འགྱུར། །ཊཱ་ཨོས་དག་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ། །ངི་ནི་ཨཱམ་འགྱུར་བོད་སི་ཨིའོ། །སརྦྦ་ཞེས་བྱའི་སྡེ་ཚན་གྱི། །ཨ་ཐུང་མཐའ་ཀུན་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ། །དྭི་ནི་བུད་མེད་ཨི་ཐུང་བཞིན་རང་། །ད྄་མཐའ་ཏྱད྄་ལ་སོགས་པ་ནི། །ཏྱད྄་སོགས་ཊིའི་ཨ་དེར་ཨཱཔ྄་བྱིན། །བུད་མེད་སརྦའི་ཐུན་མོང་མདོ། །ཏའི་ས་ཨཽ་ཨཱི་ཊཱ་ཨོས་ཨེ། །ངི་ཏ་ལ་ཡ་ཏ་ཡཊ྄་ལ་ཨཊ྄། །ཡཊ྄་གོང་སུཊ྄་ཨཱམ྄་ལ་སུཊ྄། །ངི་ཨཱམ྄་བྱ་བ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྒྲུབ། །ཏྱད྄། སྱེ། དེ། ཏྱཱཿསོགས། ༧ ཏད། སཱ། ཏེ། ཏཱཿ ཏ་ཡཱ། ཏཱ་བྷྱཱཾ། ༧ ཡད྄། ཡཱ། གང་། སོགས་སོ། ༧ །ཨེ་ཏད྄་། ཨེ་ཥཱ། ཨེ་ཏེ། ཨེ་ཏཱཿསོགས། ཀི་མ྄་ལ། ཀཱ ཀེ ཀཱཿསོགས། བུད་མེད་ཨི་དམ྄་ཕ་རོལ་ཏུ། །བུད་མེད་ལ་ཨི་ཡ་མ་མོ། །མདོ་གཅིག མི་དང་ལྷན་ཅིག་ཨི་ཡམ་འགྱུར། །བུད་མེད་ལ་ཨི་ཡ་མ྄འོ། མདོ་གཅིག ཨཽ་སོགས་གཞན་ཀུན་ཊིའི་ཨ་བྱ། །ད་ནི་མ་བྱ་ས་བྷ་ཨ། །ཨ་ལས་ཨཱཔ྄་བྱ་སྔར་ལྟར་དང་། །ཊཱ་ཨོས་དག་ལ་ཨི་མཱ་དེ། །ཨ་ན་རུ་བསྒྱུར་རྟགས་མཐའ་ཨེ། །ཨི་ཡཾ། འདི། ཨི་མེ། སོགས། ཨཱ་བྷྱཱཾ་སོགས་
11-6-16a
སོ། །ཨ་དས་སི་ནི་སྐྱེས་པ་འདྲ། །ཨཽ་སོགས་ཊིའི་ཨ྄་ཨཏ྄་ལས་ཨཱབ྄། །དེའི་མ་མའི་དབྱངས་ཨུ་བྱ། །གཞན་རྣམས་སརྦ་ལྟར་བསྒྲུབ་བོ། །ཨ་སཽ། ཨ་མཱུ། ཨ་མཱུཿ སོགས་སོ། །སརྦའི་སྡེ་ཚན་མ་ནིང་དུ། །བསྒྲུབ་ན་སྤྱིར་བཏང་མ་ནིང་མདོ། །དྲུག་ལས་གཞན་པ་སྐྱེས་པ་བཞིན། །རང་འདི་སླར་དཔྱད། ཨ་ནྱ་ཌ་ཏ་མའི་བར་བདུན། །སི་ཨམ་དག་ནི་ཤྟུ་བྱ། །ཨ་རྒྱལ་རྒྱལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤྟུའོ།

以下是所需的简体中文翻译：
།གཞན་ཡང་སྐྱེས་པ་སརྦའི་མདོ། །ད་ནི་མ་དང་ཨཽ་ཨཱི་ཨཱུ། །ཛས྄་ཨཱི་ཨམ྄་ཤས྄་ཨ་དབྱི་བ། །ཤས྄་ལ་མཐའ་རིང་སྐྱེ་ས་ན། །ཕོ་ཡི་ཊཱ་ནཱ་བྷ་ལ་ཨཱཏ྄། །ས་བྷ་མང་པོ་ཉིད་ལ་ཨེ། །བྷིས྄་བྷིས྄་དེ་ང་སི་ལ་སྨཊ྄། །ངས྄་ནི་སྱ་ཨོས་མཐའ་ཨེ། །ཨཱམ྄་ལ་སུཊ྄་སྟེར་ངི་སྨིན྄། །ཀུ་ཨི་ལ་བཅས་བཅུ་དྲུག་སྦྱར། །
另外，关于阳性sarva的规则。d变为m，以及au、ī、ū，jas变为ī，删去am和śas的a，在śas处词尾延长，阳性变为s和n，阳性的ṭā和nā以及bha变为āt，sa和bha在复数中变为e，bhis就是bhis，在ṅa和si处加smaṭ，ṅas变为sya，os词尾变为e，在ām处加suṭ，ṅi变为smin，加上ku和i等，应用这十六条规则。
ཨ་སཽ། འདི། ཨ་མཱུ། འདི་དག ཨ་མཱི། འདི་རྣམས་སོགས་ཨ་མཱུ་བྷྱཱཾ་སོགས་སོ། །ཡང་གཅིག་ཨ་དས་རྣམ་འགྱུར་གཞན། །ཐུན་མོང་སྤྱི་ཡི་དོན་བརྗོད་ལ། །རྣམ་དབྱེ་ཀུན་ལ་མིང་མཐར་ཀའོ། །སྤྱི་ལ་ཨ་དས྄་ཀྱི་ཀ་སྟེ་སི་སོགས་འདྲ་བ་འང་ངོ་། །ཨདས྄་ཀྱི་ཊི་ཨ། ཨ་ད། ང་མ། མའི་ཨུ། དེ་ལ་ཀ ཨ་མུ་ཀ དེ་ལ་རྣམ་དབྱེ་
asau（这个），amū（这两个），amī（这些）等，amūbhyām等。另外一个adas的另一种变化，表示共同一般的意义，在所有格位中名词尾加ka。对于一般情况，adas的ka，如同si等相似的也是。adas的ṭi变a，变为ada，ṅ变m，m的u，然后加k，变为amuka，在那里加格位
11-6-15b
སྦྱོར་བའི་ཚུལ། །ཨ་ཐུང་ངམ་སརྦ་ལྟར་བྱའོ། །ཨ་མུ་ཀཿ ཆེ་གེ་མོ། ཨ་མུ་ཀཽ་སོགས་སོ། །སརྦའི་སྡེ་ཚན་སྐྱེས་པ་ལྟར། །བསྒྲུབ་ཚུལ་བཤད་ནས་བུད་མེད་ལྟར། །བསྒྲུབ་ན་སརྦ་ལ་སོགས་པར། །ཨ་མཐའ་ཅན་ལ་རྣམ་དབྱེ་རྣམས། །འཇུག་ཚུལ་ཨཱཔ྄་བྱིན་གངྒཱ་སོགས། །ཁྱད་པར་མདོ་གཅིག་འདི་ལྟ་སྟེ། །ངི་ཏ྄་བཞིར་རྐྱེན་སྔོན་ཡཊ྄་བྱིན་ནས། །ཡ་ཊའི་ཨ་ཊའང་ངོ་། །ཨཊ྄་དབྱི་རྟགས་མཐའ་ཐུང་བྱ་ཞིང་། །ཡ྄་ཡི་གོང་དུའང་སུཊ྄་ཨུཊ྄་ཕྱིས། །ང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིས། །དབྱངས་རྣམས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པས་འགྲུབ། །བུད་མེད་མདོ་ལྔ་ཐུན་མོང་སྟེ། །ཨཱཔ྄་མཐའི་སི་འཇིག་ཨཽ་ཨཱིར་འགྱུར། །ཊཱ་ཨོས་དག་ལ་རྟགས་མཐའ་ཨེ། །ངི་ནི་ཨཱམ་འགྱུར་བོད་སི་ཨིའོ། །
连接的方式，像短a或按照sarva那样做。amukaḥ（某某人），amukau等。sarva组的阳性构成方法说明后，如果按照阴性构成，则在sarva等以a结尾的词上，各种格位的使用方式要加āp后缀，如gaṅgā等。有一条特别规则如下：在四个ṅi和t后缀前，先加yaṭ后缀。yaṭ的aṭ也是。删去aṭ后词尾变短，在y前加上suṭ，删去uṭ，删去ṅa后缀的连接部分，元音连接后构成。阴性有五条共同规则：āp尾的si消失，变为au和ī，在ṭā和os处词尾变为e，ṅi变为ām，呼格si变为i。
སརྦྦ་ཞེས་བྱའི་སྡེ་ཚན་གྱི། །ཨ་ཐུང་མཐའ་ཀུན་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ། །དྭི་ནི་བུད་མེད་ཨི་ཐུང་བཞིན་རང་། །ད྄་མཐའ་ཏྱད྄་ལ་སོགས་པ་ནི། །ཏྱད྄་སོགས་ཊིའི་ཨ་དེར་ཨཱཔ྄་བྱིན། །བུད་མེད་སརྦའི་ཐུན་མོང་མདོ། །ཏའི་ས་ཨཽ་ཨཱི་ཊཱ་ཨོས་ཨེ། །ངི་ཏ་ལ་ཡ་ཏ་ཡཊ྄་ལ་ཨཊ྄། །ཡཊ྄་གོང་སུཊ྄་ཨཱམ྄་ལ་སུཊ྄། །ངི་ཨཱམ྄་བྱ་བ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྒྲུབ། །ཏྱད྄། སྱེ། དེ། ཏྱཱཿསོགས། ༧ ཏད། སཱ། ཏེ། ཏཱཿ ཏ་ཡཱ། ཏཱ་བྷྱཱཾ། ༧ ཡད྄། ཡཱ། གང་། སོགས་སོ། ༧ །ཨེ་ཏད྄་། ཨེ་ཥཱ། ཨེ་ཏེ། ཨེ་ཏཱཿསོགས། ཀི་མ྄་ལ། ཀཱ ཀེ ཀཱཿསོགས། བུད་མེད་ཨི་དམ྄་ཕ་རོལ་ཏུ། །བུད་མེད་ལ་ཨི་ཡ་མ་མོ། །མདོ་གཅིག མི་དང་ལྷན་ཅིག་ཨི་ཡམ་འགྱུར། །བུད་མེད་ལ་ཨི་ཡ་མ྄འོ། མདོ་གཅིག ཨཽ་སོགས་གཞན་ཀུན་ཊིའི་ཨ་བྱ། །ད་ནི་མ་བྱ་ས་བྷ་ཨ། །ཨ་ལས་ཨཱཔ྄་བྱ་སྔར་ལྟར་དང་། །ཊཱ་ཨོས་དག་ལ་ཨི་མཱ་དེ། །ཨ་ན་རུ་བསྒྱུར་རྟགས་མཐའ་ཨེ། །ཨི་ཡཾ། འདི། ཨི་མེ། སོགས། ཨཱ་བྷྱཱཾ་སོགས་
名为sarva的组中所有短a结尾的词都这样构成。dvi在阴性中就像短i一样。以d结尾的tyad等，按照"tyad等的ṭi变a"规则后加上āp。阴性的sarva的共同规则：ta变为sa，au和ī，ṭā和os变为e，在ṅi和ta处加ya，ta和yaṭ处加aṭ，在yaṭ前加suṭ，在ām处加suṭ，ṅi变为ām，用这八条规则构成。tyad，syā，te，tyāḥ等。tad，sā，te，tāḥ，tayā，tābhyām。yad，yā，什么，等。etad，eṣā，ete，etāḥ等。在kim中，kā，ke，kāḥ等。对于阴性的idam，阴性变为iyama。一条规则：与mi一起变为iyam。阴性变为iyam。一条规则：其他所有的au等都应用ṭi的a规则，d变为m，sa和bha变为a，从a变为āp，如前所述，在ṭā和os处将imā变为a-na，词尾变为e。iyaṃ（这个），ime等，ābhyām等
11-6-16a
སོ། །ཨ་དས་སི་ནི་སྐྱེས་པ་འདྲ། །ཨཽ་སོགས་ཊིའི་ཨ྄་ཨཏ྄་ལས་ཨཱབ྄། །དེའི་མ་མའི་དབྱངས་ཨུ་བྱ། །གཞན་རྣམས་སརྦ་ལྟར་བསྒྲུབ་བོ། །ཨ་སཽ། ཨ་མཱུ། ཨ་མཱུཿ སོགས་སོ། །སརྦའི་སྡེ་ཚན་མ་ནིང་དུ། །བསྒྲུབ་ན་སྤྱིར་བཏང་མ་ནིང་མདོ། །དྲུག་ལས་གཞན་པ་སྐྱེས་པ་བཞིན། །རང་འདི་སླར་དཔྱད། ཨ་ནྱ་ཌ་ཏ་མའི་བར་བདུན། །སི་ཨམ་དག་ནི་ཤྟུ་བྱ། །ཨ་རྒྱལ་རྒྱལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤྟུའོ།
adas的si与阳性相同。au等的ṭi的a和at变为āb，其中的m，m的元音变为u，其他的按照sarva那样构成。asau，amū，amūḥ等。如果按照中性构成sarva组，一般来说中性规则是：除了六个以外，其余的与阳性相同，这个以后再考察。从anya到ḍatama之间的七个词，si和am变为śṭu。a-rgyal-rgyal等的śṭu。


 །མདོ་གཅིག ཤ་དང་ཨུ་ནི་དབྱི་བར་བྱ། ཨནྱ་ཏ། ཨོ་སོགས་ལྔ་པོར་མ་ནིང་གི། ཨཽ་ཨཱི་ཛས྄་ཤས྄་ཤི་རུ་བསྒྱུར། །དབྱངས་ཐུང་ཡ་མའི་མཐར་ནུམ྄་སྟེར། །ཤི་ལ་ན་མཐའི་ཨུཔ྄་དྷཱ་རིང་། །མདོ་བཞི་སྦྱར་ཞིང་ཊཱ་ཕན་ཆད། །ཨ་ཐུང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ཏྱ ད྄་སོགས་གསལ་བྱེད་མཐའ་རྣམས་ལ། །སི་ཨམ྄་འཇིག་ཕྱིར་ཊིའི་ཨ་མིན། །ཨཽ་སོགས་ཊིའི་ཨ་བྱ་བ་དང་། །ཨཽ་ཨཱི་ཛས྄་ཤས྄་ཤི་ནུམ྄་སྟེར། ། ན྄འི་ཨུཔ྄་དྷཱ་རིང་པོར་བྱ། །ཊཱ་ཕན་སརྦའི་སྐབས་བཞིན་བྱ། །ཏད྄། ཏྱང་། ཏྱེ། ཏྱཱ་ནི་སོགས། ཡད྄། ཡཏ྄། གང་། ཡེ། ཡཱ་ནི་སོགས། ༧ །ཨེ་ཏད྄། ནི་ཨེ་ཏ་ཏ། ཨེ་ཏེ། ཨེ་ཏཱ་ནི་སོགས། ཀི་མ྄། ཀེ ཀཱ་ནི་སོགས། ཨི་དཾ། ཨི་མེ། ཨི་མཱ་ནི་སོགས། ཨ་ད་ས྄་སི་ཨམ྄་འཇིག་ས་རྣམ་བཅད། །ཨཽ་སོགས་ཊཱའི་ཨ་དམ་དང་། །མའི་ཨུ་བྱའོ་གཞན་གོང་བཞིན། །ཨ་དཿ ཨ་མཱུ། ཨ་མཱུ་ནི་སོགས། དེ་ལྟར་སརྦའི་སྡེ་ཚན་སྤྱིའི། །རྟགས་གསུམ་ཆོ་ག་བཤད་ཟིན་ནས། །ད་ནི་ཡུཥྱད྄་ཨ་སྨད྄་ཀྱི། །རྣམ་འགྱུར་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །འདི་ལ་རྟགས་གསུམ་ཁྱད་མེད་པར། །མིང་དང་རྣམ་དབྱེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །སྒྲ་འདི་རྣམས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །སི་ལ་ཏྭཾ་དང་ཨ་ཧམ྄་འགྱུར། །ཨཽ་གཉིས་ཡུཾ་པཱཾ་
11-6-16b
ཨཱ་བཱམ་མོ། །ཛས྄་ལ་ཡཱུ་ཡཾ་བ་ཡཾ་སྟེ། །ཨ༢་མ྄་ལ་ཏྭཱཾ་དང་མཱཾ་དུ་འགྱུར། །ཨཽ་ལ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན། །ཤས྄་ལ་ཡུཥྨཱ་ན་ཨ་སྨཱན་ནོ། །ཊཱ་༣ལ་ཏའང་། ཏ་ཡཱ་མ་ཡཱ་སྟེ། །བྷྱཱམ་ལ་ཡུ་བཱ་བྷྱཱཾ། །ཨཱ་བཱ་བྷྱཱམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །བྷིས་ལ་ཡུཥྨཱ་བྷཱིཿདང་ནི། །ཨ་སྨཱ་བྷིཿཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་༤ ཏུ་བྷྱཾ་མ་ཧྱ་མ྄་མོ། །བྷྱཱམ་ལ་གོང་གི་བྷྱཱམ་དང་འདྲ། །བྷྱས་ལ་ཡུཥྨ་བྷྱཾ་དང་ནི། །ཨསྨ་བྷྱཾ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །ང་སི་ལ༥་ནི་ཏྭ་ཏ྄་དང་མཏ྄། །བྷྱཱཾམ་ལ་གོང་མ་ཇི་བཞིན་ནོ། །བྷྱས྄་ལ་ཡུཥྨ་ཏ྄་ཨསྨ་ཏ་བྱ། །ང༦་ས྄་ལ་ཏ་བམ་མ་སྟེ། །ཨོས་ལ་ཡུ་བ་ཡོཿདང་ནི། །ཨཱ་བ་ཡོཿཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །དྲུག་པའི་ཨཱམ྄་ལ་ཡུཥྨ་ཀཾ། ཨཱསྨཱ་ཀཾ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །ངི་ལ་༧ ཏྭ་ཡི་མ་ཡིའོ། །བདུན་པའི་ཨོས་ལ་ཡུ་བ་ཡོཿ ཨཱ་བ་ཡོཿཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །སུཔ྄་ལ་ཡུཥྨཱ་སུ་དང་ནི། །ཨསྨ་སུ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །འདི་ནི་གྲུབ་གཟུགས་བསྡུས་པ་ཡིས། །བྱ་སླ་ཉིད་དོ་གཞན་དུ་ན། །སི་ཛས྄་ངེ་ངས་བཞི་མ་གཏོགས། །རྣམ་དབྱེ་གཞན་ལ་སྒྲུབ་ཚུལ་མཛད། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་ཚུལ་ལྟར་བྱ་ན། །སི་ཛས྄་ངེ་ངས྄་གོང་བཞིན་ལ། །ཡུཥྱད྄་ཨསྨད྄་ཕ་རོལ་ཏུ། །གཉིས་ཚིག་ཀུན་ལ་དེ་གཉིས་སོ། །ཡུ་བ་ཨཱ་བ་ཞེས་པར་བསྒྱུར། །ཨམ྄་ཕན་གཅིག་ཚིག་ཐམས་ཅད་ལ། །ཏྭད྄་དང་མད྄་ཅེས་བྱ་བར་བསྒྱུར། །མང་ཚིག་ཀུན་ལ་རང་སར་བཞག །རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་བའི་ཚེ། །ཨཽ་ནི་ཨཱམ྄་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །ཕ་རོལ་ཨམ྄་དང་ས་དང་བྷིས྄། །བྱུང་ན་ཊི་ནི་ཨཱ་རུ་བསྒྱུར། །ཤས྄་ཀྱིས྄་ནི་ན྄་རུ་བྱ། །ཊཱ་དི་དག་ལ་སྔ་མཐའ་ཨེ། །བྷྱས་ནི་མྱཤ་བསྒྱུར་ཏེ། །
11-6-17a
ཤ་ནི་མིང་མཐའ་ཨཱཏ྄་དང་ཨེ། །བྱ་བ་དགག་པའི་དོན་ཕྱིར་དབྱི། །ང་སི་བྷས྄་ཤྟུ་བྱ། །ཤ་ནི་ཐམས་ཅད་བསྒྱུར་དོན་དང་། །བརྗོད་དོན་ཨུ་ཕྱིས་མཚམས་སྦྱར་བྱ། །གཞན་ཡང་ཊིའི་ཨ་བྱ་བ་དང་། །དེ་མཐའི་ཨོས྄་ལ་མིང་མཐའ་ཨེ། །ཨཱམ྄་གོང་སུཊ྄་སྟེར་ཨཱམ྄་ཕྱིས་སྦྱར། །སཱཾ་ནི་ཨ་ཀཾ་ཞེས་པར་བསྒྱུར། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པས་སྔར་བཞིན་འཆར། པུ་ཏྲོ་ཨུཥྨཱ་ཀཾ བུ་ཁྱེར་རྣམས་ཀྱི། པུ་ཏྲོ་྅ཥྨཱ་ཀཾ བུ་ངེད་རྣམས་ཀྱི། ཡུཥྨ་ཏ྄་དང་ཨསྨ་ཏ་ལ་དྲུག་པའི་ཨཱཾ་སྦྱར་ན་ཞེས་སོ།

以下是所需的简体中文翻译：
།མདོ་གཅིག ཤ་དང་ཨུ་ནི་དབྱི་བར་བྱ། ཨནྱ་ཏ། ཨོ་སོགས་ལྔ་པོར་མ་ནིང་གི། ཨཽ་ཨཱི་ཛས྄་ཤས྄་ཤི་རུ་བསྒྱུར། །དབྱངས་ཐུང་ཡ་མའི་མཐར་ནུམ྄་སྟེར། །ཤི་ལ་ན་མཐའི་ཨུཔ྄་དྷཱ་རིང་། །མདོ་བཞི་སྦྱར་ཞིང་ཊཱ་ཕན་ཆད། །ཨ་ཐུང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །
一条规则：删去śa和u，成为anyat。在五个o等处，中性的au、ī、jas、śas变为śi，在短元音ya和ma后加num，在śi处的n结尾的updhā变长，应用四条规则，从ṭā开始，应像短a那样构成。
ཏྱ ད྄་སོགས་གསལ་བྱེད་མཐའ་རྣམས་ལ། །སི་ཨམ྄་འཇིག་ཕྱིར་ཊིའི་ཨ་མིན། །ཨཽ་སོགས་ཊིའི་ཨ་བྱ་བ་དང་། །ཨཽ་ཨཱི་ཛས྄་ཤས྄་ཤི་ནུམ྄་སྟེར། ། ན྄འི་ཨུཔ྄་དྷཱ་རིང་པོར་བྱ། །ཊཱ་ཕན་སརྦའི་སྐབས་བཞིན་བྱ། །
对于tyad等以辅音结尾的词，由于si和am消失，不用ṭi的a规则。在au等处应用ṭi的a规则，在au、ī、jas、śas处变为śi后加num，n的updhā要变长，从ṭā开始按照sarva章节那样做。
ཏད྄། ཏྱང་། ཏྱེ། ཏྱཱ་ནི་སོགས། ཡད྄། ཡཏ྄། གང་། ཡེ། ཡཱ་ནི་སོགས། ༧ །ཨེ་ཏད྄། ནི་ཨེ་ཏ་ཏ། ཨེ་ཏེ། ཨེ་ཏཱ་ནི་སོགས། ཀི་མ྄། ཀེ ཀཱ་ནི་སོགས། ཨི་དཾ། ཨི་མེ། ཨི་མཱ་ནི་སོགས།
tad，tyaṅ，tye，tyāni等。yad，yat，什么，ye，yāni等。etad，即etat，ete，etāni等。kim，ke，kāni等。idam，ime，imāni等。
ཨ་ད་ས྄་སི་ཨམ྄་འཇིག་ས་རྣམ་བཅད། །ཨཽ་སོགས་ཊཱའི་ཨ་དམ་དང་། །མའི་ཨུ་བྱའོ་གཞན་གོང་བཞིན། །ཨ་དཿ ཨ་མཱུ། ཨ་མཱུ་ནི་སོགས།
adas的si和am消失，s加终止符，在au等处应用ṭā的a规则变为dam，m的u，其他的如前所述。adaḥ，amū，amūni等。
དེ་ལྟར་སརྦའི་སྡེ་ཚན་སྤྱིའི། །རྟགས་གསུམ་ཆོ་ག་བཤད་ཟིན་ནས། །ད་ནི་ཡུཥྱད྄་ཨ་སྨད྄་ཀྱི། །རྣམ་འགྱུར་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །འདི་ལ་རྟགས་གསུམ་ཁྱད་མེད་པར། །མིང་དང་རྣམ་དབྱེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །སྒྲ་འདི་རྣམས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །
如此说明了sarva组通用的三种性别的规则后，现在要说的是yuṣyad和asmad的变化形式，在这里，不分三种性别，名词和格位一起变为以下这些语音形式。
སི་ལ་ཏྭཾ་དང་ཨ་ཧམ྄་འགྱུར། །ཨཽ་གཉིས་ཡུཾ་པཱཾ་
11-6-16b
ཨཱ་བཱམ་མོ། །ཛས྄་ལ་ཡཱུ་ཡཾ་བ་ཡཾ་སྟེ། །ཨ༢་མ྄་ལ་ཏྭཱཾ་དང་མཱཾ་དུ་འགྱུར། །ཨཽ་ལ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན། །ཤས྄་ལ་ཡུཥྨཱ་ན་ཨ་སྨཱན་ནོ། །ཊཱ་༣ལ་ཏའང་། ཏ་ཡཱ་མ་ཡཱ་སྟེ། །བྷྱཱམ་ལ་ཡུ་བཱ་བྷྱཱཾ། །ཨཱ་བཱ་བྷྱཱམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །བྷིས་ལ་ཡུཥྨཱ་བྷཱིཿདང་ནི། །ཨ་སྨཱ་བྷིཿཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་༤ ཏུ་བྷྱཾ་མ་ཧྱ་མ྄་མོ། །བྷྱཱམ་ལ་གོང་གི་བྷྱཱམ་དང་འདྲ། །བྷྱས་ལ་ཡུཥྨ་བྷྱཾ་དང་ནི། །ཨསྨ་བྷྱཾ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །ང་སི་ལ༥་ནི་ཏྭ་ཏ྄་དང་མཏ྄། །བྷྱཱཾམ་ལ་གོང་མ་ཇི་བཞིན་ནོ། །བྷྱས྄་ལ་ཡུཥྨ་ཏ྄་ཨསྨ་ཏ་བྱ། །
si变为tvam和aham，两个au变为yuvām和āvām。jas变为yūyam和vayam，第二格am变为tvām和mām，在au处如上所述，śas变为yuṣmān和asmān。第三格ṭā变为tvayā和mayā，bhyām变为yuvābhyām和āvābhyām。bhis变为yuṣmābhiḥ和asmābhiḥ。第四格变为tubhyam和mahyam，bhyām与前面的bhyām相同，bhyas变为yuṣmabhyam和asmabhyam。第五格ṅasi变为tvat和mat，bhyām与前面相同，bhyas变为yuṣmat和asmat。
ང༦་ས྄་ལ་ཏ་བམ་མ་སྟེ། །ཨོས་ལ་ཡུ་བ་ཡོཿདང་ནི། །ཨཱ་བ་ཡོཿཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །དྲུག་པའི་ཨཱམ྄་ལ་ཡུཥྨ་ཀཾ། ཨཱསྨཱ་ཀཾ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །ངི་ལ་༧ ཏྭ་ཡི་མ་ཡིའོ། །བདུན་པའི་ཨོས་ལ་ཡུ་བ་ཡོཿ ཨཱ་བ་ཡོཿཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །སུཔ྄་ལ་ཡུཥྨཱ་སུ་དང་ནི། །ཨསྨ་སུ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །
第六格ṅas变为tava和mama，os变为yuvayoḥ和āvayoḥ。第六格的ām变为yuṣmakam和āsmākam。第七格ṅi变为tvayi和mayi。第七格的os变为yuvayoḥ和āvayoḥ。sup变为yuṣmāsu和asmasu。
འདི་ནི་གྲུབ་གཟུགས་བསྡུས་པ་ཡིས། །བྱ་སླ་ཉིད་དོ་གཞན་དུ་ན། །སི་ཛས྄་ངེ་ངས་བཞི་མ་གཏོགས། །རྣམ་དབྱེ་གཞན་ལ་སྒྲུབ་ཚུལ་མཛད། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་ཚུལ་ལྟར་བྱ་ན། །སི་ཛས྄་ངེ་ངས྄་གོང་བཞིན་ལ། །
这是通过总结成形后的形式而容易做到的，否则，除了si、jas、ṅe和ṅas四个以外，对其他格位都有构成方法。如果按照构成方法做，si、jas、ṅe和ṅas如上所述，
ཡུཥྱད྄་ཨསྨད྄་ཕ་རོལ་ཏུ། །གཉིས་ཚིག་ཀུན་ལ་དེ་གཉིས་སོ། །ཡུ་བ་ཨཱ་བ་ཞེས་པར་བསྒྱུར། །ཨམ྄་ཕན་གཅིག་ཚིག་ཐམས་ཅད་ལ། །ཏྭད྄་དང་མད྄་ཅེས་བྱ་བར་བསྒྱུར། །མང་ཚིག་ཀུན་ལ་རང་སར་བཞག །རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་བའི་ཚེ། །ཨཽ་ནི་ཨཱམ྄་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱ། །ཕ་རོལ་ཨམ྄་དང་ས་དང་བྷིས྄། །བྱུང་ན་ཊི་ནི་ཨཱ་རུ་བསྒྱུར། །ཤས྄་ཀྱིས྄་ནི་ན྄་རུ་བྱ། །ཊཱ་དི་དག་ལ་སྔ་མཐའ་ཨེ། །བྷྱས་ནི་མྱཤ་བསྒྱུར་ཏེ། །
在yuṣyad和asmad之后，在所有双数中，这两个变为yuva和āva。从am开始的所有单数中变为tvad和mad。所有复数都保持原样。当加格位时，au要变为ām。后面有am、s和bhis时，ṭi变为ā。śas的s变为n，在ṭā等处前面词尾变为e，bhyas变为myaśa，
11-6-17a
ཤ་ནི་མིང་མཐའ་ཨཱཏ྄་དང་ཨེ། །བྱ་བ་དགག་པའི་དོན་ཕྱིར་དབྱི། །ང་སི་བྷས྄་ཤྟུ་བྱ། །ཤ་ནི་ཐམས་ཅད་བསྒྱུར་དོན་དང་། །བརྗོད་དོན་ཨུ་ཕྱིས་མཚམས་སྦྱར་བྱ། །གཞན་ཡང་ཊིའི་ཨ་བྱ་བ་དང་། །དེ་མཐའི་ཨོས྄་ལ་མིང་མཐའ་ཨེ། །ཨཱམ྄་གོང་སུཊ྄་སྟེར་ཨཱམ྄་ཕྱིས་སྦྱར། །སཱཾ་ནི་ཨ་ཀཾ་ཞེས་པར་བསྒྱུར། །
śa变为名词尾的āt和e，为了否定的目的而删除。ṅasi变为bhas变为śṭu，śa是为了所有变化的意义和表达的意义，删去u后进行连接。另外还要应用ṭi的a规则，在其尾部的os中名词尾变为e，在ām前加suṭ，之后加ām，sām变为akam。
དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པས་སྔར་བཞིན་འཆར། པུ་ཏྲོ་ཨུཥྨཱ་ཀཾ བུ་ཁྱེར་རྣམས་ཀྱི། པུ་ཏྲོ་྅ཥྨཱ་ཀཾ བུ་ངེད་རྣམས་ཀྱི། ཡུཥྨ་ཏ྄་དང་ཨསྨ་ཏ་ལ་དྲུག་པའི་ཨཱཾ་སྦྱར་ན་ཞེས་སོ།
这样构成后，如前所示：putro uṣmākam（你们的儿子），putro 'smākam（我们的儿子）。当在yuṣmat和asmat上加第六格的ām时，就是这样。


 །འདི་ཡི་རྣམ་འགྱུར་གཞན་བཤད་པ། །རྣམ་དབྱེ་གཉིས་བཞི་དྲུག་པ་སྟེ། །ལས་དང་ཆེད་དོན་འབྲེལ་སྒྲ་ཡི། །གཅིག་ཚིག་ཏེ་དང་མེ་ཞེས་དང་། །གཉིས་ཚིག་རྣམས་ནི་བཱན྄་དང་ནཽ། །མང་ཚིག་བས྄་དང་ནས྄་སུའང་འགྱུར། །གཉིས་པའི། གཅིག་ཚིག་ཏྭཾ་མཱཾ། ཏེ་མེ། གཉིས་ཚིག་སུ་བཱཾ་ཨཱ་བཱཾ། བཱན་ནཽ། །མང་ཚིག་ཡུཥྨཱ་ན་ཨཱསྨན྄། བས྄་ནས། ༧ བཞི་པའི་གཅིག་ཚིག་ཏུ་བྷྱཾ་མཧྱཾ། ཏེ་མེ། གཉིས་ཚིག་ཡུ་བཱ་བྷྱཱཾ། ཨཱ་བཱ་བྷྱཱཾ། བཱན྄་ནཽ། མང་ཚིག་ཡུཥྨ་བྷྱཾ། ཨསྨ་བྷྱཾ། པས྄་ནས྄། ༧ དྲུག་པའི་གཅིག་ཚིག་ཏ་བ། མ་མ། ཏེ། མེ། གཉིས་ཚིག་ཡུ་བ་ཡོཿ ཨཱ་བ་ཡོཿ བཱན྄། ནཽ། མང་ཚིག་ཡུཥྨ་ཀཾ། ཨསྨཱ་ཀཾ། བས྄། ནས྄། ཡང་ན་གཉིས་པའི་གཅིག་ཚིག་ནི། །ཏྭ་དང་མ་རུ་བྱས་ཀྱང་རུང་། །ཚིག་གི་རྐང་པའི་དང་པོ་ལ། །ཏེ་མེ་སོགས་སུ་བསྒྱུར་མི་བྱ། །དེ་མིན་དེ་ལྟར་བསྒྱུར་ཀྱང་རུང་། །བོད་པའི་ཚིག་གི་རྗེས་དང་ནི། །ཙ་སོགས་ལྔ་དང་སྦྱར་ཀྱང་མིན་དཔྱད། །མིང་གི་ལེའུ་ལས་སརྦ་ནཱ་མའི་སྡེ་ཚན་དང་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡུཥྨ་ད྄་ཨསྨད྄་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བཅས་བཤད་པའི་སྐབས་གསུམ་པའོ།། །།
略说女性诸过之四
དེ་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་སུ། །བསྒྲུབ་པའི་
11-6-17b
རྐྱེན་རྣམས་འདིར་བཤད་དེ། །དེ་ཕན་སུཔ྄་ཐར་འཇུག་ན་ཡང་། །འདི་ནི་སུཔ྄་མེད་མིང་མཐར་འཇུག །དེ་ཕྱིར་རྟགས་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཕྱིར། །དེ་ཕན་དུ་མི་གཏོགས་བཞེད་ཀྱང་། །དེ་ཕན་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ། །འདོད་ནའང་འགལ་བ་མེད་པར་མཐོང་། །དེ་ལ་ཙནྡྲ་པ་ལས་ནི། ངཱི་པ྄་ཌཱ་པ྄་དཱི་ཥ་ཨཱུང་ཙཱ་པ྄་ཏིང྄་དྲུག །གསུངས་ཀྱང་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །ཨ་ཐུང་མཐའ་ལ་ཨཱབ྄་འཇུག་སྟེ། །ཛཱ་ཡཱ་དེ་བཱ་ཏཱ་རཱ་དང་། །མཱ་ཡཱ་མཱ་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། ། ཨ་ཛ་སོགས་ལའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །མོ་རྟགས་མཐའ་ལ་ཀ་སྦྱར་བ། །དེ་ལ་ཨཱཔ྄་བྱིན་ཚེ་ན་ནི། །ཀའི་སྔོན་ཨ་ནི་ཨི་རུ་བསྒྱུར། །བ་ཙི་ཀཱ་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཀནྱ་ཀཱ་སོགས་ཨིར་མི་འགྱུར། ། འདི་སྐབས་ཉེ་བསྒྱུར་ཨ་བ་དང་། །ཨ་པེ་དག་གི་ཨ་དབྱེ་བར། །བཤད་པའང་ཡོད་དེ་འདམ་ངའོ། །ཧ་སའི་མཐའ་ཅན་ཀུན་ལ་ཨཱབ྄། །པཱ་ཙཱ་ནི་ཤཱ་ད་ཤཱ་བཞིན། །ཀ་ཨཱཔ྄་ཕ་རོལ་ཏ་ར་སོགས། །ལྔ་ལ་ཨི་ཐུང་ཡང་ན་བྱ། །ན྄་དང་རྀ་དང་ཨཎ྄་བྱིན་པའི། །ཨ་ཐུང་མཐའ་ལ་ཨཱིཔ྄་འཇུག་སྟེ། །དཎྚི་ནཱི་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །རཱ་ཛན྄་ཨཱིཔ྄་ཨཏ྄་དབྱི་བར་བཤད། །རཱཛྙཱི། རྒྱལ་མོ། ཤྭན྄་ལབ་ཨུ་ཤུ་ནཱི་ཞེས་སོ། །རྀ་མཐའ་ཀརྟྲྀ་སོགས་ལ་ཨཱི་པ། །ཀརྟྲཱི་ཤཱསྟྲི་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཨ་ཎ་མཐའ་བུ་རྒྱུད་རྐྱེན་མཐའ་སྟེ། །དབྱངས་དང་ཨ་ཡིག་ཐོག་མ་རུ། །ཡོད་པའི་རྐྱེན་ལ་རྟགས་མཐའ་ཡི། །ཨ་དང་ཨི་ནི་དབྱི་བར་བྱ། །ཨཽ་པ་ག་བཱི་ལ་སོགས་སོ། །ཡུ་བན྄་བ་ཨུ་ཡཱུ་ནཱི་ཞེས། །མ་གྷ་བན྄་ཀྱང་མ་གྷོ་ནཱི། །བྷ་གི་བཱན྄་ནི་བྷ་ག་པ་ཏཱི། །འདི་དམིགས་བསལ་དཔྱད། མིང་མཐར་ཥ་ཊ྄་ཨུ་རྀ་བཞི། །རྗེས་འབྲེལ་ཅན་ལའང་ཨཱིབ྄་སྦྱིན་འགྱུར། །
11-6-18a
ཤ་མཐའ་བཱར་ཀ་ལྟ་བུ། །ཥ་ཀ་ཅན་ལ་པཱ་ར་ཀཱི། །འདི་རྣམས་སླར་དཔྱད་དགོས། དེ་བཞིན་པཱ་རཱ་ཊཱ་ཥ྄་སོགས་སོ། །ཨུ་འབྲེལ་གོ་མཏ྄་མ་ཏུའི་ཏ་ལོ་གོ་མ་ཏཱི། །རྀ་འབྲེལ་བྷ་བནྟ་ཞེས་དང་། །བྷ་བནྟྲྀ་ལྟ་བུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །པཥྛ་ནྟ་དང་པ་ཙནྟ། །འདི་རྣམས་ཨཱིཔ྄་བྱིན་ཨ་ཨི་དབྱི། །བྷ་བནྟཱི་སོགས་སུ་འགྲུབ་བོ། །ནད་སོགས་ལའང་ཨཱི་པ྄་སྦྱར་བས། །ནཱ་དཱི་གོ་རཱི་གོ་ཧཾ་མཱི། །པཉྩ་མཱི་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཨིནྡྲ་སོགས་ལ་ཨཱ་ནཱི་པ྄་སྦྱིན། །ཨིནྡྲཱ་ཎཱི་དང་རུ་དྲ་ཎཱི། །བྷ་བ་ནཱི་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །མ་ཏུ་ལ་སོགས་ཨཱ་ནཱི་པ྄་དང་། །ཨཱི་པ྄་གཉིས་གང་རུང་འདམ་ངའོ།

以下是所需的简体中文翻译：
།འདི་ཡི་རྣམ་འགྱུར་གཞན་བཤད་པ། །རྣམ་དབྱེ་གཉིས་བཞི་དྲུག་པ་སྟེ། །ལས་དང་ཆེད་དོན་འབྲེལ་སྒྲ་ཡི། །གཅིག་ཚིག་ཏེ་དང་མེ་ཞེས་དང་། །གཉིས་ཚིག་རྣམས་ནི་བཱན྄་དང་ནཽ། །མང་ཚིག་བས྄་དང་ནས྄་སུའང་འགྱུར། །
说明此处的其他变化。第二、第四和第六格位，即宾格、与格和属格的单数变为te和me，双数变为vān和nau，复数变为vas和nas。
གཉིས་པའི། གཅིག་ཚིག་ཏྭཾ་མཱཾ། ཏེ་མེ། གཉིས་ཚིག་སུ་བཱཾ་ཨཱ་བཱཾ། བཱན་ནཽ། །མང་ཚིག་ཡུཥྨཱ་ན་ཨཱསྨན྄། བས྄་ནས། ༧ བཞི་པའི་གཅིག་ཚིག་ཏུ་བྷྱཾ་མཧྱཾ། ཏེ་མེ། གཉིས་ཚིག་ཡུ་བཱ་བྷྱཱཾ། ཨཱ་བཱ་བྷྱཱཾ། བཱན྄་ནཽ། མང་ཚིག་ཡུཥྨ་བྷྱཾ། ཨསྨ་བྷྱཾ། པས྄་ནས྄། ༧ དྲུག་པའི་གཅིག་ཚིག་ཏ་བ། མ་མ། ཏེ། མེ། གཉིས་ཚིག་ཡུ་བ་ཡོཿ ཨཱ་བ་ཡོཿ བཱན྄། ནཽ། མང་ཚིག་ཡུཥྨ་ཀཾ། ཨསྨཱ་ཀཾ། བས྄། ནས྄།
第二格：单数tvam、mām，te、me；双数yuvām、āvām，vān、nau；复数yuṣmān、āsman，vas、nas。第四格的单数tubhyam、mahyam，te、me；双数yuvābhyām、āvābhyām，vān、nau；复数yuṣmabhyam、asmabhyam，vas、nas。第六格的单数tava、mama，te、me；双数yuvayoḥ、āvayoḥ，vān、nau；复数yuṣmakam、asmākam，vas、nas。
ཡང་ན་གཉིས་པའི་གཅིག་ཚིག་ནི། །ཏྭ་དང་མ་རུ་བྱས་ཀྱང་རུང་། །ཚིག་གི་རྐང་པའི་དང་པོ་ལ། །ཏེ་མེ་སོགས་སུ་བསྒྱུར་མི་བྱ། །དེ་མིན་དེ་ལྟར་བསྒྱུར་ཀྱང་རུང་། །བོད་པའི་ཚིག་གི་རྗེས་དང་ནི། །ཙ་སོགས་ལྔ་དང་སྦྱར་ཀྱང་མིན་དཔྱད། །
或者第二格的单数也可以变为tva和ma。在句子的第一个音步中，不要变成te、me等；除此之外，可以这样变。在呼格词之后以及与ca等五个连接时也不行，需要考虑。
མིང་གི་ལེའུ་ལས་སརྦ་ནཱ་མའི་སྡེ་ཚན་དང་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡུཥྨ་ད྄་ཨསྨད྄་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བཅས་བཤད་པའི་སྐབས་གསུམ་པའོ།། །།
略说女性诸过之四
དེ་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་སུ། །བསྒྲུབ་པའི་
11-6-17b
རྐྱེན་རྣམས་འདིར་བཤད་དེ། །དེ་ཕན་སུཔ྄་ཐར་འཇུག་ན་ཡང་། །འདི་ནི་སུཔ྄་མེད་མིང་མཐར་འཇུག །དེ་ཕྱིར་རྟགས་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཕྱིར། །དེ་ཕན་དུ་མི་གཏོགས་བཞེད་ཀྱང་། །དེ་ཕན་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ། །འདོད་ནའང་འགལ་བ་མེད་པར་མཐོང་། །
名词章中关于代词组和其中特殊的yuṣmad、asmad的变化说明的第三部分。
略说女性诸过之四
然后在此处说明构成阴性的后缀。虽然格位后缀加在词尾，但这里是在没有格位后缀的情况下加在词尾。因此，有些人认为它只是为了形成性别而不属于格位后缀，但如果将其视为格位后缀的一种特殊形式也没有矛盾。
དེ་ལ་ཙནྡྲ་པ་ལས་ནི། ངཱི་པ྄་ཌཱ་པ྄་དཱི་ཥ་ཨཱུང་ཙཱ་པ྄་ཏིང྄་དྲུག །གསུངས་ཀྱང་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །ཨ་ཐུང་མཐའ་ལ་ཨཱབ྄་འཇུག་སྟེ། །ཛཱ་ཡཱ་དེ་བཱ་ཏཱ་རཱ་དང་། །མཱ་ཡཱ་མཱ་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། ། ཨ་ཛ་སོགས་ལའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །མོ་རྟགས་མཐའ་ལ་ཀ་སྦྱར་བ། །དེ་ལ་ཨཱཔ྄་བྱིན་ཚེ་ན་ནི། །ཀའི་སྔོན་ཨ་ནི་ཨི་རུ་བསྒྱུར། །བ་ཙི་ཀཱ་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཀནྱ་ཀཱ་སོགས་ཨིར་མི་འགྱུར། །
根据Candra语法，有ṅīp、ḍāp、dīṣa、ūṅ、cāp、tiṅ六种后缀，但实质上，短a结尾的词加上āp，如jāyā、devā、tārā和māyā、mā等。对aja等也是如此。阴性词尾加k时，当加上āp后缀时，k前的a变为i，如vacikā等。kanyakā等不变为i。
འདི་སྐབས་ཉེ་བསྒྱུར་ཨ་བ་དང་། །ཨ་པེ་དག་གི་ཨ་དབྱེ་བར། །བཤད་པའང་ཡོད་དེ་འདམ་ངའོ། །ཧ་སའི་མཐའ་ཅན་ཀུན་ལ་ཨཱབ྄། །པཱ་ཙཱ་ནི་ཤཱ་ད་ཤཱ་བཞིན། །ཀ་ཨཱཔ྄་ཕ་རོལ་ཏ་ར་སོགས། །ལྔ་ལ་ཨི་ཐུང་ཡང་ན་བྱ། །ན྄་དང་རྀ་དང་ཨཎ྄་བྱིན་པའི། །ཨ་ཐུང་མཐའ་ལ་ཨཱིཔ྄་འཇུག་སྟེ། །དཎྚི་ནཱི་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །
这种情况下，有说法认为近缀ava和ape的a要分开，这是可选的。所有以ha和sa结尾的词都加āp，如pācā、niśā、daśā等。在k、āp之后的tara等五个后缀中，可以选择加短i。以n、ṛ和aṇ结尾的短a词尾加上īp，如daṇḍinī等。
རཱ་ཛན྄་ཨཱིཔ྄་ཨཏ྄་དབྱི་བར་བཤད། །རཱཛྙཱི། རྒྱལ་མོ། ཤྭན྄་ལབ་ཨུ་ཤུ་ནཱི་ཞེས་སོ། །རྀ་མཐའ་ཀརྟྲྀ་སོགས་ལ་ཨཱི་པ། །ཀརྟྲཱི་ཤཱསྟྲི་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཨ་ཎ་མཐའ་བུ་རྒྱུད་རྐྱེན་མཐའ་སྟེ། །དབྱངས་དང་ཨ་ཡིག་ཐོག་མ་རུ། །ཡོད་པའི་རྐྱེན་ལ་རྟགས་མཐའ་ཡི། །ཨ་དང་ཨི་ནི་དབྱི་བར་བྱ། །ཨཽ་པ་ག་བཱི་ལ་སོགས་སོ། །
rājan加īp时删去at，变为rājñī（王后）。śvan加lab后成为śunī。以ṛ结尾的kartṛ等加īpa，如kartrī、śāstrī等。aṇa结尾的后代派生后缀，元音和a开头的后缀，词尾的a和i要删除，如aupagavī等。
ཡུ་བན྄་བ་ཨུ་ཡཱུ་ནཱི་ཞེས། །མ་གྷ་བན྄་ཀྱང་མ་གྷོ་ནཱི། །བྷ་གི་བཱན྄་ནི་བྷ་ག་པ་ཏཱི། །འདི་དམིགས་བསལ་དཔྱད། མིང་མཐར་ཥ་ཊ྄་ཨུ་རྀ་བཞི། །རྗེས་འབྲེལ་ཅན་ལའང་ཨཱིབ྄་སྦྱིན་འགྱུར། །
yuvan变为u，成为yūnī。maghavan也变为maghonī。bhagavān变为bhagapatī。这是特例，需考察。词尾带有ṣa、ṭ、u、ṛ四者连接的也加上īb。
11-6-18a
ཤ་མཐའ་བཱར་ཀ་ལྟ་བུ། །ཥ་ཀ་ཅན་ལ་པཱ་ར་ཀཱི། །འདི་རྣམས་སླར་དཔྱད་དགོས། དེ་བཞིན་པཱ་རཱ་ཊཱ་ཥ྄་སོགས་སོ། །ཨུ་འབྲེལ་གོ་མཏ྄་མ་ཏུའི་ཏ་ལོ་གོ་མ་ཏཱི། །རྀ་འབྲེལ་བྷ་བནྟ་ཞེས་དང་། །བྷ་བནྟྲྀ་ལྟ་བུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །པཥྛ་ནྟ་དང་པ་ཙནྟ། །འདི་རྣམས་ཨཱིཔ྄་བྱིན་ཨ་ཨི་དབྱི། །བྷ་བནྟཱི་སོགས་སུ་འགྲུབ་བོ། །
以śa结尾的词如vārka，以ṣaka结尾的如pārakī，这些需要进一步考察。同样还有pārā、ṭāṣ等。带u连接的gomat（有牛的），matu的t变为lo，成为gomatī。带ṛ连接的bhavanta和bhavantṛ等词也是如此。paṣṭhanta和pacanta，这些加上īp后删去a和i，变成bhavantī等。
ནད་སོགས་ལའང་ཨཱི་པ྄་སྦྱར་བས། །ནཱ་དཱི་གོ་རཱི་གོ་ཧཾ་མཱི། །པཉྩ་མཱི་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཨིནྡྲ་སོགས་ལ་ཨཱ་ནཱི་པ྄་སྦྱིན། །ཨིནྡྲཱ་ཎཱི་དང་རུ་དྲ་ཎཱི། །བྷ་བ་ནཱི་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །མ་ཏུ་ལ་སོགས་ཨཱ་ནཱི་པ྄་དང་། །ཨཱི་པ྄་གཉིས་གང་རུང་འདམ་ངའོ།
对nada等词也加īp，如nādī、gorī、gohamī、pañcamī等。对indra等词加ānīp，如indrāṇī、rudrāṇī、bhavanī等。对matu等词，可以选择加ānīp或īp中的任何一个。


 །དེ་ལས་དམིགས་བསལ་འགའ་བཤད་པ། །དུ་མ་ཀུན་ནས་སྡུད་པ་ལ། །ཨཱི་པ྄་སྦྱིན་མིང་མཐའ་ཡོན་ཏན་བྱ། །ཏྲ་ཡཱི་དྭ་ཡཱི་ཞེས་པ་བཞིན། །ཤཱུ་ད྄་སོགས་ལ་ཨཱ་པ྄་དང་ཨཱིཔ྄། །འདམ་ང་ཀོ་པཱ་ལི་ཀ་ཨཱཔ྄། །ཡ་ཡིག་ཨུ་པ་དྷཱ་མིན་པའི། །ཨ་མཐའ་ལ་ནི་རིགས་བརྗོད་ཨཱིཔ྄། །མེ་ཥཱི་མ་ཧི་ཥཱི་སོགས་བཞིན། །དང་པོའི་ན་ཚོད་བརྗོད་པ་ལ། །ཨ་མཐར་ཨཱིཔ྄་འགྱུར་ཀུ་མཱ་རཱི་གཞོན་ནུ་མ།ཏ་ཐོར་མོ། ཀི་ཤོ་རཱི་དང་ཀ་ར་བྷཱི་རྡ་ཕྲུག་མོ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་བཞིན་དུའོ། །ན་ཡོལ་ཨཱིཔ྄་མིན་ཨཱབ྄་སྦྱར་བས། །བྲྀདྡྷཱ་རྒན་མོ་སྡྱ་བི་རཱ་གནས་བརྟན་མོ་སོགས་བཞིན། །ཨི་ཨུ་སོགས་ལ་ཨཱིཔ྄་མི་འགྱུར་དཔེ། ཤི་ཤུཿ ཕྲུག་གུ་མོ་ཞེས་འདུག །བུད་མེད་རང་གི་ཡན་ལག་དག །བརྗོད་པར་ཨཱིཔ྄་ནི་ཡང་ན་འགྱུར། །སུ་མུ་ཁཱི་གདོང་བཟང་དང་མྲྀ་གཱཀྵཱི། །རི་དྭགས་མིག་མ། ཏྭ་ནྭཾ་གི་ལུས་ཕྲ་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཨེ་ཀ་ཛ་ཊཱི་རལ་གཅིག་མ། ཡང་ན་ཨཱཔ྄་ནི་སྦྱར་བྱས་པས། །པདྨ་པ་རཱ་ནཱ་སོགས་བཞིན། །པདྨའི་
11-6-18b
བཞིན་ཅན་མ། ཀྲྀཏ་རྐྱེན་ཀྟིའི་མཐའ་མིན་ལ། །ཡང་ན་ཨཱིཔ྄་སྦྱར་ཨངྒུ་ལཱི་སོར་མོ། དྷུ་ལཱི་རྡུལ་ཨ་ཛཱི་རམ་ལ་སོགས་བཞིན། །མ་སྦྱར་ཨངྒུ་ལི་སོགས་སོ། །ཀྲྀ་ཏིཿ བྱེད་པ་བྷཱུ་ཏིཿ འབྱིར་བ་མ་ཏིཿ བློ་གྲོས་དང་། བྷྲྀ་ཏིཿ འཛིན་པ་བྷྲྀ་ཏིཿལ་སོགས་པ། །ཀྟི་ཉིད་ཀྱིས་མོ་རྟགས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་སྦྱར་མི་དགོས། །མ་ནུའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །ཚོགས་པ་བརྗོད་དོན་ཅན་ལའང་ཨཱིཔ྄། །དེ་ཚེ་རྟགས་མཐའ་ཨཻའམ་ཨཽ། །དཔེར་ན་མ་ནཱ་ཡཱི་ཚངས་པའི་བུ་བཅུ་བཞིའི་ཆུང་མའོ་ཞེས་དང་། །མ་ནཱ་བཱི་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན། །པྲྀ་ཥཱ་ཀ་པཱ་ཡཱི་ཁྱུ་མཆོག་སྤྲེའུ་ཡང་དེའོ། །པྲ་ཏཱི་ཙཱི་ལ་སོགས་པ་དང་། །པཏྣྱ་དང་པཏྣཱི་སོགས། །ཚིག་ཕྲད་དག་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ། །ནི་པཱ་ཏ་ཡི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །དཱ་ར་ལ་སོགས་བུད་མེད་ལ། །འཇུག་ཀྱང་ཨཱཔ྄་ཨཱིཔ྄་མི་འཇུག་ཅིང་། །རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐྱེས་པ་སྟེ། །རྣམ་དབྱེ་ཨ་ཐུང་མཐའ་ལྟར་དང་། །རྟག་ཏུ་མང་ཚིག་ཁོ་ནའོ། །རྟགས་མཐའ་ཨུ་ཡིག་མཐའ་ཅན་ལ། །ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་དོན་ཅན་ལ། །ཨཱིཔ྄་ནི་ཡང་ན་སྦྱར་བར་བྱ། །ཡང་ན་མི་སྦྱར་དེ་གར་བཞག །པཊྭཱི་པ་ཊུཿལ་སོགས་བཞིན། །གྲུང་མོ། །ཨུ་མཐར་ཡང་ན་ཨཱུཔ྄་སྦྱིན་བྱ། །པཾ་གཱུ་བཾ་གུཿརྡུལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཡུ་བན྄་བུད་མེད་བརྗོད་པ་ལ། ། ཏི་རྐྱེན་སྦྱིན་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ན་ཕྱིས་སི་ཡི་སྲ་རྣམ་བཅད། །ཡུ་བ་ཏིཿལང་ཚོ་ཅན་མ།ཨཱཔ྄་དང་ཨཱིཔ྄་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ལས། །རྟག་ཏུ་རྣམ་དབྱེ་སི་དབྱིའོ། །མིང་གི་ལེའུ་ལས་བུད་མེད་ཀྱི་རྐྱེན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཤད་པ་སྐབས་བཞི་པའོ།། །།
说无量义之五
གང་ཞིག་སྒྲ་གཅིག་ལ་ཡང་དོན་མང་དང་། །རྟགས་གསུམ་གོང་
11-6-19a
གིས་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པ། །དེ་འདྲའི་སྡེ་ཚན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བརྗོད། །སྭ་ར་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་དུ་མ་དང་། །དང་དོན་ཙ་སོགས་ཚིག་ཕྲད་སྣ་ཚོགས་དང་། །བྱིངས་དང་མིང་གི་ཐོག་མར་གང་སྦྱར་བས། །གྲོགས་ལ་ཉེ་བར་སྒྱུར་བྱེད་ཉི་ཤུ་སྟེ། །བྲ་དང་པཱ་རཱ་ཨ་བ་སམ྄་ཨ་ནུ། །ཨབ་ནིར་དང་དུར་དང་བི་ཨ་བྷི། །ཨ་དྷི་སུ་དང་ཨུཏ྄་དང་ཨ་ཏི་དང་། །ནི་དང་པ་ཏི་པ་རི་ཨ་པི་དང་། །ཨུ་པ་ཨཱཔྲ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་སོ། །གཞན་ཡང་ཏ་ཏ྄་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྣམས། རྣམ་དབྱེའི་དོན་ཅན་མི་ཟད་ཞེས་ཀྱང་འདོད། །རྣམ་དབྱེའི་དོན་དུ་དེ་ཕན་རྐྱེན་སྦྱར་མང་། །དཀྵི་སོགས་ལ་རྒྱང་རིང་དོན་ཅན་གྱི། །ཨ་ཧི་སྦྱར་བ་དང་ནི་དོན་གཞན་ཡང་། །ཀིམ྄་ལ་སྤྱི་དོན་རྣམ་དབྱེ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཙིཏ྄་ཅན་བྱིན་སོགས་དེ་དང་དེ་འདྲ་གཞན། །མི་ཟད་པ་ཡི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའང་ཡོད། །གཞན་ཡང་ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན་ཀྟཱ་ཏུམ྄་དང་ཎམ྄། །ཙཱིའི་མཐའ་སོགས་ཀྱང་ནི་མི་ཟད་པའོ།

以下是所需的简体中文翻译：
།དེ་ལས་དམིགས་བསལ་འགའ་བཤད་པ། །དུ་མ་ཀུན་ནས་སྡུད་པ་ལ། །ཨཱི་པ྄་སྦྱིན་མིང་མཐའ་ཡོན་ཏན་བྱ། །ཏྲ་ཡཱི་དྭ་ཡཱི་ཞེས་པ་བཞིན། །
下面说明一些特例。在表示多种综合的意义时，加上īp后词尾变为重音，如trayī、dvayī等。
ཤཱུ་ད྄་སོགས་ལ་ཨཱ་པ྄་དང་ཨཱིཔ྄། །འདམ་ང་ཀོ་པཱ་ལི་ཀ་ཨཱཔ྄། །ཡ་ཡིག་ཨུ་པ་དྷཱ་མིན་པའི། །ཨ་མཐའ་ལ་ནི་རིགས་བརྗོད་ཨཱིཔ྄། །མེ་ཥཱི་མ་ཧི་ཥཱི་སོགས་བཞིན། །
对śūd等词可选择加āp或īp，kopālika加āp。非ya字updhā的a结尾词，表示种姓时加īp，如meṣī（母羊）、mahiṣī（母水牛）等。
དང་པོའི་ན་ཚོད་བརྗོད་པ་ལ། །ཨ་མཐར་ཨཱིཔ྄་འགྱུར་ཀུ་མཱ་རཱི་གཞོན་ནུ་མ།ཏ་ཐོར་མོ། ཀི་ཤོ་རཱི་དང་ཀ་ར་བྷཱི་རྡ་ཕྲུག་མོ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་བཞིན་དུའོ། །ན་ཡོལ་ཨཱིཔ྄་མིན་ཨཱབ྄་སྦྱར་བས། །བྲྀདྡྷཱ་རྒན་མོ་སྡྱ་བི་རཱ་གནས་བརྟན་མོ་སོགས་བཞིན། །ཨི་ཨུ་སོགས་ལ་ཨཱིཔ྄་མི་འགྱུར་དཔེ། ཤི་ཤུཿ ཕྲུག་གུ་མོ་ཞེས་འདུག །
表示初期年龄阶段时，a结尾词变为īp，如kumārī（少女）、tathorī（幼女）、kiśorī和karabhī（幼小女童）等。年老时不用īp而用āp，如vṛddhā（老妇）、sthāvirā（长老母）等。i和u等结尾不加īp，例如śiśuḥ（女婴）。
བུད་མེད་རང་གི་ཡན་ལག་དག །བརྗོད་པར་ཨཱིཔ྄་ནི་ཡང་ན་འགྱུར། །སུ་མུ་ཁཱི་གདོང་བཟང་དང་མྲྀ་གཱཀྵཱི། །རི་དྭགས་མིག་མ། ཏྭ་ནྭཾ་གི་ལུས་ཕྲ་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཨེ་ཀ་ཛ་ཊཱི་རལ་གཅིག་མ། ཡང་ན་ཨཱཔ྄་ནི་སྦྱར་བྱས་པས། །པདྨ་པ་རཱ་ནཱ་སོགས་བཞིན། །པདྨའི་
表示女性自身的肢体部分时，可以选择加上īp，如sumukhī（美颜女）、mṛgākṣī（鹿眼女）、tvanvaṃgī（纤细身体女）等。ekajaṭī（独辫女），或者也可以加āp，如padmaparānā等（莲花
11-6-18b
བཞིན་ཅན་མ། ཀྲྀཏ་རྐྱེན་ཀྟིའི་མཐའ་མིན་ལ། །ཡང་ན་ཨཱིཔ྄་སྦྱར་ཨངྒུ་ལཱི་སོར་མོ། དྷུ་ལཱི་རྡུལ་ཨ་ཛཱི་རམ་ལ་སོགས་བཞིན། །མ་སྦྱར་ཨངྒུ་ལི་སོགས་སོ། །ཀྲྀ་ཏིཿ བྱེད་པ་བྷཱུ་ཏིཿ འབྱིར་བ་མ་ཏིཿ བློ་གྲོས་དང་། བྷྲྀ་ཏིཿ འཛིན་པ་བྷྲྀ་ཏིཿལ་སོགས་པ། །ཀྟི་ཉིད་ཀྱིས་མོ་རྟགས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་སྦྱར་མི་དགོས། །
面容女）。对于非kṛt后缀kti结尾的词，可以选择加īp，如aṅgulī（手指）、dhulī（尘土）、ajīram等，也可以不加，如aṅguli等。kṛtiḥ（所作）、bhūtiḥ（存在）、matiḥ（智慧）和bhṛtiḥ（持有）、dhṛtiḥ等，通过kti本身已经构成阴性，因此不需要再加阴性后缀。
མ་ནུའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །ཚོགས་པ་བརྗོད་དོན་ཅན་ལའང་ཨཱིཔ྄། །དེ་ཚེ་རྟགས་མཐའ་ཨཻའམ་ཨཽ། །དཔེར་ན་མ་ནཱ་ཡཱི་ཚངས་པའི་བུ་བཅུ་བཞིའི་ཆུང་མའོ་ཞེས་དང་། །མ་ནཱ་བཱི་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན། །པྲྀ་ཥཱ་ཀ་པཱ་ཡཱི་ཁྱུ་མཆོག་སྤྲེའུ་ཡང་དེའོ། །
对manu的词等表示群体意义的词也加īp，这时词尾变为ai或au。例如manāyī（十四个梵天子的妻子们）和manāvī等。pṛṣākapāyī（公牛猴群）也是如此。
པྲ་ཏཱི་ཙཱི་ལ་སོགས་པ་དང་། །པཏྣྱ་དང་པཏྣཱི་སོགས། །ཚིག་ཕྲད་དག་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ། །ནི་པཱ་ཏ་ཡི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །དཱ་ར་ལ་སོགས་བུད་མེད་ལ། །འཇུག་ཀྱང་ཨཱཔ྄་ཨཱིཔ྄་མི་འཇུག་ཅིང་། །རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐྱེས་པ་སྟེ། །རྣམ་དབྱེ་ཨ་ཐུང་མཐའ་ལྟར་དང་། །རྟག་ཏུ་མང་ཚིག་ཁོ་ནའོ། །
pratīcī等以及patnya和patnī等，是由虚词构成的，是不变词（nipāta）。dāra等词虽然用于女性，但不加āp或īp，其性质上是阳性，格位变化如同短a词尾，并且总是只用复数。
རྟགས་མཐའ་ཨུ་ཡིག་མཐའ་ཅན་ལ། །ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་དོན་ཅན་ལ། །ཨཱིཔ྄་ནི་ཡང་ན་སྦྱར་བར་བྱ། །ཡང་ན་མི་སྦྱར་དེ་གར་བཞག །པཊྭཱི་པ་ཊུཿལ་སོགས་བཞིན། །གྲུང་མོ། །ཨུ་མཐར་ཡང་ན་ཨཱུཔ྄་སྦྱིན་བྱ། །པཾ་གཱུ་བཾ་གུཿརྡུལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཡུ་བན྄་བུད་མེད་བརྗོད་པ་ལ། ། ཏི་རྐྱེན་སྦྱིན་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ན་ཕྱིས་སི་ཡི་སྲ་རྣམ་བཅད། །ཡུ་བ་ཏིཿལང་ཚོ་ཅན་མ།
对于词尾为u字母且表示品质的词，可以选择加上īp，也可以不加而保持原样，如paṭvī、paṭuḥ等（聪慧女）。u结尾词也可选择加ūp，如paṃgū、baṃguḥ（尘埃）等。yuvan表示女性时，应加ti后缀，删去n后，si的sa加上终止符，变为yuvatiḥ（少女）。
ཨཱཔ྄་དང་ཨཱིཔ྄་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ལས། །རྟག་ཏུ་རྣམ་དབྱེ་སི་དབྱིའོ། །
以āp和īp结尾的词，总是要删去格位si。
མིང་གི་ལེའུ་ལས་བུད་མེད་ཀྱི་རྐྱེན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཤད་པ་སྐབས་བཞི་པའོ།། །།
说无量义之五
གང་ཞིག་སྒྲ་གཅིག་ལ་ཡང་དོན་མང་དང་། །རྟགས་གསུམ་གོང་
11-6-19a
གིས་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པ། །དེ་འདྲའི་སྡེ་ཚན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བརྗོད། །
名词章中简要说明阴性后缀的第四部分。
说无量义之五
凡是一个词有多种含义，而三种性别没有特别区别的，这类词组称为无量义（不变词）。
སྭ་ར་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་དུ་མ་དང་། །དང་དོན་ཙ་སོགས་ཚིག་ཕྲད་སྣ་ཚོགས་དང་། །བྱིངས་དང་མིང་གི་ཐོག་མར་གང་སྦྱར་བས། །གྲོགས་ལ་ཉེ་བར་སྒྱུར་བྱེད་ཉི་ཤུ་སྟེ། །བྲ་དང་པཱ་རཱ་ཨ་བ་སམ྄་ཨ་ནུ། །ཨབ་ནིར་དང་དུར་དང་བི་ཨ་བྷི། །ཨ་དྷི་སུ་དང་ཨུཏ྄་དང་ཨ་ཏི་དང་། །ནི་དང་པ་ཏི་པ་རི་ཨ་པི་དང་། །ཨུ་པ་ཨཱཔྲ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་སོ། །
svara（天界）等多种词，以及表示连词的ca等各种虚词，以及添加在词根和名词开头，能使其含义转变的二十个词，即pra、pārā、ava、sam、anu，以及apa、nir、dur、vi、abhi，adhi、su、ut、ati、ni、prati、pari、api、upa、āpra这些词。
གཞན་ཡང་ཏ་ཏ྄་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྣམས། རྣམ་དབྱེའི་དོན་ཅན་མི་ཟད་ཞེས་ཀྱང་འདོད། །རྣམ་དབྱེའི་དོན་དུ་དེ་ཕན་རྐྱེན་སྦྱར་མང་། །དཀྵི་སོགས་ལ་རྒྱང་རིང་དོན་ཅན་གྱི། །ཨ་ཧི་སྦྱར་བ་དང་ནི་དོན་གཞན་ཡང་། །ཀིམ྄་ལ་སྤྱི་དོན་རྣམ་དབྱེ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཙིཏ྄་ཅན་བྱིན་སོགས་དེ་དང་དེ་འདྲ་གཞན། །མི་ཟད་པ་ཡི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའང་ཡོད། །
另外，tat等这些词也被认为是具有格位意义的不变词。为了表示格位的含义，有许多格位后缀被添加。在dakṣi等词上加上表示远方意义的ahi，以及其他含义，如在kim上为表示一般意义在所有格位中加上带cit的后缀等，这些和类似的其他词也属于不变词的范畴。
གཞན་ཡང་ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན་ཀྟཱ་ཏུམ྄་དང་ཎམ྄། །ཙཱིའི་མཐའ་སོགས་ཀྱང་ནི་མི་ཟད་པའོ།
另外，kṛt后缀ktā、tum和ṇam，以及cī的词尾等也是不变词。


 །མི་ཟད་པ་ལ་རྣམ་དབྱེ་ཐམས་ཅད་འཇིག །རིག་བྱེད་གཞན་ལས་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་སྒྲུབ་སྐབས། །རྣམ་དབྱེ་འཇུག་པ་འགའ་ཡོད་གཞན་ལས་བཤད། །རྟགས་མེད་ཕྱིར་ན་རྟགས་གསུམ་མཉམ་པར་མཚུངས། །རྣམ་དབྱེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་དེ་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་ཀུན་ལ་དེ་རང་འཇུག །དེ་ཕྱིར་དེ་རྣམས་མི་ཟད་པར་བཤད་དོ། །འདི་ལ་ནི་པཱ་ཏ་ཞེས་འབོད་པ་ཡང་། །ཚིག་ཕྲད་དོན་བྱས་འདི་ཡི་བྱེ་བྲག་དང་། །ངེས་ཚིག་དོན་བྱས་སྤྱི་ལའང་གོ་རུང་ངོ་། །མིང་གི་ལེའུ་ལས་མི་ཟད་པའི་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་ལྔ་
11-6-19b
པའོ། །འདི་ཡང་ཞག་བརྒྱད་ཐུན་གསེང་ལ་གྲུབ་བོ། །དེ་ནས་ཀུན་བཤད་རྐྱེན་རྣམས་བཤད། །འདི་ལ་དུས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡི། །སྡེ་ཚན་བཅུ་ཡོད་དེ་རེ་རེ། །རྐྱེན་ནི་བཅོ་བརྒྱད་རེ་ཡོད་པའི། །སྔ་མ་དགུ་ནི་གཞན་དོན་དང་། །ཕྱི་མ་དགུ་ནི་བདག་དོན་ཚིག །སྤྱིར་བསྡུས་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུར་འགྱུར། །དང་པོ་ད་ལྟ་བའི་དོན་ཅན། །ཝ་རྟ་མཱ་ན་ཞེས་གྲགས་པར། ཏིཔ྄། ཏས྄། ཨནྟི། སིཔ྄། ཐས྄། ཐ། མིཔ྄། བས྄། མས྄། ༈ ཏེ། ཨཱ་ཏེ། ཨནྟེ། སེ། ཨཱ་ཐེ། དྷྭེ། ཨེ། བ་ཧེ། མ་ཧེའོ། །སཱཔྟ་མི་ཞེས་ཆོ་ག་དང་། །སྲིད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཅན་ལ། ཡཱཏ྄། ཡཱ་ཏམ྄། ཡུས྄། ཡཱས྄། ཡཱ་ཏཱམ྄། ཡཱཏ། ཡཱམ྄། ཡཱབ྄། ཡཱམ། ༈ །ཨིཏ། ཨཱི་ཡཱ་ཏྭམ྄། ཨཱི་རན྄། ཨཱི་ཐཱས྄། ཨཱི་ཡཱ་ཐཱམ྄། ཨཱི་དྷྭམ྄། ཨཱི་ཡ། ཨཱི་བཱ་ཧི། ཨི་མཱ་ཧི། རྗེས་སུ་འདོད་ཅིང་སྨོན་པ་དང་། །ནུས་བྱེད་ཐོབ་བྱེད་བསྐུལ་བྱེད་ལ། །པཉྩ་མཱི་ཞེས་གྲགས་པའི་རྐྱེན། །ཏུཔ྄། ཏཱམ། ཨནྟུ། ཧི། ཏམ྄། ཏ། ཨཱ་ནིཔ྄། ཨཱ་བཔ྄། ཨཱ་མཔ྄། ཏཱམ། ཨཱ་ཏཱམ྄།ཨནྟཱ་མ྄། སྭ། ཨཱ་ཐཱམ྄། དྷྭམ྄། ཨཻཔ྄། ཨཱ་བ་ཧཻཔ྄། ཨཱ་མ་ཧཻཔ྄། འདི་ནང་པ་བདུན་འགྲོ། དེ་རིང་མ་ཡིན་འདས་པ་སྟེ། །ཁར་སང་དོན་ཅན་ཧྱསྟ་ནཱི། །དིཔ྄། ཏཱམ྄། ཨཱན྄། སིཔ྄། ཏམ྄། ཏ། ཨ་པ་༡༣ལས་མེད་མིཔ྄། བ། མ། ༈ །ཏན྄། ཨཱ་ཏཱམ྄།ཨནྟ། ཐཱས྄། ཨཱ་ཐཱམ྄། དྷྭཾ། ཨི། བ་ཧི། མ་ཧི། དེ་རིང་གི་ནི་འདས་དོན་ལ། །ཨཏྱ་ཏ་ནཱི་དེ་རིང་ཞེས། །དེ་ཡི་རྐྱེན་ནི་བཅོ་བརྒྱད་པོ། །དེ་རིང་བྱུང་བ་མིན་པ་ལ། །ཨ་ནདྱ་ཏ་ནཱི་ཞེས་བྱའོ།

以下是所需的简体中文翻译：
།མི་ཟད་པ་ལ་རྣམ་དབྱེ་ཐམས་ཅད་འཇིག །རིག་བྱེད་གཞན་ལས་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་སྒྲུབ་སྐབས། །རྣམ་དབྱེ་འཇུག་པ་འགའ་ཡོད་གཞན་ལས་བཤད། །རྟགས་མེད་ཕྱིར་ན་རྟགས་གསུམ་མཉམ་པར་མཚུངས། །རྣམ་དབྱེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་དེ་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་ཀུན་ལ་དེ་རང་འཇུག །དེ་ཕྱིར་དེ་རྣམས་མི་ཟད་པར་བཤད་དོ། །
不变词中所有格位都消失。在吠陀其他文献中，当用虚词构成时，有些格位会使用，这在其他文献中有说明。因为没有性别标记，所以三种性别都是相同的。它不会因任何格位而变化，因此在所有词汇中都保持不变。所以这些被称为不变词。
འདི་ལ་ནི་པཱ་ཏ་ཞེས་འབོད་པ་ཡང་། །ཚིག་ཕྲད་དོན་བྱས་འདི་ཡི་བྱེ་བྲག་དང་། །ངེས་ཚིག་དོན་བྱས་སྤྱི་ལའང་གོ་རུང་ངོ་། །
这也被称为"nipāta"（不变词），如果从"虚词"的意义来看，这是它的一种特殊形式，如果从确切的意义来看，也可以理解为通称。
མིང་གི་ལེའུ་ལས་མི་ཟད་པའི་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་ལྔ་
11-6-19b
པའོ། །འདི་ཡང་ཞག་བརྒྱད་ཐུན་གསེང་ལ་གྲུབ་བོ། །
名词章中关于不变词规则说明的第五部分。这也是在八天休息时间内完成的。
དེ་ནས་ཀུན་བཤད་རྐྱེན་རྣམས་བཤད། །འདི་ལ་དུས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡི། །སྡེ་ཚན་བཅུ་ཡོད་དེ་རེ་རེ། །རྐྱེན་ནི་བཅོ་བརྒྱད་རེ་ཡོད་པའི། །སྔ་མ་དགུ་ནི་གཞན་དོན་དང་། །ཕྱི་མ་དགུ་ནི་བདག་དོན་ཚིག །སྤྱིར་བསྡུས་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུར་འགྱུར། །
接下来解释通用后缀。在这里，按照时间划分，有十个类别，每个类别各有十八个后缀，前九个是他动词（为他人的动作），后九个是自动词（为自己的动作）。总共有一百八十个后缀。
དང་པོ་ད་ལྟ་བའི་དོན་ཅན། །ཝ་རྟ་མཱ་ན་ཞེས་གྲགས་པར། ཏིཔ྄། ཏས྄། ཨནྟི། སིཔ྄། ཐས྄། ཐ། མིཔ྄། བས྄། མས྄། ༈ ཏེ། ཨཱ་ཏེ། ཨནྟེ། སེ། ཨཱ་ཐེ། དྷྭེ། ཨེ། བ་ཧེ། མ་ཧེའོ། །
第一，表示现在时的，称为vartamāna（现在式）：tip、tas、anti、sip、thas、tha、mip、vas、mas。te、āte、ante、se、āthe、dhve、e、vahe、mahe。
སཱཔྟ་མི་ཞེས་ཆོ་ག་དང་། །སྲིད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཅན་ལ། ཡཱཏ྄། ཡཱ་ཏམ྄། ཡུས྄། ཡཱས྄། ཡཱ་ཏཱམ྄། ཡཱཏ། ཡཱམ྄། ཡཱབ྄། ཡཱམ། ༈ །ཨིཏ། ཨཱི་ཡཱ་ཏྭམ྄། ཨཱི་རན྄། ཨཱི་ཐཱས྄། ཨཱི་ཡཱ་ཐཱམ྄། ཨཱི་དྷྭམ྄། ཨཱི་ཡ། ཨཱི་བཱ་ཧི། ཨི་མཱ་ཧི།
称为sāptamī（祈愿式）的，表示仪式和可能性等意义的：yāt、yātam、yus、yās、yātām、yāta、yām、yāb、yāma。it、īyātvam、īran、īthās、īyāthām、īdhvam、īya、īvāhi、imāhi。
རྗེས་སུ་འདོད་ཅིང་སྨོན་པ་དང་། །ནུས་བྱེད་ཐོབ་བྱེད་བསྐུལ་བྱེད་ལ། །པཉྩ་མཱི་ཞེས་གྲགས་པའི་རྐྱེན། །ཏུཔ྄། ཏཱམ། ཨནྟུ། ཧི། ཏམ྄། ཏ། ཨཱ་ནིཔ྄། ཨཱ་བཔ྄། ཨཱ་མཔ྄། ཏཱམ། ཨཱ་ཏཱམ྄།ཨནྟཱ་མ྄། སྭ། ཨཱ་ཐཱམ྄། དྷྭམ྄། ཨཻཔ྄། ཨཱ་བ་ཧཻཔ྄། ཨཱ་མ་ཧཻཔ྄།
用于表达随愿和祝愿、能力、获得和敦促的，称为pañcamī（命令式）的后缀：tup、tām、antu、hi、tam、ta、ānip、āvap、āmap。tām、ātām、antām、sva、āthām、dhvam、aip、āvahaip、āmahaip。
འདི་ནང་པ་བདུན་འགྲོ། དེ་རིང་མ་ཡིན་འདས་པ་སྟེ། །ཁར་སང་དོན་ཅན་ཧྱསྟ་ནཱི། །དིཔ྄། ཏཱམ྄། ཨཱན྄། སིཔ྄། ཏམ྄། ཏ། ཨ་པ་༡༣ལས་མེད་མིཔ྄། བ། མ། ༈ །ཏན྄། ཨཱ་ཏཱམ྄།ཨནྟ། ཐཱས྄། ཨཱ་ཐཱམ྄། དྷྭཾ། ཨི། བ་ཧི། མ་ཧི།
在这当中七个pa被使用。非今日的过去时，表示前几天的，称为hyastanī（昨日过去式）：dip、tām、ān、sip、tam、ta、mip、va、ma。tan、ātām、anta、thās、āthām、dhvaṃ、i、vahi、mahi。
དེ་རིང་གི་ནི་འདས་དོན་ལ། །ཨཏྱ་ཏ་ནཱི་དེ་རིང་ཞེས། །དེ་ཡི་རྐྱེན་ནི་བཅོ་བརྒྱད་པོ། །དེ་རིང་བྱུང་བ་མིན་པ་ལ། །ཨ་ནདྱ་ཏ་ནཱི་ཞེས་བྱའོ།
表示今日的过去时，称为adyatanī（今日过去式），它的后缀也是这十八个。表示非今日发生的事，称为anadyatanī（非今日过去式）。


 །ཧྱ་སྟ་ནི་དང་ཁྱད་པར་མེད། །སྔར་འདས་དོན་
11-6-20a
ཅན་དབང་ཡུལ་མིན། །ལྐོག་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་རོ་྅ཀྵ། ཎཔ྄། ཨ་ཏུས྄། ཨུས྄། ཐཱཔ྄། ཨ་ཐུས྄། ཨཎ྄། ཎཔ྄། བ། མ། ༈ ཨེ། ཨཱ་ཏེ། ཨི་རེ། སེ། ཨཱ་ཐི། དྷྭེ། ཨེ། བ་ཧེ། མ་ཧེ།འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ནི་བྱེ་བྲག་དག །སང་ནང་པར། ཉིན་དོན་ཅན་ཤྭ་སྟ་ནཱི། ཏཱ། ཏཱ་རཽ། ཏཱ་རས྄། ཏཱ་སི། ཏཱསྡྱ། ཏཱསྡྱ། ཏཱསྨི། ཏཱ་སྭས྄། ཏཱ་སྨས྄། ༈ ཏཱ། ཏཱ་རཽ། ཏཱ་རས྄། ཏཱ་སེ། ཏཱ་སཱ་ཐེ། ཏཱ་དྷྭེ། ཏཱ་ཧེ། ཏཱ་ས་ཧེ། ཏཱསྨ་ཧེ། སྨོན་པའི་དོན་ཅན་ཨཱ་ཤཱི་ཥ།ཡཱཏ྄། ཡཱ་སཏྭམ྄། ཡཱ་སུས྄། ཡཱས྄། ཡཱ་སྟཱཾ། ཡཱ་སྟ། ༈ ཡཱ་སམ྄། ཡཱ་སྭ། ཡཱསྨ། ༈ །སཱིཥྚ། སཱི་ཡཱ་སཏྭཾ། སཱི་རན྄། སཱིཥྛས྄། སཱི་ཡཱ་སྡྱཱཾ། སཱི་དྷྲཱུཾ། ༈ །སཱི་ཡ། སཱི་བ་ཧི། སཱི་མ་ཧི། མ་འོངས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན། །བྷ་བིཥྱནྟི་ཞེས་བརྗོད། །འདི་ནི་རྐྱེན་སྔོན་སྱཔ྄་སྟེར་བྱ། །རྐྱེན་དངོས་ཝ་རྟའི་ཏི་སོགས་ཡིན། སྱཏི། སྱཏས྄། སྱཱ་ནྟི། སྱསི། སྱ་ཐས྄། སྱ་ཐ། ༈ །སྱཱ་མི། སྱཱ་བས྄། སྱཱ་མས྄། ༈ །སྱ་ཏེ། སྱཱ་ཏེ། སྱནྟི། སྱ་སེ། སྱ་ཐེ། སྱ་ངྷཱེ། སྱཻ། སྱ་བ་ཧེ། སྱཱ་མ་ཧེ། བྱ་བ་བརྩམས་ནས་འཕྲོ་ལུས་སམ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་ལ། །ཀྲྀ་ཡཱ་ཏི་པ་ཏྟི་ཞེས་པ། །བྱ་བ་ཤོར་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ། །འདིའི་རྐྱེན་ཧྱ་སྟ་ནཱིའི་དི་པ་སོགས། །སྱཱ་པ྄་སྔོན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། །སྱ་ཏ། སྱ་ཏམ྄། སྱ་ན། སྱ་སི།སྱ་ཏམ྄། སྱ་ཏ། སྱ་མ། སྱཱ་བ། སྱཱ་མ། ༈ །སྱ་ཏ། སྱེ་ཏཱམ། སྱནྟ། སྱཱ་ཐཱས྄། སྱེ་ཐཱམ྄། སྱ་དྷྭམ྄། སྱེ། སྱཱ་བ་ཧི། སྱཱ་མ་ཧི། འདི་ལྟར་དགུ་ཚན་རེ་རེའི་མིང་། །དང་པོ་དབུས་དང་མཐའ་མ་ཡི། །གསུམ་ཚན་རེ་རེ་མིང་དང་ནི། །གཞན་
11-6-20b
དང་བདག་གི་ཆར་དབྱེ་བའི། །གཅིག་ཚིག་གཉིས་ཚིག་མང་ཚིག་གོ། འདི་རྣམས་བྱིངས་མཐའ་འཇུག་པ་ཡི། །རྣམ་དབྱེའི་མིང་ཅན་འདིས་ཚིག་སྒྲུབ། །འདི་རྣམས་གང་ལ་གང་འཇུག་ཁྱད། །བྱིངས་གང་ཨ་ནུ་དཱ་ཏྟ་ཞེས། །བྱིངས་ཀྱི་རྗེས་འབྲེལ་སྒྲ་གསང་མཐོ། །ཨ་ཡིག་དབྱེ་བར་དགོས་རྣམས་དང་། །ང྄་ཡིག་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ནི། །བདག་དོན་རྐྱེན་རྣམས་འཇུག་པའོ། །སྭརི་ཏ྄་སྒྲ་གསང་བར་མ་ཅན། །ཉ་འགྲོ་ཅན་ལ་བདག་གཞན་གཉིས། །དེ་ལས་གཞན་རྣམས་པ་རསྨིའོ། །བརྗོད་བྱའི་དབང་བྱས་པ་ན། །ད་ལྟ་བྱེད་བཞིན་ཝརྟ་མཱ། །འདས་ལ་དེ་རིང་ངམ་ཁར་སང་ངམ། དེ་དེའི་དམིགས་བསལ་མེད་པ་ཡི། །འདས་དུས་ལྐོག་གྱུར་པ་རོ་྅ཀྵ། །པཉྩ་མཱི་དང་སཔྟ་མཱི། །རང་རང་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱིས་འཇུག །མ་འོངས་པ་ལ་སྨོན་པ་དང་། །དུས་ཀྱི་དབྱེ་ན་སང་ཉིན་ནམ། །དམིགས་བསལ་མེད་ན་འབྱུང་འགྱུར་སྦྱར། །བྱ་བ་མ་རྫོགས་ལུས་པ་ལ། །བྱ་བ་ཤོར་བའི་རྐྱེན་འཇུག་གོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་བསལ་འཇུག་པ་ལས། །རང་གི་དུས་མིན་གཞན་ལ་ཡང་། །ཅི་རིགས་འཇུག་པ་ཡོད་ཅེས་སུ། །སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད། །གཞན་དང་བདག་དོན་གཙོར་སྨྲོས་ལས། །གཉིས་ཀ་ཅི་རིགས་འཇུག་པའང་ཡོད། །འདི་རྣམས་གཞུང་གི་གྲུབ་གཟུགས་ཀྱི། །དཔེ་བརྗོད་ལས་ནི་གསལ་བར་འགྱུར། །ཝར་སཔ྄་པ་ཉ་ཧྱས་བཞི་པོ་ལ། བྱིངས་ནི་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བརྗོད། །ལྷག་མ་དྲུག་ནི་ཕྱེད་པར་བཤད། །ཀུན་བཤད་ལས་ཅན་རྣམས་དང་དེ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པའི་སྐབས་དང་པོའོ།

以下是所需的简体中文翻译：
།ཧྱ་སྟ་ནི་དང་ཁྱད་པར་མེད། །སྔར་འདས་དོན་
11-6-20a
ཅན་དབང་ཡུལ་མིན། །ལྐོག་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་རོ་྅ཀྵ།
与hyastanī（昨日过去式）没有区别。表示已经过去而不在感官范围内的，称为"隐蔽过去式"（parokṣa）。
ཎཔ྄། ཨ་ཏུས྄། ཨུས྄། ཐཱཔ྄། ཨ་ཐུས྄། ཨཎ྄། ཎཔ྄། བ། མ། ༈ ཨེ། ཨཱ་ཏེ། ཨི་རེ། སེ། ཨཱ་ཐི། དྷྭེ། ཨེ། བ་ཧེ། མ་ཧེ།
ṇap、atus、us、thāp、athus、aṇ、ṇap、va、ma。e、āte、ire、se、āthi、dhve、e、vahe、mahe。
འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ནི་བྱེ་བྲག་དག །སང་ནང་པར། ཉིན་དོན་ཅན་ཤྭ་སྟ་ནཱི། ཏཱ། ཏཱ་རཽ། ཏཱ་རས྄། ཏཱ་སི། ཏཱསྡྱ། ཏཱསྡྱ། ཏཱསྨི། ཏཱ་སྭས྄། ཏཱ་སྨས྄། ༈ ཏཱ། ཏཱ་རཽ། ཏཱ་རས྄། ཏཱ་སེ། ཏཱ་སཱ་ཐེ། ཏཱ་དྷྭེ། ཏཱ་ཧེ། ཏཱ་ས་ཧེ། ཏཱསྨ་ཧེ།
未来时态的不同类型，表示明天、后天、日间的，称为śvastanī（明日未来式）：tā、tārau、tāras、tāsi、tāstha、tāstha、tāsmi、tāsvas、tāsmas。tā、tārau、tāras、tāse、tāsāthe、tādhve、tāhe、tāsahe、tāsmahe。
སྨོན་པའི་དོན་ཅན་ཨཱ་ཤཱི་ཥ།ཡཱཏ྄། ཡཱ་སཏྭམ྄། ཡཱ་སུས྄། ཡཱས྄། ཡཱ་སྟཱཾ། ཡཱ་སྟ། ༈ ཡཱ་སམ྄། ཡཱ་སྭ། ཡཱསྨ། ༈ །སཱིཥྚ། སཱི་ཡཱ་སཏྭཾ། སཱི་རན྄། སཱིཥྛས྄། སཱི་ཡཱ་སྡྱཱཾ། སཱི་དྷྲཱུཾ། ༈ །སཱི་ཡ། སཱི་བ་ཧི། སཱི་མ་ཧི།
表达祝愿意义的，称为āśīṣa（祈愿式）：yāt、yāsatvam、yāsus、yās、yāstām、yāsta。yāsam、yāsva、yāsma。sīṣṭa、sīyāsatvaṃ、sīran、sīṣṭhas、sīyāsthām、sīdhrūm。sīya、sīvahi、sīmahi。
མ་འོངས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན། །བྷ་བིཥྱནྟི་ཞེས་བརྗོད། །འདི་ནི་རྐྱེན་སྔོན་སྱཔ྄་སྟེར་བྱ། །རྐྱེན་དངོས་ཝ་རྟའི་ཏི་སོགས་ཡིན།
表示未来将要发生的意义，称为bhaviṣyantī（一般未来式）。这是在后缀前加上syap，实际后缀是现在时的ti等。
སྱཏི། སྱཏས྄། སྱཱ་ནྟི། སྱསི། སྱ་ཐས྄། སྱ་ཐ། ༈ །སྱཱ་མི། སྱཱ་བས྄། སྱཱ་མས྄། ༈ །སྱ་ཏེ། སྱཱ་ཏེ། སྱནྟི། སྱ་སེ། སྱ་ཐེ། སྱ་ངྷཱེ། སྱཻ། སྱ་བ་ཧེ། སྱཱ་མ་ཧེ།
syati、syatas、syānti、syasi、syathas、syatha。syāmi、syāvas、syāmas。syate、syāte、syanti、syase、syathe、syadhve、syai、syavahe、syāmahe。
བྱ་བ་བརྩམས་ནས་འཕྲོ་ལུས་སམ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་ལ། །ཀྲྀ་ཡཱ་ཏི་པ་ཏྟི་ཞེས་པ། །བྱ་བ་ཤོར་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ། །
动作已经开始但中断或未完成的，称为kriyātipatti（条件未实现式），即"动作未完成"。
འདིའི་རྐྱེན་ཧྱ་སྟ་ནཱིའི་དི་པ་སོགས། །སྱཱ་པ྄་སྔོན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། །སྱ་ཏ། སྱ་ཏམ྄། སྱ་ན། སྱ་སི།སྱ་ཏམ྄། སྱ་ཏ། སྱ་མ། སྱཱ་བ། སྱཱ་མ། ༈ །སྱ་ཏ། སྱེ་ཏཱམ། སྱནྟ། སྱཱ་ཐཱས྄། སྱེ་ཐཱམ྄། སྱ་དྷྭམ྄། སྱེ། སྱཱ་བ་ཧི། སྱཱ་མ་ཧི།
这的后缀是hyastanī（昨日过去式）的dipa等，前面加上syāp，即：syata、syatam、syana、syasi、syatam、syata、syama、syāva、syāma。syata、syetām、syanta、syāthās、syethām、syadhvam、sye、syāvahi、syāmahi。
འདི་ལྟར་དགུ་ཚན་རེ་རེའི་མིང་། །དང་པོ་དབུས་དང་མཐའ་མ་ཡི། །གསུམ་ཚན་རེ་རེ་མིང་དང་ནི། །གཞན་
11-6-20b
དང་བདག་གི་ཆར་དབྱེ་བའི། །གཅིག་ཚིག་གཉིས་ཚིག་མང་ཚིག་གོ།
这样，每个九组的名称，第一、中间和最后，每个三组的名称，以及他动和自动分类的单数、双数、复数。
འདི་རྣམས་བྱིངས་མཐའ་འཇུག་པ་ཡི། །རྣམ་དབྱེའི་མིང་ཅན་འདིས་ཚིག་སྒྲུབ། །འདི་རྣམས་གང་ལ་གང་འཇུག་ཁྱད། །
这些加在词根后的，称为格位的，用它们构成句子。这些后缀有不同的适用情况。
བྱིངས་གང་ཨ་ནུ་དཱ་ཏྟ་ཞེས། །བྱིངས་ཀྱི་རྗེས་འབྲེལ་སྒྲ་གསང་མཐོ། །ཨ་ཡིག་དབྱེ་བར་དགོས་རྣམས་དང་། །ང྄་ཡིག་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ནི། །བདག་དོན་རྐྱེན་རྣམས་འཇུག་པའོ། །
凡是称为anudātta（不扬声）的词根，词根的连接音调高，需要区分a字母的，以及带ṅ字的，都用自动词后缀。
སྭརི་ཏ྄་སྒྲ་གསང་བར་མ་ཅན། །ཉ་འགྲོ་ཅན་ལ་བདག་གཞན་གཉིས། །དེ་ལས་གཞན་རྣམས་པ་རསྨིའོ། །
带有svarit（中音调）的，以及带ña的，自动词和他动词两种都可用。其他的都是parasmaipadī（他动词后缀）。
བརྗོད་བྱའི་དབང་བྱས་པ་ན། །ད་ལྟ་བྱེད་བཞིན་ཝརྟ་མཱ། །འདས་ལ་དེ་རིང་ངམ་ཁར་སང་ངམ། དེ་དེའི་དམིགས་བསལ་མེད་པ་ཡི། །འདས་དུས་ལྐོག་གྱུར་པ་རོ་྅ཀྵ། །པཉྩ་མཱི་དང་སཔྟ་མཱི། །རང་རང་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱིས་འཇུག །
从所表达的内容来看，正在进行的用现在时（vartamā），过去时用今日或前几日的，或者没有特殊区分的过去时用隐蔽过去式（parokṣa）。命令式（pañcamī）和祈愿式（saptamī）按照各自所表达的含义使用。
མ་འོངས་པ་ལ་སྨོན་པ་དང་། །དུས་ཀྱི་དབྱེ་ན་སང་ཉིན་ནམ། །དམིགས་བསལ་མེད་ན་འབྱུང་འགྱུར་སྦྱར། །བྱ་བ་མ་རྫོགས་ལུས་པ་ལ། །བྱ་བ་ཤོར་བའི་རྐྱེན་འཇུག་གོ། །
对于未来时，表示祝愿的，或者时间上区分为明天的，或者没有特殊区分的，使用一般未来式。对于未完成的动作，使用动作未完成式的后缀。
དེ་ལྟར་དམིགས་བསལ་འཇུག་པ་ལས། །རང་གི་དུས་མིན་གཞན་ལ་ཡང་། །ཅི་རིགས་འཇུག་པ་ཡོད་ཅེས་སུ། །སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད། །
如此特殊用法外，古代大师们认为，这些后缀也可适当用于非本时态的其他情况。
གཞན་དང་བདག་དོན་གཙོར་སྨྲོས་ལས། །གཉིས་ཀ་ཅི་རིགས་འཇུག་པའང་ཡོད། །འདི་རྣམས་གཞུང་གི་གྲུབ་གཟུགས་ཀྱི། །དཔེ་བརྗོད་ལས་ནི་གསལ་བར་འགྱུར། །
虽然主要区分为他动词和自动词，但有些情况下两者都可适当使用。这些在正式文本的例子中会更清楚地体现。
ཝར་སཔ྄་པ་ཉ་ཧྱས་བཞི་པོ་ལ། བྱིངས་ནི་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བརྗོད། །ལྷག་མ་དྲུག་ནི་ཕྱེད་པར་བཤད། །
在var（现在式）、sap（祈愿式）、pañ（命令式）、hyas（昨日过去式）四种情况下，词根被称为"完全词根"。其余六种被称为"半词根"。
ཀུན་བཤད་ལས་ཅན་རྣམས་དང་དེ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པའི་སྐབས་དང་པོའོ།
动词通用后缀及其一般使用方式说明的第一部分。


 །འདི་མན་མཇུག་ཅུང་ཟད་
11-6-21a
ལྗགས་རྩོམ་གནང་འཕྲོར་ལུས་པར་སྣང་ངོ་། །གཞུང་འདི་སློབ་དཔོན་ཞར་བྱུང་ཕྱག་ལེན་བཞིན། །དཔེར་བརྗོད་བྱས་ཏེ་རི་མོ་འབྲི་བ་ན། །འགྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་རྩ་བ་གོ་ཆོད་ཕྱིར། །བློ་ལ་བཟུང་བས་དོན་ཀུན་ཡོངས་རྫོགས་འགྲུབ། །འཇུག་མེད་འཛིན་བདེ་ངེས་པ་བདེ་བླག་རྙེད། །རྒྱ་ཆེའི་དོན་འདུས་དོན་གསལ་དོན་རྟོགས་སླ། །ཚིག་ཉུང་ཚིག་གསལ་ཚིག་གི་རིམ་པ་ལེགས། །དེ་ཕྱིར་སྔོན་མེད་བརྡ་སྤྲོད་ལེགས་བཤད་ཡིན། །སྒྲ་གཞུང་རྒྱ་ཆེས་ཞུམ་རྣམས་སྤྲོ་བསྐྱེད་ཕྱིར། །སྒྲ་ཡི་མཇུག་མཚམས་འབྲི་ཚུལ་དང་བཅས་ལྷན་ཅིག་གསལ། །སྒྲ་ཡིག་ཤེས་རྣམས་སླར་ཡང་དགའ་བ་འཕེལ་བྱེད་འདིས། །སྒྲ་ཡི་གནད་རྣམས་ཚེགས་མེད་རྟོགས་ཤིང་མཁས་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་སྒྲ་ཡི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །སྙིང་པོའི་བཅུད་དྲིལ་ནོར་བུའི་གཏེར་འདི་ཡིས། །ས་གསུམ་སྙིང་གི་དབུལ་བ་ཀུན་བསལ་ནས། །ངག་གི་དབང་ཕྱུག་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཅེས་པའང་ངེས་པ་དོན་གྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྩལ་པ་རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་ལས་དྲག་པོ་ལྕགས་སྦྲེལ་ལོར་ཞེ་ཆེན་བསྟན་གཉིས་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་བཅོས་སླད་མེད་པར་ཞལ་བཤུས་བགྱིས་པ་དགེ མངྒ་ལཾ།། ༈ །།
声学笔记类
སྒྲ་ཡི་ཟིན་བྲིས་ཐོར་བུའི་བསྐོར་བཞུགས་སོ། །ཀ་ལཱ་པ་ལྟར་ན། མཐར་གནས་ཡ་ར་ལ་ཝ་བཞི་དང་། རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན། ང་ཉ་ཎ་ན་མ་ལྔ་སྟེ་དགུ་པོ་དེ་མིན་པའི། གསལ་བྱེད་ཀ་སོགས་ཉེར་བཞི་ལ་དྷུཊ་ཅེས་བཏགས། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ལྔ་གྷུ་ཊ་ཞེས་བྱ།
11-6-21b
བོད་སི་སམ་བུདྡྷིའོ། །ཨི་ཨུ་ལ་ཨགྣི་ཞེས་དང་། ཨི་ཨཱུ་བུད་མེད་བརྗོད་པ་ལ་ན་དཱི་ཞེས་མིང་བཏགས། ཨཱ་ལ་ཤྲདྡྷཱ་ཞེས་བྱ། མཐའ་ལས་སྔོན་མ་ཨུ་པ་དྷཱའོ། །ཞེས་དང་། གསལ་བྱེད་ལས་ན་ཨ་ནུ་ཥངྒའོ་ཞེས་གསུངས། གསལ་བྱེད་ནང་ནས་ན་ཡིག་མཐར་གནས་པ་ཨུ་ཥངྒ་ཞེས་མིང་བཏགས་སོ། །ཀ་ལཱ་པའི་མདོར། ན་ད་སོགས། ཨཉྩ། བ་ཧ། ཨི་ཨུ། ཨ་ནས། ཨནྟ་རྀ། ས་ཁི། ན་མཐའ་རྣམས་ལ་ཨཱིའོ། །ནད་སོགས་འདི་རྣམས་བུད་མེད་ལ་འཇུག་ཚེ། ཨཱི་སྦྱར། མདོ་འོག་མས། དའི་ཨ་བྱིས་སྦྱར་བས། ན་དཱི་ཆུ་ཀླུང་བྲ་སྔོན་མའི་ཨཉྩ་ལ། ཨཱི་བྱིན། ན་གཉིས་པར་ཨཉྩའི་ཨ་དབྱི་བ་དང་སྔ་མ་རིང་པོ་ལྟར་བྱས། ཨ་ནུ་ཥངྒའང་ཀྲུཉྩ་དང་། ཞེས་པས་ན་ཡིག་དང་། མདོ་འོག་མས་ཙ་སྲོག་ཨ་ཕྱིས་སྦྱར། པྲཱ་ཙཱི། ཝཧ྄་ལ། པྲཥྚ་སྔོན་བྱས་ཝཧ། ཨཱི་ནཱ་གཉིས་པར་ཝ་ཧིའི་ཝ་ཨཽ་བྱས་སྦྱར་བས། པྲཥྚཽ་ཧཱི། ཨུ་མཐའ་ནི། བ་དུ་ལ། ཨཱི་བྱིན་མཚམས་སྦྱར། པ་དྭཱི། རྫུས་མ། ཨནྶ་ལ། བི་དྭནྶ། ལ་ཨཱི། ན་གཉིས་པར་ཝན་སའི་ཝ་ཨུ། ཨ་ནུ་ཥངྒའི་ན་དབྱི། ས་ཥར་བསྒྱུར། བི་དུ་ཥཱི། མཁས་མོ། ཨནྟ་ནི། གོ་མནྟ། ཨཱི། ཨ་ནུ་ཥད྄་ཕྱིས། གོ་མ་ཏཱི། རྀ་མཐའ། སཱ་ཀ་ར་ཏྲྀ་ལ། ཨཱི་སྦྱིན་མཚམས་སྦྱར། སཱ་ཀ་ཞེས་དང་། ས་ཁི་ལ། ཨཱི་བྱིན། ས་ཁཱི། ན་མཐལ་ལ། དནྜི་ན྄། ལ་ཨཱི། དནྜི་ནཱི། ཚིག་སྡུད་ལ། ནཱི་ལ། དང་ཨུཏྤ་ལའི་བར་གྱི་སི་ཕྱིས། ནཱི་ལོངྤ་ལཾ་འདི་མ་ནིང་གི་ཕྱིར་སི་བྱིན་ཡང་། མ་ནིང་ལས་སི་ཨཾ་དག་གི་ཞེས་པས་དབྱི། ཨ་ལས་སཾ་བུད་དྷི་མ་ཡིན། པ་ལ་མུ། ཨཱ་ག་མ་
11-6-22a
བྱིན་ཨུ་ཕྱིས་མཚམས་སྦྱར་བའོ། །རཱ་ཛན྄། ཨཱ་མ་བྱིན། རཱ་ཛྙཾ། པུ་རུ་ཥཿ རཱ་ཛ་ན་གྱི་ཨཱ་མ་དེའི་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་སྡུད་ཀྱིས་ཕྱིས་པ། རཱ་ཛ་ན། གསལ་བྱེད། གང་སུ་བྷ་དག་དང་། རྫོགས་པ་གསལ་བྱེད་དང་པོ་ལ་སོགས་པས་རྟགས་མཐའི་ན་དབྱི། རཱ་ཛ་པུ་རུ་ཥཿ ཥ་མཐར་སི་བྱིན། དབྱངས་མཐའི་རྣམ་དབྱེ་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་ས་ཕྱིས་པ་ལ་བྱ་བ་ཐེབ་པ་དེའང་དེ་ལྟར་བྱ་བར་རང་གཟུགས་དེ་གར་གནས་པར་བྱ་སྟེ། མ་ཏྲྀ་ལ། ངི་བྱིན། མཱ་ཏ་རི་ཞེས་པའི་ཕ་རོལ།ནི་སུ་ན་གནས་ཚེ། ངི་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་ས་ཕྱིས་པས་རྣམ་འགྱུར་མ་བྱས་པའི་སྔར་གྱི་རང་གཟུགས། མ་ཏྲྀ་ནི་སུ་ན། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།

以下是所需的简体中文翻译：
།འདི་མན་མཇུག་ཅུང་ཟད་
11-6-21a
ལྗགས་རྩོམ་གནང་འཕྲོར་ལུས་པར་སྣང་ངོ་། །
从此以下的结尾部分似乎是口述创作中未完成的部分。
གཞུང་འདི་སློབ་དཔོན་ཞར་བྱུང་ཕྱག་ལེན་བཞིན། །དཔེར་བརྗོད་བྱས་ཏེ་རི་མོ་འབྲི་བ་ན། །འགྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་རྩ་བ་གོ་ཆོད་ཕྱིར། །བློ་ལ་བཟུང་བས་དོན་ཀུན་ཡོངས་རྫོགས་འགྲུབ། །
此论著依据上师附带的实践方法，提供实例如画图时，虽无注释但因根本文义清晰，牢记于心即可成就一切意义。
འཇུག་མེད་འཛིན་བདེ་ངེས་པ་བདེ་བླག་རྙེད། །རྒྱ་ཆེའི་དོན་འདུས་དོན་གསལ་དོན་རྟོགས་སླ། །ཚིག་ཉུང་ཚིག་གསལ་ཚིག་གི་རིམ་པ་ལེགས། །དེ་ཕྱིར་སྔོན་མེད་བརྡ་སྤྲོད་ལེགས་བཤད་ཡིན། །
无需介入易于掌握确定性易得，广义汇集义明义易解，文简文明文序良，因此是前所未有的语法精解。
སྒྲ་གཞུང་རྒྱ་ཆེས་ཞུམ་རྣམས་སྤྲོ་བསྐྱེད་ཕྱིར། །སྒྲ་ཡི་མཇུག་མཚམས་འབྲི་ཚུལ་དང་བཅས་ལྷན་ཅིག་གསལ། །སྒྲ་ཡིག་ཤེས་རྣམས་སླར་ཡང་དགའ་བ་འཕེལ་བྱེད་འདིས། །སྒྲ་ཡི་གནད་རྣམས་ཚེགས་མེད་རྟོགས་ཤིང་མཁས་པར་འགྱུར། །
为使因声明广泛而退缩者生起欢喜，声的结尾处书写方法与其共同明了，此书使懂声字者更增喜悦，无困难了解声之要点而成为专家。
དེ་ཕྱིར་སྒྲ་ཡི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །སྙིང་པོའི་བཅུད་དྲིལ་ནོར་བུའི་གཏེར་འདི་ཡིས། །ས་གསུམ་སྙིང་གི་དབུལ་བ་ཀུན་བསལ་ནས། །ངག་གི་དབང་ཕྱུག་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་ཤོག །
因此，以声音功德大海之精华浓缩的珍宝藏库，愿除去三界心中的贫乏，迅速成就语言自在。
ཅེས་པའང་ངེས་པ་དོན་གྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྩལ་པ་རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་ལས་དྲག་པོ་ལྕགས་སྦྲེལ་ལོར་ཞེ་ཆེན་བསྟན་གཉིས་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་བཅོས་སླད་མེད་པར་ཞལ་བཤུས་བགྱིས་པ་དགེ མངྒ་ལཾ།། ༈ །།
此乃胜义谛上遍智遍见的大班智达米庞蒋扬南杰嘉措亲口所赐，依据尊者自己的手稿，于猛虎铁蛇年在谢钦丹尼达吉林寺无误誊抄，祝吉祥！
声学笔记类
སྒྲ་ཡི་ཟིན་བྲིས་ཐོར་བུའི་བསྐོར་བཞུགས་སོ། །
声学零散笔记汇编
ཀ་ལཱ་པ་ལྟར་ན། མཐར་གནས་ཡ་ར་ལ་ཝ་བཞི་དང་། རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན། ང་ཉ་ཎ་ན་མ་ལྔ་སྟེ་དགུ་པོ་དེ་མིན་པའི། གསལ་བྱེད་ཀ་སོགས་ཉེར་བཞི་ལ་དྷུཊ་ཅེས་བཏགས། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ལྔ་གྷུ་ཊ་ཞེས་བྱ།
按照Kalāpa，末位的ya、ra、la、va四个和随后的鼻音，即ṅa、ña、ṇa、na、ma五个，共九个以外的辅音ka等二十四个被标为dhuṭ。第一格位五个称为ghuṭa。
11-6-21b
བོད་སི་སམ་བུདྡྷིའོ། །ཨི་ཨུ་ལ་ཨགྣི་ཞེས་དང་། ཨི་ཨཱུ་བུད་མེད་བརྗོད་པ་ལ་ན་དཱི་ཞེས་མིང་བཏགས། ཨཱ་ལ་ཤྲདྡྷཱ་ཞེས་བྱ།
呼格si称为buddhī。i和u称为agni，表示阴性的ī和ū称为nadī，ā称为śraddhā。
མཐའ་ལས་སྔོན་མ་ཨུ་པ་དྷཱའོ། །ཞེས་དང་། གསལ་བྱེད་ལས་ན་ཨ་ནུ་ཥངྒའོ་ཞེས་གསུངས། གསལ་བྱེད་ནང་ནས་ན་ཡིག་མཐར་གནས་པ་ཨུ་ཥངྒ་ཞེས་མིང་བཏགས་སོ། །
倒数第二个称为updhā，辅音中的n称为anuṣaṅga。辅音中末位的n字被命名为uṣaṅga。
ཀ་ལཱ་པའི་མདོར། ན་ད་སོགས། ཨཉྩ། བ་ཧ། ཨི་ཨུ། ཨ་ནས། ཨནྟ་རྀ། ས་ཁི། ན་མཐའ་རྣམས་ལ་ཨཱིའོ། །ནད་སོགས་འདི་རྣམས་བུད་མེད་ལ་འཇུག་ཚེ། ཨཱི་སྦྱར།
在Kalāpa经中：nada等，añca，vaha，i和u，anas，antar，sakhi，以n结尾的词都加ī。当nada等这些用于阴性时，加ī。
མདོ་འོག་མས། དའི་ཨ་བྱིས་སྦྱར་བས། ན་དཱི་ཆུ་ཀླུང་བྲ་སྔོན་མའི་ཨཉྩ་ལ། ཨཱི་བྱིན། ན་གཉིས་པར་ཨཉྩའི་ཨ་དབྱི་བ་དང་སྔ་མ་རིང་པོ་ལྟར་བྱས།
根据下一条规则，删去da的a后连接，成为nadī（河流）。在前面的añca上加ī，在第二个n处删去añca的a并像前面那样延长。
ཨ་ནུ་ཥངྒའང་ཀྲུཉྩ་དང་། ཞེས་པས་ན་ཡིག་དང་། མདོ་འོག་མས་ཙ་སྲོག་ཨ་ཕྱིས་སྦྱར། པྲཱ་ཙཱི། ཝཧ྄་ལ། པྲཥྚ་སྔོན་བྱས་ཝཧ། ཨཱི་ནཱ་གཉིས་པར་ཝ་ཧིའི་ཝ་ཨཽ་བྱས་སྦྱར་བས། པྲཥྚཽ་ཧཱི།
anuṣaṅga也是通过kruñca等规则的n字，根据下一条规则，删去ca的元音a后连接，变成prācī。对于vah，在前面加praṣṭa，在第二个n处，将vahi的v变为au连接后成为praṣṭauhī。
ཨུ་མཐའ་ནི། བ་དུ་ལ། ཨཱི་བྱིན་མཚམས་སྦྱར། པ་དྭཱི། རྫུས་མ། ཨནྶ་ལ། བི་དྭནྶ། ལ་ཨཱི། ན་གཉིས་པར་ཝན་སའི་ཝ་ཨུ། ཨ་ནུ་ཥངྒའི་ན་དབྱི། ས་ཥར་བསྒྱུར། བི་དུ་ཥཱི། མཁས་མོ།
u结尾的，如badu，加ī后连接，变成padvī（虚假的）。对于ansa，如vidvansa，加ī，在第二个n处，vansa的va变成u，删去anuṣaṅga的n，s变为ṣ，成为viduṣī（女智者）。
ཨནྟ་ནི། གོ་མནྟ། ཨཱི། ཨ་ནུ་ཥད྄་ཕྱིས། གོ་མ་ཏཱི།
anta的情况，如gomanta，加ī，删去anuṣad，变成gomatī。
རྀ་མཐའ། སཱ་ཀ་ར་ཏྲྀ་ལ། ཨཱི་སྦྱིན་མཚམས་སྦྱར། སཱ་ཀ་ཞེས་དང་། ས་ཁི་ལ། ཨཱི་བྱིན། ས་ཁཱི། ན་མཐལ་ལ། དནྜི་ན྄། ལ་ཨཱི། དནྜི་ནཱི།
ṛ结尾的，如sākaratṛ，加ī后连接，成为sāka。对于sakhi，加ī，成为sakhī。对于n结尾的，如daṇḍin，加ī，成为daṇḍinī。
ཚིག་སྡུད་ལ། ནཱི་ལ། དང་ཨུཏྤ་ལའི་བར་གྱི་སི་ཕྱིས། ནཱི་ལོངྤ་ལཾ་འདི་མ་ནིང་གི་ཕྱིར་སི་བྱིན་ཡང་། མ་ནིང་ལས་སི་ཨཾ་དག་གི་ཞེས་པས་དབྱི།
在复合词中，如nīla和utpala之间的si删去，变成nīlotpalam，虽然因为是中性而加si，但根据"中性的si和am"的规则而删去。
ཨ་ལས་སཾ་བུད་དྷི་མ་ཡིན། པ་ལ་མུ། ཨཱ་ག་མ་
11-6-22a
བྱིན་ཨུ་ཕྱིས་མཚམས་སྦྱར་བའོ། །
不是来自a的呼格。对于palamu，加āgama后删去u，进行连接。
རཱ་ཛན྄། ཨཱ་མ་བྱིན། རཱ་ཛྙཾ། པུ་རུ་ཥཿ རཱ་ཛ་ན་གྱི་ཨཱ་མ་དེའི་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་སྡུད་ཀྱིས་ཕྱིས་པ། རཱ་ཛ་ན།
rājan，加ām，变成rājñam。puruṣaḥ，rājana的ām被人称复合词删去，变成rājana。
གསལ་བྱེད། གང་སུ་བྷ་དག་དང་། རྫོགས་པ་གསལ་བྱེད་དང་པོ་ལ་སོགས་པས་རྟགས་མཐའི་ན་དབྱི། རཱ་ཛ་པུ་རུ་ཥཿ ཥ་མཐར་སི་བྱིན།
辅音，gaṃ、su、bha等和完全辅音第一个等规则删去词尾的n，变成rājapuruṣaḥ。在ṣ结尾处加si。
དབྱངས་མཐའི་རྣམ་དབྱེ་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་ས་ཕྱིས་པ་ལ་བྱ་བ་ཐེབ་པ་དེའང་དེ་ལྟར་བྱ་བར་རང་གཟུགས་དེ་གར་གནས་པར་བྱ་སྟེ། མ་ཏྲྀ་ལ། ངི་བྱིན། མཱ་ཏ་རི་ཞེས་པའི་ཕ་རོལ།ནི་སུ་ན་གནས་ཚེ། ངི་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་ས་ཕྱིས་པས་རྣམ་འགྱུར་མ་བྱས་པའི་སྔར་གྱི་རང་གཟུགས། མ་ཏྲྀ་ནི་སུ་ན། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།
对于元音词尾的格位，当复合词的s被删去且操作已完成时，也应这样做，使其保持原有形态：如mātr加ṅi，变成mātari，如果后面是ni和su，na在的话，复合词删去ṅi的s后，不做变化而保持先前的原形，如matrni suna这样。


 །གསལ་བྱེད་མཐའི་གང་སུ་བྷ་དག་ལའོ། །ཞེས་པ། གསལ་བྱེད་མཐའ་ཅན་ལས་རྣམ་དབྱེ་གང་རུང་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་ས་བསྡུས་ཏེ་ཕྱིས་པ་ན། སྔར་བཤད་རྣམ་དབྱེ་སུ་དང་བྷ་རྣམས་ཕ་རོལ་རྣམ་འགྱུར་བྱེད་པ་བཞིན། འདིར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། དི་བ་ལ་ཨཾ་བྱིན། དི་བཾ། ག་ཏ་ལྟ་བུ་ལ། ཨཾ་ཕྱིས་རུང་། དི་བའི་གསལ་བྱེད་ལ་ཨུ་ཏའོ་ཞེས་པས་རྣམ་འགྱུར་བྱས་མཚམས་སྦྱར་མཐར་སི་བྱིན་པས་དབྱུག་ཏཿ རྩེ་བ་ལ་སོང་། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ༈ །ཚིག་སྡུད་ཀྱི། ལས་འཛིན་དང་། བ་གཉིས་པའི་བསྡུ་བ་དེ་དག་དེའི་སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་ནས་ཚིག་སྡུད་བཞིར་བཤད་དོ། །ངག་གཉིས་པ་རྣམ་དབྱེ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་བསྡུ་བ་ཡོད། རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་བསྡུས་པ་དེའི་སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བ་དངོས་སོ། །འདི་ལ་ནང་གསེས་གཉིས་པ་བསྡུས་པའི་དེའི་སྐྱེས་བུ་སོགས་དྲུག་
11-6-22b
ཡོད་གསུངས་འབྲུ་མང་པོ་ནི། ཚིག་གཉིས་སམ་མང་པོའི་བར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཕྱིས་རུང་། སྒྲའི་དངོས་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་དོན་དེ་ལས་གཞན་ཤུགས་ལ་སྟོན་པ་སྟེ། དེའི་ཞེས་པའི་ཏད་ཀྱིས་དང་པུ་ཏྲ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་སི་ཕྱིས། མཐར་སི་བྱིན།ས་པུཏྲཿ པུ་བཅས་ཞེས་པའི་ཤུགས་ལ་མའམ་ཕ་གོ་བ་ལྟ་བུ་ཚིག་གཉིས་པའི་འབྲུ་མང་པོའོ། །ཚིག་མང་པོའི་ནི། ས་དང་པ་རི་དང་ཝཱ་རིའི་བར་གྱི་སི་བསྡུས། མཐར་སི་བྱིན། ས་པ་རི་ཝཱ་རཿ འཁོར་དང་བཅས་ཞེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་གོ་བ་ལྟ་བུ། ཕྱོགས་བྲལ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཞེས་པས། ལྷོ་དང་ཤར་བར་གྱི་སི་ཕྱིས། ལྷོ་ཤར་ཞེས་པས་གོ་རྒྱུ་མེ་མཚམས་གོ་བ་ལྟ་བུ་ཟླས་དབྱེའི་བསྡུ་བ་ནི། མིང་མང་པོའི་བར་གྱི་དང་དང་རྣམ་དབྱེ་རྣམས་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དེའང་གཉིས་ཏེ་གང་དུ་ཡན་ལག་གཙོ་བོར་བྱས་པ་གཞན་དང་གཞན་སྦྱར་བའི་ཟླས་དབྱེ་དང་། གང་དུ་ཚོགས་པ་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ཀུན་སྡུད་པའི་ཟླས་དབྱེ་གཉིས། རེ་རེ་ལའང་། མིང་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་ཙ་དང་རྣམ་དབྱེ་བསྡུས་ནས་མཐར་གཉིས་ཚིག་སྟེར་བ།ན་ར་དང་། ནཱ་རཱ་ཡ་ཎའི་བར་གྱི་སི་དང་ཙ་བསྡུས་ཏེ་མཐར་ཨཽ་སྦྱར། ན་ར་ནཱ་རཱ་ཡ་ཎཽ་ལྟ་བུ། མི་སྲིད་མེད་བུ་དག ལྟ་བུ་དང་། མིང་མང་པོའི་ནི། བྷཱི་མ། ཨརྫུ་ན་དང་། བ་སུ། དེ་བ་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་སི་དང་ཙ་བསྡུས་ཏེ་མཐར་ཛས྄་བྱིན་པ། བྷཱི་མཱ་རྫུ་ན་བཱ་སུ་དེ་བཿ འཇིགས་སྡེ་སྲིད་སྒྲུབ་ནོར་ལྷ་རྣམས། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་གཞན་གཞན་སྦྱོར་བའི་ཟླས་དབྱེའོ། །ཀུན་སྡུད་པའི་དབྱེ་ལ། པཱ་ཎི་དང་། པཱ་དའི་བར་གྱི་སི་ཙ་བསྡུས། མཐར་སི། མུ་ཨཱ་ག་མ་བྱིན་ན། པཱ་ཎི་བཱ་དཾ།
11-6-23a
ལག་རྐང་། མིང་མང་པོ། བུདྡྷཱ་དྷརྨ་སཾ་གྷའི་བར་གྱི་སི་ཙ་བསྡུས། མཐར་སི་མུ་བྱིན་ནས་ཙ་ཕྱི་མ་ཡོད་པ། བུདྡྷ་དྷརྨ་སཾ་གྷཾ་ཙ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དགེ་འདུན་དང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མིང་དེ་དག་གི་སྔ་ཕྱིའི་བཀོད་ཚུལ།མིང་གང་དབྱངས་ཉུང་བ་གོང་དུ་བྱ་སྟེ། ཡ་བ་ནས། ཁ་དིར། སེང་ལྡེང་ལྟ་བུའི། ཡབ་དབྱངས་ཉུང་བ་སྔོན་དུ་བྱ་བ་དང་། མིང་གཉིས་ལས་གང་མཆོད་འོས་ཏེ་གཙོ་བོར་བྱ་དགོས་པ་སྔོན་དུ་བྱ་སྟེ། བུདྡྷ་ཤྲཱ་པ་ཀཿ སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་མ་དང་ཕ་དག་ཅེས་སོ། །མིང་གོང་གི་སྔ་མ་མི་ཟད་པ་ཡོད་པ་དེ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚིག་སྡུད་དེ་མི་ཟད་པའི་བསྡུ་བའོ། །ཨུ་པ་ཀུམྦྷཾ། ཉེ་བའི་བུམ་པ། འདྲ་བའི་བུད་མེད་སོགས་མི་ཟད་པའི་ཚིག་སྡུད་དེ་རྟགས་གསུམ་ནང་ནས་མ་ནིང་གི་རྟགས་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཟླས་དབྱེའི་ཀུན་སྡུད་ཀྱི་མཐར་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་སྟེར་བ་དེའང་མ་ནིང་ངོ་། །ངག་གཉིས་ཀུན་སྡུད་པ་མ་ནིང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན། བ་གཉིས་ཀྱང་མ་ནིང་གི་རྟགས་སུ་འགྱུར་རོ།

 །གསལ་བྱེད་མཐའི་གང་སུ་བྷ་དག་ལའོ། །ཞེས་པ། གསལ་བྱེད་མཐའ་ཅན་ལས་རྣམ་དབྱེ་གང་རུང་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་ས་བསྡུས་ཏེ་ཕྱིས་པ་ན། སྔར་བཤད་རྣམ་དབྱེ་སུ་དང་བྷ་རྣམས་ཕ་རོལ་རྣམ་འགྱུར་བྱེད་པ་བཞིན། འདིར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། དི་བ་ལ་ཨཾ་བྱིན། དི་བཾ། ག་ཏ་ལྟ་བུ་ལ། ཨཾ་ཕྱིས་རུང་། དི་བའི་གསལ་བྱེད་ལ་ཨུ་ཏའོ་ཞེས་པས་རྣམ་འགྱུར་བྱས་མཚམས་སྦྱར་མཐར་སི་བྱིན་པས་དབྱུག་ཏཿ རྩེ་བ་ལ་སོང་། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ༈ །ཚིག་སྡུད་ཀྱི། ལས་འཛིན་དང་། བ་གཉིས་པའི་བསྡུ་བ་དེ་དག་དེའི་སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་ནས་ཚིག་སྡུད་བཞིར་བཤད་དོ། །ངག་གཉིས་པ་རྣམ་དབྱེ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་བསྡུ་བ་ཡོད། རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་བསྡུས་པ་དེའི་སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བ་དངོས་སོ། །འདི་ལ་ནང་གསེས་གཉིས་པ་བསྡུས་པའི་དེའི་སྐྱེས་བུ་སོགས་དྲུག་
11-6-22b
ཡོད་གསུངས་འབྲུ་མང་པོ་ནི། ཚིག་གཉིས་སམ་མང་པོའི་བར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཕྱིས་རུང་། སྒྲའི་དངོས་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་དོན་དེ་ལས་གཞན་ཤུགས་ལ་སྟོན་པ་སྟེ། དེའི་ཞེས་པའི་ཏད་ཀྱིས་དང་པུ་ཏྲ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་སི་ཕྱིས། མཐར་སི་བྱིན།ས་པུཏྲཿ པུ་བཅས་ཞེས་པའི་ཤུགས་ལ་མའམ་ཕ་གོ་བ་ལྟ་བུ་ཚིག་གཉིས་པའི་འབྲུ་མང་པོའོ། །ཚིག་མང་པོའི་ནི། ས་དང་པ་རི་དང་ཝཱ་རིའི་བར་གྱི་སི་བསྡུས། མཐར་སི་བྱིན། ས་པ་རི་ཝཱ་རཿ འཁོར་དང་བཅས་ཞེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་གོ་བ་ལྟ་བུ། ཕྱོགས་བྲལ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཞེས་པས། ལྷོ་དང་ཤར་བར་གྱི་སི་ཕྱིས། ལྷོ་ཤར་ཞེས་པས་གོ་རྒྱུ་མེ་མཚམས་གོ་བ་ལྟ་བུ་ཟླས་དབྱེའི་བསྡུ་བ་ནི། མིང་མང་པོའི་བར་གྱི་དང་དང་རྣམ་དབྱེ་རྣམས་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དེའང་གཉིས་ཏེ་གང་དུ་ཡན་ལག་གཙོ་བོར་བྱས་པ་གཞན་དང་གཞན་སྦྱར་བའི་ཟླས་དབྱེ་དང་། གང་དུ་ཚོགས་པ་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ཀུན་སྡུད་པའི་ཟླས་དབྱེ་གཉིས། རེ་རེ་ལའང་། མིང་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་ཙ་དང་རྣམ་དབྱེ་བསྡུས་ནས་མཐར་གཉིས་ཚིག་སྟེར་བ།ན་ར་དང་། ནཱ་རཱ་ཡ་ཎའི་བར་གྱི་སི་དང་ཙ་བསྡུས་ཏེ་མཐར་ཨཽ་སྦྱར། ན་ར་ནཱ་རཱ་ཡ་ཎཽ་ལྟ་བུ། མི་སྲིད་མེད་བུ་དག ལྟ་བུ་དང་། མིང་མང་པོའི་ནི། བྷཱི་མ། ཨརྫུ་ན་དང་། བ་སུ། དེ་བ་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་སི་དང་ཙ་བསྡུས་ཏེ་མཐར་ཛས྄་བྱིན་པ། བྷཱི་མཱ་རྫུ་ན་བཱ་སུ་དེ་བཿ འཇིགས་སྡེ་སྲིད་སྒྲུབ་ནོར་ལྷ་རྣམས། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་གཞན་གཞན་སྦྱོར་བའི་ཟླས་དབྱེའོ། །ཀུན་སྡུད་པའི་དབྱེ་ལ། པཱ་ཎི་དང་། པཱ་དའི་བར་གྱི་སི་ཙ་བསྡུས། མཐར་སི། མུ་ཨཱ་ག་མ་བྱིན་ན། པཱ་ཎི་བཱ་དཾ།
11-6-23a
ལག་རྐང་། མིང་མང་པོ། བུདྡྷཱ་དྷརྨ་སཾ་གྷའི་བར་གྱི་སི་ཙ་བསྡུས། མཐར་སི་མུ་བྱིན་ནས་ཙ་ཕྱི་མ་ཡོད་པ། བུདྡྷ་དྷརྨ་སཾ་གྷཾ་ཙ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དགེ་འདུན་དང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མིང་དེ་དག་གི་སྔ་ཕྱིའི་བཀོད་ཚུལ།མིང་གང་དབྱངས་ཉུང་བ་གོང་དུ་བྱ་སྟེ། ཡ་བ་ནས། ཁ་དིར། སེང་ལྡེང་ལྟ་བུའི། ཡབ་དབྱངས་ཉུང་བ་སྔོན་དུ་བྱ་བ་དང་། མིང་གཉིས་ལས་གང་མཆོད་འོས་ཏེ་གཙོ་བོར་བྱ་དགོས་པ་སྔོན་དུ་བྱ་སྟེ། བུདྡྷ་ཤྲཱ་པ་ཀཿ སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་མ་དང་ཕ་དག་ཅེས་སོ། །མིང་གོང་གི་སྔ་མ་མི་ཟད་པ་ཡོད་པ་དེ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚིག་སྡུད་དེ་མི་ཟད་པའི་བསྡུ་བའོ། །ཨུ་པ་ཀུམྦྷཾ། ཉེ་བའི་བུམ་པ། འདྲ་བའི་བུད་མེད་སོགས་མི་ཟད་པའི་ཚིག་སྡུད་དེ་རྟགས་གསུམ་ནང་ནས་མ་ནིང་གི་རྟགས་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཟླས་དབྱེའི་ཀུན་སྡུད་ཀྱི་མཐར་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་སྟེར་བ་དེའང་མ་ནིང་ངོ་། །ངག་གཉིས་ཀུན་སྡུད་པ་མ་ནིང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན། བ་གཉིས་ཀྱང་མ་ནིང་གི་རྟགས་སུ་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
简体中文直译
། གསལ་བྱེད་མཐའི་གང་སུ་བྷ་དག་ལའོ། །所说的，从以辅音结尾的词后，若删去任何格助词或连词词尾的 ས，就像前面解释的格助词 སུ 和 བྷ 会改变后续词形一样，这里也会发生变化。例如，在 དི་བ 后加 ཨཾ，成为 དི་བཾ。如 ག་ཏ 这样的例子，删去 ཨཾ 也可以，因为按照"དི་བའི་གསལ་བྱེད་ལ་ཨུ་ཏའོ"规则变形后，添加 སི，就变成了 དབྱུག་ཏཿ，意为"去打球"。
连词 ཚིག་སྡུད་ཀྱི，宾格词尾和第二位格助词的缩略，被解释为属于人称代词缩略的特殊形式，共说明了四种连词形式。不仅仅是格助词，连接词也可以缩略。从第二格到第七格的缩略是正式的人称代词缩略。这种缩略又分为六种细分情况，如所述的许多音节。
在两个或多个词之间可以省略格助词，但原词的实际含义仍隐含表达出来。例如，在 དེའི 的 ཏད 和 པུ་ཏྲ 这两个词之间省略了 སི，末尾加了 སི，成为 ས་པུཏྲཿ པུ་བཅས，隐含表达了父亲或母亲的意思，这是两词多音节的例子。多词的例子是：在 ས 和 པ་རི 以及 ཝཱ་རི 之间省略 སི，末尾加 སི，成为 ས་པ་རི་ཝཱ་རཿ，意为"与随从一起"，隐含表达了主要人物。根据"ཕྱོགས་བྲལ་རྣམས་དེ་བཞིན"，在南方和东方之间省略 སི，说"南东"时隐含表达了火角的意思。
复合词缩略是指在多个名词之间省略"དང"和格助词。这分为两类：一是以单个成员为主体与其他成分组合的复合词，二是以整体为主体的集合复合词。每一类又可细分。对于两个名词间的复合，省略 ཙ 和格助词，末尾加双数词尾，如在 ན་ར 和 ནཱ་རཱ་ཡ་ཎ 之间省略 སི 和 ཙ，末尾加 ཨཽ，变成 ན་ར་ནཱ་རཱ་ཡ་ཎཽ，意为"人与那罗延"。多名词例子是：在 བྷཱི་མ、ཨརྫུ་ན、བ་སུ、དེ་བ 之间省略 སི 和 ཙ，末尾加 ཛས྄，成为 བྷཱི་མཱ་རྫུ་ན་བཱ་སུ་དེ་བཿ，意为"怖军、阿朱那、财神和天神们"。这是与不同成员组合的复合词。
在集合复合词中，在 པཱ་ཎི 和 པཱ་ད 之间省略 སི ཙ，末尾加 སི 穆音增字，成为 པཱ་ཎི་བཱ་དཾ，意为"手足"。多名词例子：在 བུདྡྷཱ、དྷརྨ、སཾ་གྷ 之间省略 སི ཙ，末尾加 སི 穆音增字，保留最后的 ཙ，成为 བུདྡྷ་དྷརྨ་སཾ་གྷཾ་ཙ，意为"佛法僧及"。
关于这些名词的前后排列方式，应将元音较少的名词放在前面，如 ཡ་བ་ན 和 ཁ་དིར 中的"雅梵"元音较少，应放在前面；在两个名词中，应将更值得尊敬的或主要的放在前面，如 བུདྡྷ་ཤྲཱ་པ་ཀཿ "佛陀声闻"。同样适用于"母亲和父亲"等。
前面不消失的名词成为所表达主题的主体，这是不消失的复合词。如 ཨུ་པ་ཀུམྦྷཾ "近瓶"，类似女性等不消失的复合词，在三种性别中只转变为中性。复合词集合形式的末尾获得第一格单数词尾，也是中性。集合复合词为中性，同样，两个并列词也变为中性。


 །སྔར་སྐྱེས་རྟགས་སུ་བཤད་པ་ལ། ད་ལྟ་ཨཱུད྄་གི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པས་བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི། གཞི་མཐུན་པའི་ཚིག་ཕ་རོལ་ལ་རྫོགས་པའི་རྐྱེན་དང་། པྲི་ཡཱ། དགའ་མ། མ་ནོར་ཛྙཱ། ཡིད་ཤེས། ཀ་ལྱཱ་ཎི། དགེ་ལེགས། སུ་བྷ་གཱ །སྐལ་བཟང་། དུརྦ་གཱ། སྐལ་ངན། ས་མཱ། ཙ་བ་ལཱ། སྭཱ། ས་ཙི་ཝཱ། ཀནྟཱ། མཛེས་མ། བྷཀྟཱི། གུས་པ་མོ། དུ་ཧི་ཏཱ། འཇོ་བ་མོ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་མེད་པ་ལ་སྐྱེས་རྟགས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དབྱངས་ཐུང་ངུར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། ད་ཤོ་ནཱི་ཡ།
11-6-23b
ལྟ་ན་སྡུགབྷཱཪྻའི་བར་དུ། ཨཱི་བྱིན་མཚམས་སྦྱར་བས་ཡ་རིང་སི་བྱིན་པ་ཤྲདྡྷ་ལས་ཕྱིས་ཏེ་སྐྱེས་པ་བཞིན་ཞེས་པས་ཡ་ཐུང་ངུར་བྱས་པ། དརྴ་ནཱི་ཡ་བྷཱཪྻཿ ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཆུང་མ་ཞེས། བལྟ་བྱ་ཡིན་པ་དང་། བཙུན་མོ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ལྟ་བུའོ། །བུད་མེད་སྒྲུབ་པའི་ཨཱུང་རྐྱེན་བྱིན་ན་སྐྱེས་པ་བཞིན་མི་འགྱུར་ཏེ་སོགས་བརྗོད་སོང་། ཕ་རོལ་ན་པྲི་ཡཱ་སོགས་ཡོད་ན་སྐྱེས་པ་བཞིན་མ་འགྱུར་ཏེ་སོགས་མང་། ལས་འཛིན་བྱེད་པ་ལ་ནི་བུད་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་མིང་དང་རྫོགས་པ་དང་ཀ་རྣམས་སུ་ཨུ་པ་དྷཱ་ན་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོར་སྒྲུབ་པ་དབྱངས་ཐུང་ངུར་བྱའོ་དེ་སོགས་མང་། དེའི་རྐྱེན་དུ་ཡང་དགག་ཚིག་གི་ན་དབྱི་སྲོག་གི་ཨ་བཞག དཔེར་ན་དང་པྲཱཧྨ་ཎིའི་བར་གྱི་ཨམ་བསྡུས། ན་དབྱི་ཨ་བཞག །མཐར་སི། ཨ་བྲཱཧྨ་ཎཿ བྲམ་ཟེ་མིན་པ། དེའི་སྐྱེས་བུ་ལ་དབྱངས་ལ་ཡི་གེ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ནི། ཨ་ཤྭ། རྟ་ལ་ཡ། དགག་ཚིག་ན་སྔོན་བྱས་ཚེ། དེའི་ཕ་རོལ་དགག་དབྱེའི་མིང་གི་ཐོག་མར་དབྱངས་ཡོད་ན། ན་དང་དབྱངས་བཟློག་སྟེ། ཨ་ན་ཤྭཿ རྟ་མེད་པའམ་མིན་པ་དེའི་སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བའི། ཀུའི་ཨ་ཏའོ་ཞེས་པས། ཀུ་དང་ཨ་ནའི་བར་གྱི་ཨཾ་བསྡུས། ཀུ་ཀ་ཏར་བསྒྱུར། ཏ་ཡིག་དབྱངས་ཕ་རོལ་གསུམ་པ་ད་བྱས། མཐར་སི་མུ་བྱིན་པ། ཀད་ནཾ། སྨད་པའི་ཟས་ལྟ་བུའོ། །ཀུ་སྒྲ་ཅུང་ཟད་དམ་ཉུང་དོན་འདུག་པ་དེ། དེའི་སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བ་བྱས་ཚེ། ཨཀྵ་ཕ་རོལ་ལ་ཀཱ་རུ་འགྱུར། ཀཱ་ཀྵཿ མིག་ངན། ཀཱ་མ་དྷུ་རཾ། ཅུང་ཟད་མངར་བ། ཀཱ་མླཾ། ཅུང་ཟད་སྐྱུར་བ། ཀུ་ཨམླ། མཚམས་སྦྱར། བུ་
11-6-24a
རུ་ཥིའི་ཚུ་རོལ་གྱི་ཀུ་ཀཱའམ་ཀུར་བསྒྱུར་ན། ཀཱ་པུ་རུ་ཥཿ སྐྱེས་བུ་དམན་པ། ཀུ་པུ་རུ་ཥཿ ཨཱི་ཨཱུ་བུད་མེད་རྟགས་སུ་བྱས་པ་བསྡུ་བའི་སྐབས་ལ་ལར་ཐུང་། རེ་ཕ་ཏཱི་མཐར་སི་ཕྱིས། མི་ཏྲཿ ཨི་ཐུང་བྱས། རེ་ཕ་ཏི་མི་ཏྲ།ནམ་གྲུའི་བཤེས། མི་ཟད་པའི་མིང་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་མིན་པའི་རྣམ་བཅད། ཀུ་པུ་ལ་སར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་ལ་ལར་མི་ཟད་པའི་མཐའི་རྣམ་བཅད་ཀྱང་སར་འགྱུར་བ་ཡོད། ཨ་ཡཿཀ་ར། ལྕགས་བྱེད་པ། ཨ་ཡ་སྐ་ར།ཨ་ཡ་སྤཱ་ཏྲཾ། ལྷུང་བཟེད་ལྕགས་ལྟ་བུའོ། །མི་ཟད་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཚེག་དྲག་སར་མི་འགྱུར་དེ་གར་གནས། པུ་ནཿཀ་རོ་ཏི། སླར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །པུ་ནཿཔི་ཝ་ཏི། སླར་འཐུང་བར་བྱེད་དོ། །རེས་མི་ཟད་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱང་རེས་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། པུ་ན་སྐ་རོ་ཏི་ལྟ་བུའོ། །བསྡུ་བ་ཐམས་ཅད་བྲིས་སོ་དགེའོ། །ཙནྡྲ་ལྟར་ན། ཨཙ྄་དབྱངས། ཧལ྄་གསལ་བྱེད། ཨ་ཙ་ལ་བརྒྱ་སོ་གཉིས། ཧལ྄་རྐྱང་བ། ༣༧དབྱངས་བཅས་གསལ་བྱེད་བཞི་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ང་དྲུག །དང་པོ་དབྱངས་ནི། ཨ་ཨི་ཨུ་རི་བཞི་ལ་ཐུང་རིང་པཱུ་ཏ་བཅས་གསུམ་རེ། དེ་རེ་རེར་མཐོ་དམའ་བར་གསུམ་ཕྱེ་བས། ༣༦ དེ་རེ་རེ་ལ་རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན་ཡིན་མིན་གཉིས་ཕྱེ། ༧༢ ཨེ་ཙ྄་རྣམས་ཐུང་ངུ་མེད།ལྀ་རིང་པོ་མེད་པས། ཨེ་ཨཻ་ཨོ་ཨཽ་ལྀ་ལྔ་ལ། གཞན་གོང་ལྟར་ཕྱེ་བས། ༦༠ བསྡོམས་པས་༡༣༢ ཧལ྄་རྐྱང་པ་སོ་གསུམ་སྟེང་། རྗེས་སུ་ང་རོ། རྣམ་བཅད། ལྕེ་རྩ་ཅན། མཆུ་ཅན་བཞི་བསྣན། ༣༧དེ་རེ་རེ་ལའང་ཨཙ྄་བརྒྱ་སོ།

简体中文直译
།སྔར་སྐྱེས་རྟགས་སུ་བཤད་པ་ལ། 关于先前解释的阳性词，现在由于不是 ཨཱུད྄ 词缀，要构成阴性词时，在相同性质的后续词上加完成词缀，以及在 པྲི་ཡཱ（喜爱的女子）、མ་ནོར་ཛྙཱ（悦意的）、ཀ་ལྱཱ་ཎི（善美的）、སུ་བྷ་གཱ（幸运的）、དུརྦ་གཱ（不幸的）、ས་མཱ、ཙ་བ་ལཱ、སྭཱ、ས་ཙི་ཝཱ、ཀནྟཱ（美丽的女子）、བྷཀྟཱི（虔诚的女子）、དུ་ཧི་ཏཱ（挤奶女）等词不存在后缀的情况下，像解释阳性一样将长元音变为短元音。例如，ད་ཤོ་ནཱི་ཡ（值得观看的）。
在 བྷཱཪྻ（妻子）之前，加 ཨཱི，连接后，按照"从 ཤྲདྡྷ 删除并像阳性一样"的规则，将长的 ཡ 变短，成为 དརྴ་ནཱི་ཡ་བྷཱཪྻཿ，意为"美丽的妻子"，这是既是可看的也是妻子的共同基础的例子。
前面讲过，若加阴性构词词缀 ཨཱུང，则不如阳性变化等等。当后面有 པྲི་ཡཱ 等词时，不像阳性那样变化等等，诸多内容。对于主格、宾格和作格，虽有阴性构词词缀、名词、完成词和 ཀ 等词中的 ཨུ་པ་དྷཱ，但构成与阳性相似的实体时，应将元音变短，等等很多内容。
作为其词缀，也要删除否定词 ན，保留元音 ཨ。例如，在 དང 和 པྲཱཧྨ་ཎི 之间省略 ཨམ，删除 ན 保留 ཨ，末尾加 སི，成为 ཨ་བྲཱཧྨ་ཎཿ，意为"非婆罗门"。
在人称代词中要倒置元音字母，例如 ཨ་ཤྭ（马）加上 ཡ，若在前加否定词 ན，当其后的否定词语开头有元音时，要倒置 ན 和元音，如 ཨ་ན་ཤྭཿ，意为"无马"或"非马"。
在人称代词缩略中，根据"ཀུའི་ཨ་ཏའོ"规则，省略 ཀུ 和 ཨ་ན 之间的 ཨཾ，将 ཀུ 变为 ཀ་ཏ，将 ཏ 字变为第三元音 ད，末尾加 སི མུ，成为 ཀད་ནཾ，意为"受鄙视的食物"。
当 ཀུ 表示"少许"或"小量"的意思时，若做人称代词缩略，在 ཨཀྵ 后变为 ཀཱ，如 ཀཱ་ཀྵཿ（坏眼睛），ཀཱ་མ་དྷུ་རཾ（稍微甜的），ཀཱ་མླཾ（稍酸的）。ཀུ 和 ཨམླ 连接，在 པུ་རུ་ཥི 前若将 ཀུ 变为 ཀཱ 或保持 ཀུ，则为 ཀཱ་པུ་རུ་ཥཿ（卑劣的人）或 ཀུ་པུ་རུ་ཥཿ。
ཨཱི ཨཱུ 作为阴性标志，在某些缩略情况下变短。例如，རེ་ཕ་ཏཱི 后省略 སི，变成 མི་ཏྲཿ，ཨི 变短，成为 རེ་ཕ་ཏི་མི་ཏྲ，意为"船友"。
非末尾的不消失名词词尾的顿号变为 ས。在某些情况下，不消失词末的顿号也变为 ས，如 ཨ་ཡཿཀ་ར（铁匠）变为 ཨ་ཡ་སྐ་ར，ཨ་ཡ་སྤཱ་ཏྲཾ（铁钵）等例子。
带不消失名词的顿号不变为 ས 而保持原状，如 པུ་ནཿཀ་རོ་ཏི（将再做），པུ་ནཿཔི་ཝ་ཏི（将再饮）。有时不消失的顿号也会变化，如 པུ་ན་སྐ་རོ་ཏི。
所有缩略规则已写完，功德。
根据 ཙནྡྲ 的说法，ཨཙ྄（元音）和 ཧལ྄（辅音）中，ཨ་ཙ 有一百三十二种，ཧལ྄ 单独有三十七种，带元音的辅音有四千三百五十六种。首先，元音 ཨ、ཨི、ཨུ、རི 四种各有短音、长音和拗音三种，每种又分高、中、低三类，共三十六种。每一种又分有鼻音和无鼻音两类，共七十二种。ཨེ、ཨཻ、ཨོ、ཨཽ、ལྀ 五种没有短音，ལྀ 没有长音，按照上述方法分类，共六十种。总计一百三十二种。辅音单独有三十三种，加上后鼻音、顿号、舌根音和唇音四种，共三十七种。每一种又各有一百三十二个元音。


 །གཉིས་
11-6-24b
སྦྱར་བས། དབྱངས་དང་བཅས་པའི་གསལ་བྱེད། ༤༣༥༦ དབྱངས་གསལ་བསྡོམས་པའི་ཡི་གེའི་གྲངས་ལ། ༤༥༢༥ ཨ་ཀུ་ཧ། རྣམ་བཅད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས། མགྲིན་པ། ཨི་ཨེ་ཨཻ་མགྲིན་པ་དང་རྐན། ཨུ་ཨོ་ཨཽ་མགྲིན་པ་དང་མཆུ།རི་ཊུ་ར་ཥ་སྤྱི་བོ། ྈ ལྕེརྩ། ལི་ཏུ་ལ་ཊ་སོ། །ང་རོ་སྣ། ང་ཉ་ཎ་ན་མ། རང་རང་གི་མགྲིན་སོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྣ། ཨི་ཙུ་ཡ་ཤ་རྐན། ཨུ་བུ་མཆུ་ཅན། ཝ་སོ་མཆུའོ། །བྱེད་པ་ནི། ལྕེ་རྩ་ཅན་རྣམས་ལྕེའི་རྩབ། རྐན་བྱུང་ལྕེའི་དབུས། སྤྱི་བྱུང་རྣམས་ལྕེའི་རྩེ་ཉེ། སོ་བྱུང་ལྕེ་རྩེ། ལྷག་མ་རྣམས་རང་གནས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཅན་ནོ། །རྩོལ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་སྟེ། ནང་དུ་བཙུམས་པ། ཕྱེ་བ། ཕྲད་པ། ཅུང་ཟད་ཕྲད་པ་བཞི། ཨ་བཙུམས། ཕྱེ་བ་དབྱངས་གཞན་དང་དྲོ་བ་རྣམས་སོ། །ཕྲད་པ་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ་རྩོལ་བ་ཆེན་པོ་བཙིར་ནས་མཐོན་པོར་བརྗོད་པའོ། །ཅུང་ཟད་ཕྲད་པ་མཐར་གནས་རྣམས་སོ། །ཕྱིའི་རྩོལ་བ་ལ། སྒྲ་མེད། སྲོག་ཆུང་། སྲོག་ཆེན། སྒྲ་ལྡན། དྲོ་བ་ལྔ།སྒྲ་མེད་ནི། ཀ་ཙ་ཊ་ཏ་པ༡། ཁ་ཚ་ཋ་ཐ་ཕ། ཤ་ཥ་ས། ལྕེ་རྩ། མཆུ་ཅན་བཅོ་ལྔའོ། སྲོག་ཆུང་བ། སྡེ་པའི་དང་པོ་ལྔ་དང་གསུམ་པ། ལྔ་པ་རྣམས་དང་། མཐར་གནས་རྣམས་སོ། །སྲོག་ཆེ་བ། སྡེ་པའི་གཉིས་པ། བཞི་པ། ཤ་ཥ་ས་རྣམས་སོ། །སྒྲ་ལྡན་ནི། སྡེ་པའི་གསུམ་པ། བཞི་པ། ལྔ་པ་རྣམས་དང་། རྗེས་སུ་ང་རོ། །མཐར་གནས་ཧ་ཡིག་བཅས་སོ། །དྲོ་བ་རྣམས་ནི། སྡེ་པའི་གཉིས་པ། བཞི་པ། ཤ་ཥ་ས་ཧ་རྣམས་སོ། །གཞུང་གཞན་ལས་ཤ་ཥ་ས་གསུམ་ཁོ་ན་ལ་དྲོ་
11-6-25a
བར་བཤད། འདི་སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་ཉིད་མཛད་ཡི་གེའི་མདོ་འབྲེལ་བཅས་ལས་རྟོགས་པར་བྱ། དེ་ལྟ་ན། ཡི་གེ་རྣམས་གནས་དང་བྱེད་པ་རྩོལ་བ་གསུམ་ལས་སྐྱེའོ། ༈ །རྐྱེན་བསྡུ། སན྄་གྱི་ས་ལ། མ་ཧིང྄་གིང྄་སྦྱར་སང྄་ཞེས་པའི། སན྄་སོགས་དང་། ཀྲྀཏྱ་དང་། ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན་དང་། ཏིང྄་མཐའ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། དྷ་ལ་སང྄་ལའོ། །ཞེས་སོགས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ། །ཏིབ྄་ཀྱི་ཏི་ལ་མ་ཧིང྄་གི་ང་སྦྱར་བས། །ཏིང྄་ཞེས་པས་ཏིབ་སོགས་རྣམ་དབྱེའི་རྐྱེན་བཅོ་བརྒྱད་པོ་བསྡུས་སོ། །ཏ་ལ་མ་ཧིང་གིང་སྦྱར་བས། ཏང྄་ཞེས་པས་བདག་དོན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་དགུ་པོ་བསྡུས། རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་སུ་ལ། བདུན་པའི་སུཔ྄་ཀྱི་པ྄་སྦྱར་བས། སུཔ྄་ཞེས་རྣམ་དབྱེ་༢༡བསྡུས། སུ་ལ། ཨཽ་ཊ྄འི།ཊ྄་སྦྱར། སུཊ྄། སུ་ཨོ་ཛས྄་ཨཾ་ཨཽཊ྄། ལྔས་བསྡུས། ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྒྲ་མདོ་སོ་སོ་ལ་བྱིངས་མདོ་སོ་སོར་མི་དགོས་པར་གསུངས་པའང་། བྷཱུ་ཡོད་པ་སོགས་བྱིངས་མདོའི་ངོ་བོ་སྟེ་སྒྲ་མདོ་གང་གི་སྐབས་སུའང་ཁྱད་མེད་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི།སྒྲ་མདོ་ཐ་དད་རྣམས་བརྡའ་ཆད་དང་སྒྲ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོ་ག་མི་མཚུངས་པས་སོ་སོ་དང་བསྟུན་པའི་བྱིངས་མདོའང་དགོས་ཏེ། པཱ་ཎི་ནིས་མཛད་པའི་བྱིངས་མདོ་རྒྱས་བསྡུས༢། བགྲོད་དཀའ་སེང་གེས་མཛད་པའི་ཀ་པ་ལཱ་པའི་བྱིངས་མདོ། ཙནྡྲ་གོ་མི་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཙཱནྡྲའི་བྱིངས་མདོ་སོགས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་དང་། བྱིངས་མདོ་གཞན་ལ་ཉི་རྗེས་འབྲེལ་ཅན་ཡོད། ཙནྡྲའི་བྱིངས་མདོར་དེ་མེད་པ་སོགས་ཁྱད་པར་བཤད་དོ། །སི་ཏུས་སོ། །གོ་རིམ་སྒྲག་ཚུལ་ཡང་མི་མཚུངས་
11-6-25b
པ་མང་དུ་ཡོད་གསུངས། ༈ །ས་ན྄་སོགས་རྐྱེན་བཅུ་གཉིས་ཡོད། དེ་རྗེས། ལིཊ྄་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྐྱེན་ལ། ལིཊ྄། ལོཊ྄། ལ྄ྀཊ། ལུཊ྄། ལུང྄་གི་ཆ་ཤས། དངོས་པོ་ལས་དང་བྱེད་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ཤས་བཤད་པ་དྲུག །དེ་རྗེས་བྱེད་པ་པོའི་རྐྱེན། པཱ་ཎི་པར་བི་ཀ་ར་ཎ་ཞེས་གྲགས་པ་ལ། ཤཔ྄། ཤྱན྄་སོགས་བརྒྱད་དེ་དེ་དག་གིས་ལིཊ྄་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྐྱེན་བཅུ་བཞི་བཤད་དོ། །དེ་ནས་བྱ་བའི་རྐྱེན་འཆད་དེ། འདི་ནས་སྐབས་དང་པོའི་རྐང་པ་གསུམ་པ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཕལ་ཆེར་ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན་སྟོན། དེ་རྣམས་བྱིངས་ལས་རྟགས་སམ་མིང་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་གོ།

简体中文直译
།གཉིས་ 二者相结合，带元音的辅音有四千三百五十六种。元音和辅音总计的字母数为四千五百二十五种。ཨ་ཀུ་ཧ 以及顿号的发音位置是喉咙；ཨི་ཨེ་ཨཻ 是喉咙和上颚；ཨུ་ཨོ་ཨཽ 是喉咙和嘴唇；རི་ཊུ་ར་ཥ 是头顶；ྈ 是舌根；ལི་ཏུ་ལ་ཊ 是牙齿。鼻音的发音位置是鼻子，ང་ཉ་ཎ་ན་མ 各自在喉咙等之后带鼻音。ཨི་ཙུ་ཡ་ཤ 是上颚音；ཨུ་བུ 是唇音；ཝ 是牙齿和嘴唇。
发音方法：舌根音是用舌根发音；上颚音是用舌头中部；头顶音是用舌尖接近；齿音是用舌尖；其余的音是用各自的发音部位。
发音努力分为内部和外部：内部有闭合、打开、接触、轻微接触四种。ཨ 是闭合；打开的是其他元音和热音；接触是贝类音节，需要用力挤压并高声发音；轻微接触的是末尾位置的音。外部努力有无声、弱气、强气、有声、热音五种。无声的有 ཀ་ཙ་ཊ་ཏ་པ、ཁ་ཚ་ཋ་ཐ་ཕ、ཤ་ཥ་ས、舌根音、唇音共十五种。弱气的有辅音组的第一个五音和第三个、第五个，以及末位音。强气的有辅音组的第二个、第四个、ཤ་ཥ་ས 等。有声的有辅音组的第三个、第四个、第五个，以及后鼻音和末位音 ཧ 字。热音有辅音组的第二个、第四个、ཤ་ཥ་ས、ཧ 等。
其他文献中仅将 ཤ་ཥ་ས 三个解释为热音。这些可从大师 ཙནྡྲ 所著的字母经及其注释中了解。因此，字母产生自位置、发音方法和发音努力这三者。
词缀总结：སན྄ 的 ས 后加 མ་ཧིང྄ 的 ང྄，连接成 སང྄，如此 སན྄ 等、ཀྲྀཏྱ、ཀྲྀཏ྄ 词缀和 ཏིང྄ 词尾都可以缩略，如"དྷ་ལ་སང྄་ལའོ"等处应当记住。ཏིབ྄ 的 ཏི 后加 མ་ཧིང྄ 的 ང 连接，成为 ཏིང྄，这样缩略了 ཏིབ 等十八个格助词词缀。ཏ 后加 མ་ཧིང 的 ང，成为 ཏང྄，缩略了九个自用格助词。第一格助词 སུ 后加第七格助词 སུཔ྄ 的 པ྄，成为 སུཔ྄，缩略了二十一个格助词。སུ 后加 ཨཽ་ཊ྄ 的 ཊ྄，成为 སུཊ྄，缩略了 སུ、ཨོ、ཛས྄、ཨཾ、ཨཽཊ྄ 五个词缀。
觉囊杰尊说每个语法经不需要各自的动词根经，这是指如 བྷཱུ（存在）等动词根经的性质在任何语法经中都相同。但不同的语法经有不同的术语和构词法则，因此还是需要与各自语法经相对应的动词根经，如同 པཱ་ཎི་ནི 编著的详略两部动词根经、难行狮子编著的 ཀ་པ་ལཱ་པ 动词根经、ཙནྡྲ་གོ་མི 自己编著的 ཙཱནྡྲ 动词根经等各不相同。据说，其他动词根经中有日后连接词，而 ཙནྡྲ 的动词根经中没有这些，等等差异。锡图如是说，排列顺序的方式也有许多不同。
སན྄ 等词缀有十二种。随后讲解与 ལིཊ྄ 等相关的词缀，包括 ལིཊ྄、ལོཊ྄、ལ྄ྀཊ、ལུཊ྄、ལུང྄ 的部分，以及依赖事物、行为和行为者的词缀部分共六种。之后是行为者词缀，在 པཱ་ཎི་པ 中称为 བི་ཀ་ར་ཎ，包括 ཤཔ྄、ཤྱན྄ 等八种，这些解释了与 ལིཊ྄ 等相关的十四种词缀。
然后解释行为词缀，从这里到第一部分第三句完成的部分，大多讲解 ཀྲྀཏ྄ 词缀。这些都是从动词根构成性别或名词的工具。


 །ཀྲྀཏ྄་སྟེ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དུ་གྲགས་པ་སྤྱི་མིང་། མདོ། འོན་ཀྱང་ཀྲྀཏྱ་སྡེ་བྱ་བའི་རྐྱེན་དུ་གྲགས་པ། ཏ་བྱ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཡོད་དོ། །བྱ་བའི་རྐྱེན་འདི་རྣམས་དངོས་པོ་དང་ལས་དག་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་དྲུག་ནི། ཏ་བྱ། ཨ་ནཱི་ཡར྄། ཀེ་ལི་མར྄། ཛྙཱ་ཁོང་ཆུད། ཛྙཱ་ཏ་བྱ། ཤེས་པར་བྱ། ཌུ་ཀྲྀཉ྄་བྱེད་པ། ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ་བྱའོ། །བྷི་དིར྄་རྣམ་འཇོམས།བྷེ་དེ་ཡི་མཱ། དབྱེ་བར་བྱ། ཡཏ྄། ཀྱབ྄། ཎྱཏ྄། པྲ་ལ་སོགས་ལ། ཨུ་པ་སརྒྒ་སྟེ་ཉེར་སྒྱུར་ཞེས་བྱའོ། །བྷཱ་ཥཱ་ལས། པྲ་དང་པཱ་ར་ཨ་བ་སམ྄་དང་ཨ་ནུ་ཨ་བ་ནིར྄། དུར྄་བི་ཨ་བྷི་ཨ་དྷི་སུ་ཨུད྄་ཨ་ཏི་ནི་པྲ་ཏི། པ་རི་ཨ་པི་ཨུ་པ་ཨཱད྄་ཞེས་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་རྣམས། གྲོགས་ལ་ཉེ་བར་སྒྱུར་བ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། ཅེས་འབྱུང་ངོ་། །བྱེད་པ་པོ་ལ། བྱ་བ་བྱེད་མཁན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་བརྗོད་པ་ལ་སྤྱིར། ཎུལ྄། ཏྲྀ་ཙ྄། ཨ་ཙ྄། བྱེ་བྲག་བྱིངས་སོ་སོ་ལ་
11-6-26a
དེའི་དོན་དུ། ལྱུ། ཎི་ནི་སོགས་རྐྱེན་དགུ་ཡང་བྱེད་པ་པོའི་དོན་ཅན་གྱི་རྐྱེན་ནོ། །དེ་ནས་སྐབས་དང་པོའི་རྐང་པ་གཉིས་པར། ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན་༤༨ཏིང྄་དང་སྒྲུབ་པ་ཐུན་མོང་པའི་རྐྱེན་གསུམ་བཅས་རྐྱེན་རིགས་༥༡སྟོན་པའི་དང་པོ། ཉེ་ཚིག་དང་སྦྱར་བ་གཞིར་བཞག་པའི་རྐྱེན། ཨཎ྄། ཀ་སོགས་༢༣དུས་དང་སྦྱར་བའི་རྐྱེན་ལ་མ་འོངས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་རྐང་པ་ཕྱི་མར་འཆད། འདིར་དུས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ། ཎི་ནི། ཌ། ཀྟ་བ་ཏུ། ཀྟ། ཨ་ཏྲྀ་ན་རྣམས་སོ། །ཏིང྄་དང་སྒྲུབ་པ་ཐུན་མོང་བ་འདས་དུས་ལ་འཇུག་པ། ལིཊ྄། ལང྄་། ལྀཊ྄། རྣམས་བཤད་པའོ། །ད་ལྟ་བར་འཇུག་པ། ཏིང྄་དང་སྒྲུབ་པ་ཐུན་མོང་པའི་རྐྱེན། ལཊ྄། དང་། བྱེད་རྐྱེན། ཤྭ་སུ། ཤ་ཏྲྀ། ཤཱ་ན་ཙ྄་རྣམས་སོ། །བི་དི་ལས་ལཊ྄། ཤཱ་སུ་རུ་བསྒྱུར་སོགས་སོ། །ཞར་བྱུང་ངང་ཚུལ་སོགས་ལེགས་པ་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་རྐྱེན་ནི། ཏྲྀ་ན྄། ཨིཥྞུ་ཙ྄། སོགས་ཉེར་གཉིས་སོ། །འདི་དག་བྱིངས་སོ་སོའི་མཐར་འཇུག་ཚུལ་ལས་ཏེ་དོན་ངང་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་པར་འདྲའོ། །ཀྟ་ད་ལྟ་བ་ལའང་འཇུག་པ་པཱ་ཎི་པ་ལས་བཤད་ཅེས་དྲངས་འདུག །སྐབས་དང་པོའི་རྐང་པ་གསུམ་པ་འདིར། དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མིང་སོགས་ལ་འཇུག་པའི་ཨུ་ཎ་སོགས་དང་། མ་འོངས་པར་འཇུག་པའི་ལ྄ྀཊ྄་སོགས་དང་།དུས་གསུམ་གར་ཅི་རིགས་པར་འཇུག་པ་གྷཏ྄་སོགས་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ཨུ་ཎ྄་སོགས་རྐྱེན་མང་བས་མདོ་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་དུས་མ་འོངས་པར་འཇུག་པ་ལ། ཏིང྄་། ལ྄ི། ལུ་ཊ྄། ལུང྄་། ལང྄་བཞི། མ་འོངས་པར་
11-6-26b
འཇུག་པའི། ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན། ཏུ་མུན྄། འདིར་དངོས་བསྟན་ཁོ་ན་སྟེ། ཞར་བྱུང་དུ་གཞན་ཡང་འཆད་དོ། །དུས་གསུམ་ཁྱད་མེད་འཇུག་པ་ལ་ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན་གྷ྄་ཉ྄་སོགས་༣༡ཏིང྄་ཅན་ལིང྄་སོགས། ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན་འཕྲོས་ཀྟྭ་སོགས་གསུམ་ལས། དང་པོའི་གྷ་ཉ། ཨཙ྄། ཀ་སོགས་སོ་གཅིག་གོ། བྱེད་པ་ཅན་ཞེས་དྲུག་སྒྲ་སྤངས་པའི་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པོའི་དོན་ཅན་ནི་བྱེད་པ་ཅན་དྲུག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཡོད། འབྲེལ་བ་ལ་ཆོས་དེ་དག་འབྲེལ་བ་ཙམ་ལས། ཡུལ་ཅན་དང་ཡུལ་བྱ་བྱེད་དབྱེར་མེད་མོད། བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་སྤྱིར་བཏང་བའི་གྷ་ཉ་སོགས་ཀྱི་ནང་ཚན། རྐྱེན་ཀྟིན྄་སོགས། ཏི་རྐྱེན་ལ྄ྀང྄་། ལིང྄་། ལ྄ྀཊ྄། ལོཊ྄་རྣམས་སོ། །རྐྱེན་འཕྲོས། ཀྟྭ། ཎ་མུལ྄། ཁ་མུཉ྄། གསུམ་མོ། །སྐབས་དང་པོའི་རྐང་པ་བཞི་པ་འདིས་བྱིངས་ལས་ཚིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་ཏིང྄་གི་བྱ་བ་རྣམས་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ།

简体中文直译
།ཀྲྀཏ྄ 是行为词缀的通称。经文说，然而 ཀྲྀཏྱ 被称为行为对象词缀，包括 ཏ་བྱ 等六种。这些行为对象词缀用于事物和行为。六种词缀是：ཏ་བྱ、ཨ་ནཱི་ཡར྄、ཀེ་ལི་མར྄、ཛྙཱ（理解）、ཛྙཱ་ཏ་བྱ（应当知道）、ཌུ་ཀྲྀཉ྄（做）、ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ（应当做）、བྷི་དིར྄（完全击败）、བྷེ་དེ་ཡི་མཱ（应当区分）、ཡཏ྄、ཀྱབ྄、ཎྱཏ྄。
在 པྲ 等前缀中，称为 ཨུ་པ་སརྒྒ（附加变化）。根据 བྷཱ་ཥཱ 的说法："པྲ、པཱ་ར、ཨ་བ、སམ྄、ཨ་ནུ、ཨ་བ、ནིར྄、དུར྄、བི、ཨ་བྷི、ཨ་དྷི、སུ、ཨུད྄、ཨ་ཏི、ནི、པྲ་ཏི、པ་རི、ཨ་པི、ཨུ་པ、ཨཱད྄ 这二十种，是构成附加变化的助伴，由智者们解释。"
对于行为者，表达行为执行者的行为者，一般使用 ཎུལ྄、ཏྲྀ་ཙ྄、ཨ་ཙ྄，对于特定的动词词根分别使用 ལྱུ、ཎི་ནི 等九种词缀，它们都是具有行为者义的词缀。
然后在第一章第二段，讲解了 ཀྲྀཏ྄ 词缀48种，ཏིང྄ 与构词共通的词缀3种，总共51种词缀类型的第一类，以近词连接为基础的词缀 ཨཎ྄、ཀ 等23种。与时间连接的词缀中，用于未来时的将在后面的段落中解释。这里介绍用于过去时的 ཎི་ནི、ཌ、ཀྟ་བ་ཏུ、ཀྟ、ཨ་ཏྲྀ་ན 等。与 ཏིང྄ 和构词共通的过去时词缀有 ལིཊ྄、ལང྄、ལྀཊ྄ 等。
用于现在时的有与 ཏིང྄ 和构词共通的词缀 ལཊ྄，以及行为词缀 ཤྭ་སུ、ཤ་ཏྲྀ、ཤཱ་ན་ཙ྄ 等。从 བི་དི 衍生出 ལཊ྄，变为 ཤཱ་སུ 等。
附带提及的，用于表达性质等良好性质的词缀有 ཏྲྀ་ན྄、ཨིཥྞུ་ཙ྄ 等二十二种。这些词缀在各个动词词根的末尾加入时，都表达性质等意义。据引述，པཱ་ཎི་པ 中也解释了 ཀྟ 用于现在时。
在第一章第三段，分三部分解释：不分时间用于名词等的 ཨུ་ཎ 等词缀；用于未来时的 ལ྄ྀཊ྄ 等词缀；以及在三时中适当使用的 གྷཏ྄ 等词缀。第一部分 ཨུ་ཎ྄ 等词缀很多，如单独的经文所示。第二部分是用于未来时的 ཏིང྄、ལ྄ི、ལུ་ཊ྄、ལུང྄、ལང྄ 四种，以及用于未来时的 ཀྲྀཏ྄ 词缀 ཏུ་མུན྄。这里只明确提到这些，其他的则作为附带内容解释。
在三时无差别使用的词缀中，有 ཀྲྀཏ྄ 词缀 གྷ྄་ཉ྄ 等31种，有 ཏིང྄ 的 ལིང྄ 等，以及 ཀྲྀཏ྄ 词缀延伸的 ཀྟྭ 等三种。第一类包括 གྷ་ཉ、ཨཙ྄、ཀ 等三十一种。
所谓"具有行为"是指去掉六格语气，含有六种格助词意义的为"六种行为具有者"，它们具有行为、行为者和对象三种格。在关系中，这些法只是单纯的关联，对象和主体、行为和行为者无法区分。作为女性标志的一般 གྷ་ཉ 等词缀中的一类，有 ཀྟིན྄ 等词缀，以及 ཏི 词缀 ལ྄ྀང྄、ལིང྄、ལ྄ྀཊ྄、ལོཊ྄ 等。延伸词缀有 ཀྟྭ、ཎ་མུལ྄、ཁ་མུཉ྄ 三种。
第一章第四段介绍从动词词根构成语词的词缀 ཏིང྄ 的功能，其中包括词缀的本质。


 དེ་དག་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ། འཇུག་ཡུལ་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ། ལའི། ཏིཔ྄། ཏས྄། ཛྷི། སིཔ྄། ཐས྄། ཐ། མིཔ྄། བས྄།མས྄། ཏ། ཨཱ་ཏཱམ྄། ཛྷ། ཐཱས྄། ཨཱ་ཐཱམ྄། དྷྭམ྄། ཨིཊ྄། བ་ཧི། མ་ཧིང྄་ངོ་། །ལཊ྄་སོགས་ཏིང྄་རྐྱེན་རིགས་བཅུ། ལཊ྄། ལོཊ྄། ལིང྄་། ལང྄་། ལུང྄་། ལིཊ྄། ལུཊ྄། སྨོན། ལིང྄་། ལ྄ྀཊ྄། ལ྄ྀང྄་རྣམས་སོ། །འདི་རྣམས་ཀླུས་བཀོད་པའི་བརྡ་ཆད། ཀ་ལཱ་པ་སོགས་སུ་ལྷས་བཀོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇུག་ཡུལ་གྱི་དོན་དང་སྦྱར་བ། བརྟྟ་མཱ་ན། པཉྩ་མི་སོགས་སུ་བརྗོད་དེ། རིམ་བཞིན། ད་ལྟ་བ། ལྔ་པ། བདུན་པ། ཁར་སང་། དེ་རིང་། ལྐོག་འགྱུར། སང་།
11-6-27a
སྨོན་པ། འབྱུང་འགྱུར། བྱ་བ་ཤོར་བ་ཞེས་བརྗོད། དེ་རྣམས་ལ། ལཊ྄། ལོཊ། ལིང྄་། ལང྄་། བཞི་ལ་བྱིངས་ཐམས་ཅད་པ་ཟེར། གཞུང་འདིར། ཏིང྄་། ཤིཏ྄་ཅེས་བཤད། ཤཔ྄་སོགས་ཤ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བི་ཀ་ར་ཎ་རྣམས་འཇུག་པས་བཏགས་པའོ། །གཞན་ལུང྄་སོགས་ལ་བྱིངས་ཕྱེད་པ་ཞེས་བྱ། ཏིང྄་ཤི་ཏྲ་མ་ཡིན་པའང་ཟེར། བི་ཀ་ར་ཎ་རྣམས་མི་འཇུག་པས་སོ། །རྐྱེན་གྱི་ལ྄་གཅིག་པུ་ལ་དེ་ཏི་པ྄་སོགས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཕྲག་བཅུ་བསྒྱུར། དེ་ལ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་བྱེད་པས། ཏིཔ྄་སོགས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གི་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། ཀ་ལཱ་པར། རྣམ་འགྱུར་བྱས་ཟིན་རྐྱེན་གཟུགས་རྣམས་བཀོད་པས། ཏི་སོགས་༡༨༠འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། ཆ་བསགས་ལུགས་དེ་བྱ་བ་ཉུང་བས་བློ་དམན་འཇུག་བདེའོ། །ཏིཔ྄་མ་ཧིང་གི་མཐའ་བསྡུས་ཏིང྄་ཞེས་རྐྱེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀུན་གྱི་མིང་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་དགུའི་དང་པོ་ཏ་དང་། མཐའི་ང྄་བསྡུས་པས་ཏང྄་ཞེས་ཕྱི་མ་དགུའི་སྒེར་མིང་། དགག་ཚིག་ཨ་སྦྱར་ཨ་ཏང྄་ཞེས་ཏང྄་མ་ཡིན་པ་ཞེས་སྔ་མ་དགུའི་མིང་ཡིན་པས། ཏིང྄་། ཏང྄་། ཨ་ཏང྄་ཞེས་གང་བྱུང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་ལམ་བརྗོད་དོན་དྲན་པར་བྱའོ། །གཞུང་གཞན་དུ་ཏང྄་ལ་ཨཱཏྨ་ནེ་པ་ད་ཞེས་བདག་དོན་གྱི་ཚིག་དང་། ཨ་ཏང྄་ལ་པ་ར་སྨེ་པ་ད་ཞེས་གཞན་དོན་གྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ། བདག་གཞན་དོན་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ངེས་བཟུང་མེད་ཀྱང་། གཙོ་བོར་བྱེད་པོ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བས་
11-6-27b
བདག་དོན་ཞེས་དང་། བྱེད་པོ་གཞན་ལྟོས་པར་ཤས་ཆེར་འཇུག་པས་སོ། །ཏིང྄་སུཔ྄་རྣམས་ལ། བི་བྷ་ཀྟི་སྟེ་རྣམ་དབྱེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཅིག་གཉིས་སོགས་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དུ་མ་དང་། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་སོགས་དོན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་དུ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང྄་། ཨ་ཏད྄་ལ་སོ་སོར་རྐྱེན་དགུ་རེ་ཡོད་པ་ལ། སྐྱེས་བུ་དང་པོ། དབུས་མ། ཕྱི་མ་ཞེས་གསུམ་དང་། དེ་རེ་རེར། གཅིག་ཚིག །གཉིས་ཚིག །མང་ཚིག་གསུམ་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ལ། ཨཱ་དང་ཛྷ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱ་བ། ཊ྄་འགྲོའི་བྱ་བ། ང་འགྲོའི་བྱ་བ་གསུམ་འཇུག་ཡུལ་ནི་ཏང྄་ཨཱ་ན་འཇུག་མི་འཇུག་བཤད་པའོ། །སྐབས་གཉིས་པའི་རྐང་པ་དང་པོ་འདིས། སུ་སོགས་རྣམ་དབྱེའི་བྱ་བ་རྣམས་འཆད་དེ། དེ་ལ་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ། རྣམ་འགྱུར། འཇུག་ཡུལ་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ། སུ་ལ་སོགས་༢༡པའོ། །དབྱངས་ཅན་ལས་སི་གསུངས ། ཨཽཊ྄། ཊ྄་བསྡུ་བའི་དོན་ལས་རྐྱེན་མིན་གསུངས། དབྱངས་ཅན་ཨཽ། དེ་མིན་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་འདྲ། སུཔ྄་མཐའ་འདི། བྱིངས་ཀྱི་མཐར་མི་འཇུག ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན་གྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང྄་མཐར་མི་འཇུག་སྟེ་ངེས་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱིངས་ཏང྄་བོར་བའི་ལྷག་མ། ཏ་བྱ་སོགས་ཀྲྀ་ཏྱའི་རྐྱེན་དང་། ནུལ྄་སོགས་ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན་དང་། མོ་རྟགས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་། དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་མཐར་སུཔ྄་འཇུག་སྟེ། དེ་རྣམས་མིང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ལས། འདིས་ཚིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།

简体中文直译
这些相关的功能、用法三部分说明。第一，ལའི（过去时）词缀有：ཏིཔ྄、ཏས྄、ཛྷི、སིཔ྄、ཐས྄、ཐ、མིཔ྄、བས྄、མས྄、ཏ、ཨཱ་ཏཱམ྄、ཛྷ、ཐཱས྄、ཨཱ་ཐཱམ྄、དྷྭམ྄、ཨིཊ྄、བ་ཧི、མ་ཧིང྄。
ལཊ྄ 等十种 ཏིང྄ 词缀类型：ལཊ྄、ལོཊ྄、ལིང྄、ལང྄、ལུང྄、ལིཊ྄、ལུཊ྄、祈愿 ལིང྄、ལ྄ྀཊ྄、ལ྄ྀང྄。这些是龙族创立的术语，遵循 ཀ་ལཱ་པ 等文献中神族创立的方式，与用法意义相结合，称为 བརྟྟ་མཱ་ན（现在式）、པཉྩ་མི（第五式）等，分别表示：现在时、第五、第七、前天、今天、隐藏未来、明天、祈愿、将来、错过的行为。
其中，ལཊ྄、ལོཊ、ལིང྄、ལང྄ 四种被称为"适用于所有词根"。在本文献中，称为 ཏིང྄、ཤིཏ྄，因为它们接受 ཤཔ྄ 等带 ཤ 的 བི་ཀ་ར་ཎ（变化词缀）而得名。其他如 ལུང྄ 等被称为"适用于部分词根"，也称为"非 ཏིང྄ ཤི་ཏྲ"，因为 བི་ཀ་ར་ཎ 词缀不适用于它们。
单一的 ལ྄ 词缀变化为十组 ཏི་པ྄ 等十八种形式，它们执行各自特定的功能，是 ཏིཔ྄ 等十八种形式变化的基础。在 ཀ་ལཱ་པ 中，列出了变化完成的词缀形式，ཏི 等有180种变化，二者在意义上没有区别，但这种计算方式因功能少而便于智力较弱者理解。
ཏིཔ྄ 和 མ་ཧིང 的末尾缩略为 ཏིང྄，是所有十八种词缀的统称；后九种的第一个 ཏ 和末尾的 ང྄ 缩略为 ཏང྄，是后九种的专称；加否定词 ཨ 成为 ཨ་ཏང྄，表示"非 ཏང྄"，是前九种的名称。无论出现 ཏིང྄、ཏང྄ 还是 ཨ་ཏང྄，都应记住它们的用法或所表达的意义。
在其他文献中，ཏང྄ 被称为 ཨཱཏྨ་ནེ་པ་ད（自用语形），ཨ་ཏང྄ 被称为 པ་ར་སྨེ་པ་ད（他用语形）。虽然自用他用并非绝对确定，但主要是因为行为者不依赖他人，多用于自己的行为，所以称为自用；而行为者多依赖他人的情况则称为他用。
ཏིང྄ སུཔ྄ 等称为 བི་བྷ་ཀྟི（格变化），因为它们依据数量（一、二等）的多种区分和行为、行为者、对象三者等多种意义区分而使用。
ཏིང྄ 和 ཨ་ཏད྄ 各有九种词缀，分为第一人称、中间人称、最后人称三类，每类又有单数、双数、复数三种。与此相关的功能表达包括：依赖 ཨཱ 和 ཛྷ 的功能、带 ཊ྄ 的功能、带 ང 的功能三种，用法是解释 ཏང྄ ཨཱ་ན 的使用与否。
第二章第一段解释 སུ 等格助词的功能，包括词缀本质、变化和用法三部分。第一部分是 སུ 等二十一种词缀。དབྱངས་ཅན 中提到 སི，ཨཽཊ྄ 中的 ཊ྄ 是缩略义而非词缀。དབྱངས་ཅན 中的 ཨཽ 和其他词缀本质相似。
སུཔ྄ 词尾不加在动词词根后，因为被 ཀྲྀཏ྄ 词缀隔开。不加在 ཏིང྄ 词尾后，因为已经形成了确定的术语。因此，在舍弃动词词根和 ཏང྄ 后的剩余部分，སུཔ྄ 加在 ཏ་བྱ 等 ཀྲྀ་ཏྱ 词缀、ནུལ྄ 等 ཀྲྀཏ྄ 词缀、阴性标记词缀和其他词缀之后，使这些仅作为名词存在的形式构成句子。


 །སུ་ཨུ་ཕྱི། གཉིས་པ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཐུན་མོང་པ་རྣམས་སྐབས་
11-6-28a
ལྔ་པ་དང་དྲུག་པར་འཆད། རྣམ་དབྱེའི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཐུན་མོང་ནི། བྷིས྄་ཨཻས྄་སུ་འགྱུར་བ་སོགས་བཤད་དོ། །མ་ནིང་གི་རྟགས་མཐའ་ལ་ཨཽ་ཤི་རུ་བསྒྱུར། ཛས྄་ཤས྄་ཤི་རུ་བསྒྱུར། མ་ནིང་ལས་སི་ཨམ྄་འཇིག ཨཏ྄་ལས་སུ་ཨཾ་ཨམ྄་དུ་སྒྱུར་སོགས་ཡོད། བྱིངས། ཡུ་ཥཱི། འཚེ། ཨ་སུ། འཕེན་ལས་བསྒྲུབ་པའི། ཡུཥྨད྄། ཁྱེད། ཨསྨད྄། ངེད་ཅེས་གྲུབ། དེ་ལ་རྣམ་དབྱེ་ངས྄་སྟེར་ན་ཨ་ཤ྄་རུ་བསྒྱུར། ད྄་ཕ་རོལ་བཞག་པ་དབྱི། ཏ་བ་ཁྱོད་ཀྱི། མ་མ་བདག་གི་གཅིག་ཚིག་ལ། ཏྭ། མ། ཏུ་བྷྱཾ། ཁྱོད་ལ། མཧྱཾ། བདག་ལ། ཏྭཾ། ཁྱོད། ཨ་ཧཾ། བདག ཡུ་བ། ཁྱེད་དག ཨཱ་བཱཾ། ངེད་དག ཡུ་ཡཾ། ཁྱེད་རྣམས། བ་ཡཾ། ངེད་རྣམས། ཏྭཱཾ། ཁྱོད་ལ། མཱཾ། ངེད་ལ། ཡུ་བཾ།ཨཱ་བཱཾ། ལྟ་བུའོ། །མང་ཚིག་ཤས྄་ན་རུ་བསྒྱུར། ཨ་ཕྱིས། ཡུཥྨཱ་ན྄། ཁྱེད་རྣམས་ལ། ཨསྨཱ་ན྄། བྷྱས྄་བྱིན་པས། ཡུཥྨ་བྷྱཾ། ཁྱེད་རྣམས་ལ། ཨསྨ་བྷྱཾ། ངེད་རྣམས་ལ། ཏྭཏ྄། ཁྱོད་ལས། མ་ཏ། ངེད་ལས། ཡང་ན། ཡུཥྨ་ཏ། ཁྱེད་རྣམས་ལས། ཨསྨ་ཏྲ། ངེད་རྣམས་ལས། ཡུཥྨཱ་ཀམ྄། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི། ཨསྨཱ་ཀམ྄། ངེད་རྣམས་ལ། གྲངས་མེད་པ་ལས་སུ་པ྄འི་འཇིག་གོ། དོན་གཅིག་ཉིད་ལའོ། །ཚིག་སྡུད་བྱས་པའི་དོན་གཅིག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་སུཔ྄་འཇིག །རྣམ་དབྱེའི་འཇུག་ཡུལ་ལ། །བྱེད་པོས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱ་ཡུལ་དངོས་པོ་དེ་ལ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ལས་ཟེར་ཏེ་ཟས་དང་། རྩྭ་ལྷས་ཀྱི་སྐད་དོད། ཀ་ཊཾ། ཨོ་ད་ནཾ། ལྟ་བུའོ། །ཟས་ལ་འཚེད་ལྟ་བུ་ཐོབ་ཀྱང་དེ་མ་ཡིན་པར་འཚེད་བྱའི་ལས་ཡིན་
11-6-28b
པའི་དོན་གྱིས་སོ། །འགྲོ་བ་རྟོགས་ཟས་སྒྲའི་དོན་དང་། ལས་མེད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱར་བྱ། སྦྱོར་བ་པོའི་ཎི་ཙ྄་དང་བཅས་བྱེད་ཚིག་སྦྱོར་ཚེ་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྦྱར་བྱའི་ལས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བ་དཏྟཾ། ལྟ་བུའོ། །དེ་སོགས་མདོར་ན་དྲུག་པའི་དམིགས་བསལ་དུ་གཉིས་པ་འཇུག་པ་སོགས་དམིགས་བསལ་ཅན་རྣམས་སོ། །ཨུ་པ། ཉེ་འཚོའི་དམན་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཉེ་བར་ལྷག་པ། ལྷས་བྱིན་བྱེད་པོ་བྱ་བའི་ཐབས་སམ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ཟོར་བ་ལྟ་བུའང་བྱེད་པོའི་རྣམ་དབྱེ་འཇུག ལྷས་བྱིན་བྱེད་པོ། བྱ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་བྱེད་པ་ཞེས་འབྱུང་། ༈ །དེ་ནས་ཚིག་སྡུད་ལ། རྣམ་དབྱེ་བསྡུ་བ་ལ་དེའི་སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་བསྡུས་པ་དང་། ན་ཉ྄འི་བསྡུ་བ་བཅས་བརྒྱད། ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའམ་ལས་འཛིན་གྱི་བསྡུ་བ་ལ། ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་སྔ་མ་ཅན། དཔེའི་ཚིག་སྔ་མ་ཅན། །དཔེའི་ཚིག་ཕྱི་མ་ཅན། སྲིད་པའི་ཚིག་སྔ་མ་ཅན། ངེས་གཟུང་གི་ཚིག་སྔ་མ་ཅན་ཏེ་དྲུག ཚིག་གཞན་དོན་ཅན་ནམ་འབྲུ་མང་པོའི་བསྡུ་བ་ལ། ཚིག་གཉིས་པ། ཚིག་མང་པོ། གྲངས་ཀྱི་ཚིག་ཕྱི་མ་ཅན། གཉིས་ཀ་གྲངས་ཀྱི་ཚིག་ཅན། ལྷན་ཅིག་གི་ཚིག་སྔ་མ་ཅན། ཕན་ཚུན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཕྱོགས་གཞན་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བདུན། གྲངས་སྔ་མ་ཅན་ནམ་བ་གཉིས་པའི་བསྡུ་བ་ལ། གཅིག་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་དང་། དུ་མ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་གཉིས། གྲངས་མེད་པའམ་མི་ཟད་པའི་བསྡུ་བར་དབྱེ་བ་
11-6-29a
མེད། ངང་གི་དོན་གྱི་བསྡུ་བའམ་ཟླས་དབྱེའི་བསྡུ་བ་ལ། ཀུན་ནས་བཏུས་པ་དང་། ཞར་བྱུང་དང་། ཀུན་སྡུད་པ་དང་། གཅིག་ཤོས་གཅིག་ཤོས་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལྟར། བརྒྱད། དྲུགབདུན། གཉིས། གཅིག བཞི། བསྡོམས་པས་ཉེར་བརྒྱད་དོ། །དནྟྲ། དང་དོན་བསྡུ་བ་བྱས་པའི་གཟུགས་སོ། །ཚིག་སྡུད་རྣམས་མ་ནིང་གི་རྟགས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར། སྐབས་འདིར་དོན་གཅིག་ཅེས་གོ་ཆོད་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་རྣམས་སོ།

简体中文直译
།སུ་ཨུ་ཕྱི། 第二部分，依词缀的一般变化将在第五和第六章中解释。格助词词缀的一般变化，如 བྷིས྄ 变为 ཨཻས྄ སུ 等。中性词尾的 ཨཽ 变为 ཤི，ཛས྄ 变为 ཤས྄ ཤི；中性词后 སི ཨམ྄ 消失；ཨཏ྄ 后的 སུ ཨཾ 变为 ཨམ྄ 等。
从动词词根 ཡུ་ཥཱི（伤害）、ཨ་སུ（投掷）构成 ཡུཥྨད྄（你）、ཨསྨད྄（我）。当加格助词 ངས྄ 时，变为 ཨ་ཤ྄，去掉后面的 ད྄，形成 ཏ་བ（你的）、མ་མ（我的）单数。ཏྭ（你）、མ（我）、ཏུ་བྷྱཾ（给你）、མཧྱཾ（给我）、ཏྭཾ（你）、ཨ་ཧཾ（我）、ཡུ་བ（你们两个）、ཨཱ་བཱཾ（我们两个）、ཡུ་ཡཾ（你们）、བ་ཡཾ（我们）、ཏྭཱཾ（给你）、མཱཾ（给我）、ཡུ་བཾ、ཨཱ་བཱཾ 等。
复数词缀 ཤས྄ 变为 ན，去掉 ཨ，成为 ཡུཥྨཱ་ན྄（给你们）、ཨསྨཱ་ན྄。加 བྷྱས྄ 成为 ཡུཥྨ་བྷྱཾ（给你们）、ཨསྨ་བྷྱཾ（给我们）、ཏྭཏ྄（从你）、མ་ཏ（从我），或者 ཡུཥྨ་ཏ（从你们）、ཨསྨ་ཏྲ（从我们）、ཡུཥྨཱ་ཀམ྄（你们的）、ཨསྨཱ་ཀམ྄（我们的）。
在没有数量时，སུ་པ྄ 消失，这适用于单一意义。在复合词中形成单一意义的情况下，སུཔ྄ 消失。
关于格助词的用法：当行为者进行行动时，行动的对象称为带行为的对象，如食物和草的对应词 ཀ་ཊཾ、ཨོ་ད་ནཾ 等。虽然"煮食物"被接受，但这意味着食物是被煮的对象，而不是其它意思。
走路、理解、食物等词义和无对象的格助词的结合对象，当与 ཎི་ཙ྄ 和行为词结合时，变为第二格，因为它的行为本身也变成结合的对象。例如 དེ་བ་དཏྟཾ。简言之，作为第六格例外的第二格使用等情况是有例外的。
ཨུ་པ（近）、衰微和优越的附加优势，当天授成为行为的方法或实现手段时，如锄头等，也使用行为者格。天授是行为者，有助于行为的实现手段称为行为手段。
关于复合词：格助词缩略称为人称代词缩略，从第一格到第七格的缩略以及 ན་ཉ྄ 缩略共八种。特殊缩略或宾格缩略包括：特殊词前置、比喻词前置、比喻词后置、可能词前置、限定词前置共六种。其他意义词或多音节缩略包括：两词、多词、数词后置、双方数词、同时词前置、互相作用特征和其他方面特征共七种。数词前置或第二位格缩略包括：与单数相似的事物和与复数相似的事物两种。无数量或不消失缩略没有细分。
性质意义缩略或同位复合词包括：综合、附带、总结和互相连接四种。如此，八、六、七、二、一、四，总共二十八种。དནྟྲ 是"དང"（和）意义缩略的形式。复合词都解释为中性词，在这种情况下，所谓"单一意义"指的是归为一个统一理解的缩略。


 །ན་ཉ྄་དགག་པའི་དོན་དྲུག དེ་དང་མཚུངས་པ་དངོས་མེད་དང་། །དེ་ལས་གཞན་དང་དེ་ལས་ཆུང་། །མི་བསྔགས་པ་དང་འགལ་བ་སྟེ། །ན་ཉ྄འི་དོན་དྲུག་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཨ་པྲཧྨ་ཎ། བྲམ་ཟེ་འདྲ། བྲམ་ཟེ་དངོས་མིན་ཀྱང་འདྲ་བའི་དོན་ཏོ། །ཨ་ལུཀ྄། དངོས་མེད་དེ་འཇིག་པའི་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །ཨ་སཾ་ཡོ་གཏ྄། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་གཞན་པའི་དོན། ཨ་ལ་པཎ། ཚྭ་ཉུང་བའི་དོན། མི་བསྔགས་པ། ཨཔུ་ཏྲ།བུ་མི་ལེགས་པ་ལ་བུ་མེད་ཅེས། འགལ་བར། ཨ་ཤུ་ཀླཿ དཀར་མེད་དེ་ནག་པོའོ། ༈ །རྟགས་མཐའ་ལ། སྐྱེས་པའི་རྟགས་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བྲྀཀྵཿ ཤིང་། ཨགྣིཿ མེ་སོགས་སོ། །བུད་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་པ། མཱ་ཏཱ། ཁ་ཊྭཱ། མལ།ཁྲི། ད་ནུཿ གཅོད་མ། བདྱུ་ཏ྄། གློག བཱཀྲ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ནིང་ཁོ་ན་ཡིན་པ། ཀུཎྚཾ། མེ་ཐབ་ལྷ་རྫིང་སོགས། ཀཱ་ན་ནཾ། ནགས། ཨུ་རཿ བྲང་ངམ་མཆོག སརྦྦིཿ མར་སོགས་སོ། །སྐྱེས་པ་མ་ནིང་གཉིས་ཀ་འཇུག་པ།
11-6-29b
པིཎྱ་ཀཾ་ཀཿ ཏིལ་གྱི་འབའ་ཆ་སོགས། དཎྚ་ཀཾ་ཀཿ རྒྱུན་ཆགས། བུད་མེད་མ་ནིང་གཉིས་ཡིན། མཻ་ཏྲཾ། མཻ་ཏྲཾ། རྟགས་གསུམ་པ་ཅན། བཱ་ཏྲཿ དཱ་ཌི་མཾ། ལ་སོགས་པའོ། །འདི་རྣམས་བརྗོད་བྱ་གང་ཡིན་དེ་དང་རྟགས་མཚུངས་པའི་བརྗོད་བྱའི་རྟགས་ཅན་ཞེས་སུའང་གྲགས་སོ། །རྟགས་མེད། ཨསྨད྄། ཡུཥྨད྄། དང་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་སོ། །བུད་མེད་རྟགས་ཨི་ཡམ྄་ཞེས་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་ཨ་ཡ་མ། མ་ནིང་ཨི་དམ྄། དཔེར་ན། ཨི་ཡཾ་ཁ་ཊྭཱ། ཨ་ཡཾ་བྲྀཀྵཿ ཨི་དཾ་ཀུཎྚཾ། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆུའི་མིང་རྣམས་མ་ནིང་གི་རྟགས་ཅན་ཡིན། ཨ་པྲ། མོ་རྟགས་དང་མང་ཚིག་མཐའ་ཅན། བུད་མེད་ཀྱི་མིང་རྣམས་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མོ་རྟགས་ཡིན། དཱར་ཞེས་པ་སྐྱེས་རྟགས་དང་མང་ཚིག་མཐའ་རྐྱེན་དུ་རྟག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བདག་གཅིག་ལའང་། བ་ཡཾ། ངེད་རྣམས། ཞེས་མང་ཚིག་འཇུག་སོགས་དམིགས་བསལ་མང་པོ་ཡོད། །༈ སྐབས་གཉིས་པའི་རྐང་པ་གསུམ་པ་འདིར། ཀྲྀཏ྄་དང་དེ་ཕན་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་མཐའ་རྣམས་མོ་རྟགས་སུ། དེ་ཡང་ཀྟིན྄་སོགས་ཀྲྀཏ྄་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱིས་མོ་རྟགས་སུ་གྲུབ་པ་ཕལ་ཆེར་ལ་འདི་ནས་བཤད་པ་རྣམས་སྟེར་མི་དགོས་ཀྱང་། དེར་མ་ངེས་པ་རྣམས་ལ། ཀྱ་པ྄་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་མོ་རྟགས་སུ་ངེས་ཀྱང་། མོ་རྟགས་ཨཏ྄་མཐའ་ཅན་མི་སྲིད་པས། ཌཱཔ྄་སོགས་སྟེར་དགོས། བི་དྱུ་ཏ། མཱ་ཏྲྀ་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་མོ་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་མང་པོ་ཞིག་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །མོ་རྟགས་ཀྱི་རྐྱེན་
11-6-30a
འདི་རྣམས་བྱིངས་མིང་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་། མིང་ལས་མིང་གི་ཁྱད་པར་དུ་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་མཐར་འཇུག་གོ། །དེས་ན་དེ་ཕན་རྐྱེན་དང་ཆ་འདྲ་བའི་དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་དུ་མི་གཏོགས། དེ་ཕན་རྟགས་མཐར་སུ་པ་རྐྱེན་སྦྱར་བར་འཇུག་ལ། འདི་དག་སུཔ྄་མེད་པའི་རྟགས་མཐར་ཡང་འཇུག་པས་སོ། །མོ་རྟགས་ཀྱི་རྐྱེན། དཱི་པ྄། ཌཱཔ྄། དཱི་ཥ། ཨཱུད྄། ཙཱཔ྄། ཏི། རྣམས་སོ། །འདི་རྣམས་སྒྲའི་རྟགས་མཐའ་བུད་མེད་དུ་བྱེད་དོ། །ཥྤ། དང་། ཥྱང྄་། གཉིས་ནི། དཱི་ཥ། ཙཱཔ྄་དག་དང་འབྲེལ་བའི་བར་རྐྱེན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དྲུག་པོ་ལས་ལོགས་སུ་མི་གཅིག་གོ། རྀ་དང་། ན྄་མཐའ་ཅན་དཱིཔ྄། དཔ྄་ཕྱིས། རྐྱེན་དངོས་ཨཱི། ཀ རྟཏྲྀ་ལ་དཱིཔ྄། ཀརྟྟྲྀ། བྱེད་པ་མོ། དཎྚིན།དཱིཔ྄། དཎ་ནཱི། དབྱུག་པ་ཅན་མ། ཡོ་གི་ནཱི། རྣལ་འབྱོར་མ། ཌཱ་ཀི་ནཱི་སོགས་སོ། །དེ་ལ་སུཔ྄་སྦྱར་མོ་རྟགས་ལྟར་བསྒྲུབ་དགོས་པས་སོ། །ན་འཇིག ཀརྟྟཱ། བྱེད་པོ། དཎྚཱི། དབྱུག་པ་ཅན། མཱ་ཏྲྀ། སྲ་སྲྀ་སོགས། བུད་མེད་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དཱིཔ྄་མི་འགྱུར་རོ། །ཨུ་རྀ་ལྀ། འགྲོ་བ་ཅན་སོགས་ལ་འཇུག མ་ན་མཐའ་ལ་མི་འཇུག་པ་སོགས་དམིགས་བསལ་ཡོད། མི་རིགས་བརྗོད་པའི་ཨུ་མཐར་ཨཱུད྄་བྱིན། བནྡྷུ་ལ། བནྡྷཱུ། རྩ་ལག་གམ་གཉེན་མ། ཀུ་རཱུཿ སྒྲ་ངན་མ། མི་རིགས་མིན་ན་མི་འགྱུར་རོ།

简体中文直译
།ན་ཉ྄ 否定意义六种：与彼相似非实体，及从彼异与彼小，不赞许和相违背，ན་ཉ྄ 六义广闻名。
ཨ་པྲཧྨ་ཎ（非婆罗门），似婆罗门，虽非真正婆罗门但相似之意。ཨ་ལུཀ྄（非实体），表示没有毁灭的实体之意。ཨ་སཾ་ཡོ་གཏ྄（非正确结合），表示与正确结合相异之意。ཨ་ལ་པཎ（少盐），表示盐少之意。不赞许：ཨཔུ་ཏྲ（无子），对不好的儿子说无子。相违背：ཨ་ཤུ་ཀླཿ（非白），无白即黑。
关于性别词尾：纯粹阳性词有 བྲྀཀྵཿ（树）、ཨགྣིཿ（火）等。纯粹阴性词有 མཱ་ཏཱ（母）、ཁ་ཊྭཱ（床榻）、ད་ནུཿ（刀斧女）、བདྱུ་ཏ྄（闪电）、བཱཀྲ 等。纯粹中性词有 ཀུཎྚཾ（祭坛或池塘）、ཀཱ་ན་ནཾ（森林）、ཨུ་རཿ（胸或最高）、སརྦྦིཿ（酥油）等。
阳性中性两者通用的有 པིཎྱ་ཀཾ་ཀཿ（芝麻渣）、དཎྚ་ཀཾ་ཀཿ（连续）等。阴性中性两者通用的有 མཻ་ཏྲཾ、མཻ་ཏྲཾ。三性兼有的有 བཱ་ཏྲཿ、དཱ་ཌི་མཾ 等。这些也被称为"与所表达对象性别相符的词性标记"。无性别词有 ཨསྨད྄（我）、ཡུཥྨད྄（你）和无数量词。
阴性标记以 ཨི་ཡམ྄ 表示，阳性以 ཨ་ཡ་མ，中性以 ཨི་དམ྄。例如：ཨི་ཡཾ་ཁ་ཊྭཱ（这张床）、ཨ་ཡཾ་བྲྀཀྵཿ（这棵树）、ཨི་དཾ་ཀུཎྚཾ（这个坛）。水的名称都带中性标记。ཨ་པྲ 带阴性标记和复数词尾。表示女性的名词本质上是阴性。དཱར 一词总是变为阳性和复数词尾。即使对单一自身，也有 བ་ཡཾ（我们）这样使用复数的许多例外情况。
在第二章第三段，讲解由 ཀྲྀཏ྄ 和附加词缀构成的词尾为阴性标记。其中 ཀྟིན྄ 等 ཀྲྀཏ྄ 词缀本身已经构成阴性的大多数情况下，不需要再添加此处所述的词缀；但对于不确定的情况，虽然由 ཀྱ་པ྄ 等构成的确定为阴性，但由于不可能有以 ཨཏ྄ 结尾的阴性词，因此需要添加 ཌཱཔ྄ 等词缀。应当知道，བི་དྱུ་ཏ（闪电）、མཱ་ཏྲྀ（母亲）等很多自然成为阴性的词不需要依赖词缀。
这些阴性标记词缀加在已形成名词的动词词根词尾，以及从名词派生出的特殊名词的附加词缀之后。因此，虽与附加词缀相似但不属于附加词缀，因为附加词缀后还要加 སུ་པ 词缀，而这些词缀也可加在没有 སུཔ྄ 的词尾上。
阴性标记词缀有 དཱི་པ྄、ཌཱཔ྄、དཱི་ཥ、ཨཱུད྄、ཙཱཔ྄、ཏི 等。这些使语词标记成为阴性。ཥྤ 和 ཥྱང྄ 两者是与 དཱི་ཥ、ཙཱཔ྄ 相关的中间词缀，所以不与六种分开计算。
对于以 རྀ 和 ན྄ 结尾的词加 དཱིཔ྄，省略 དཔ྄，实际词缀是 ཨཱི。例如，ཀརྟཏྲྀ 加 དཱིཔ྄ 成为 ཀརྟྟྲྀ（女行为者），དཎྚིན 加 དཱིཔ྄ 成为 དཎ་ནཱི（持杖女），还有 ཡོ་གི་ནཱི（瑜伽女）、ཌཱ་ཀི་ནཱི（空行母）等。这是因为需要按照阴性词标记添加 སུཔ྄。ན 消失，如 ཀརྟྟཱ（行为者）、དཎྚཱི（持杖者）。མཱ་ཏྲྀ（母亲）、སྲ་སྲྀ（姐妹）等本身就是表示女性的词，所以不变为 དཱིཔ྄。
ཨུ་རྀ་ལྀ（能动者）等词适用，但不适用于以 མ་ན 结尾的词等例外情况。表示种族的以 ཨུ 结尾的词加 ཨཱུད྄，如 བནྡྷུ 变为 བནྡྷཱུ（亲戚女），ཀུ་རཱུཿ（低语女）。若非表示种族则不变。


 །དྷེ་ནུཿ གྲུས་མ་ལྟ་བུའོ། ༈ །སྐབས་གཉིས་པའི་རྐང་པ་བཞི་པ་འདི་ནི། སྐས་ས་བཞི་པའི་རྐང་པ་བཞི་པ་མ་རྫོགས་བར་དུ། སུཔ྄་མཐའ་ཅན་ལ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་མིང་གཞན་
11-6-30b
སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ཕན་རྐྱེན་རྣམས་འཇུག་པ་སྟོན་ཏེ། ཨ་དས྄་ལ་ངས་བྱིན་པའི་ཨ་མུཥྱ་སོགས་སུཔ྄་རྗེས་མི་འཇིག ལ་ལར་དོན་གཅིག་ལ་སཔ྄་འཇིག །ཏིང྄་མཐར་ཡང་སུ་པྲ་པའི་དོན་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་ཡོད་པས། མིང་ངམ་རྟགས་མཐའ་ཁོ་ནར་འཇུག་པ་ངེས་སོ། །རྐང་པ་འདིར་རྐང་པ་གོང་འོག་ཏུ་སླར་བསྐྱར་བ་མ་གཏོགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་༣༢ཏེ། སྤྱིར་དོན་མང་པོར་འཇུག་པ་དང་། བུ་རྒྱུད་གཉིས། ཨ྄ཎ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཨ྄ཎ་སོགས་འགའ་བུ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དང་། དེའི་དམིགས་བསལ་དུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་སོགས་དང་། སྦྱར་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་རྐྱེན་སོ་སོར་ཡོད་དོ། །དྲང་སྲོང་གི་བུ་རྒྱུད་ལ་ཨ྅། རྐང་བཞི་ལ། ཌྷཉ྄། འགྱུར་བ་སོགས་སོ། །བུ་རྒྱུད་ཀྱི་རྐྱེན་འཇིག་མི་འཇིག་ཁྱད་བཤད་དོ། །སོ་གཉིས་པོ་བུ་རྒྱུད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །སྐབས་གསུམ་པའི་རྐང་པ་གཅིག་པ་འདིར། དེ་ཕན་རྐྱེན། ༤༢ ཨཎ྄། ཋ་ཀ྄་སོགས་སོ། །དེས་བཙོས་སྐར་མ་སྙན་ཚིག་མཐོང་། སོགས་དོན་ཐ་དད་ལའོ། །དེས་བཙོས་སོ་ཞེས་པའི་དོན། ཨན྄། རྒྱ་སྐྱེགས། ཆུའི་གུར་གུམ་དམར་པོས་བཅོས་པར། ཋཀ྄། དེས་ཞེས་པའི་དོན་གུར་གུམ་གྱིས་ཞེས་པའི་རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པ་དེ་ཕན་རྐྱེན་འདི་དང་དོན་གཅིག་པས། སུ་པྲ་འཇིག་པ་སོགས་སོ། །དེ་བཞིན་རྣམ་དབྱེ་གཞན་པའི་རིགས་པའི་མཐའ་དང་ལྷན་ཅིག་དོན་གཅིག་རྣམ་དབྱེས་བསྟན་པའོ། །སྐབས་གསུམ་པའི་རྐང་པ་གཉིས་པ་ནས་དེ་ཕན་རྐྱེན། ཨ྄་ཎ་དང་གྷ་ལ་སོགས་པ་ཉེར་བརྒྱད་བསྟན་པ་རྣམས་དེར་སྐྱེས་པ་དང་དེར་བྱུང་བ་སོགས་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་སྟེ་ལྷག་མ་ལའོ་ཞེས་རྐང་པ་འདི་ཉིད་མ་རྟོགས་བར་དུ་སྤྱིར་གཏང་བ་བཞིན་ནོ། །སྐབས་གསུམ་པའི་རྐང་པ་གསུམ་པ་འདི་ནས་དེ་ཕན་རྐྱེན། ༣༡ ཋཔ྄། ཀན྄་སོགས་སོ།
11-6-31a
སྐྱེས་བཏབ། བུ་ལོན་བྱུང་བའི་རྐྱེན། འོངས་པ། དབང་དུ་བྱས་པའི་གཞུང་དར་སོགས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་གཞིར་བཞག་པའི་དོན་ཏེ་དེ་ལ་ཚ་རྐྱེན་བྱིན་པས་དབང་པོའི་གཞུང་གཞིར་བཞག་ཏུའོ། །དེར་བསྟེན་པ། ངེས་གདུངས་པ་སོགས། པཽ་རུ་ཥེ་ཡཾ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ། ཨེ་ཎ་ཡ། ལོ་ཙཱ་འགས་ཤ་བར་འདོད་ཀྱང་མིན་ཏེ། འདོད་འཇོ་ལས། ཨེ་ཎཿནི་མིག་མཛེས་ཤིང་བྱིན་པ་ཐུང་བ་བོང་ཚད་ཆུང་ངུ་སྟེ་ཞེས་བཤད།།སྐབས་གསུམ་པའི་རྐང་པ་བཞི་པར། དེ་ཕན་རྐྱེན་༢༠འབྱུང་སྟེ། ཋཀ྄ ཨཎ྄། ཋན྄། ཚ་སོགས་སོ། །འཇུག་ཡུལ་ནི། དེ་ཡིས་ཐུལ་དང་རྒྱལ་དང་རྩེ་སོགས་སོ། །རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པ་སོགས་ཀྱི་མཐར་འཇུག་པའི་རྐྱེན་གཉིས་སོགས་སོ། །སྐབས་བཞི་པའི་རྐང་པ་དང་པོ་འདིར་དེ་ཕན་རྐྱེན། ཚ། ཡཏ྄། ཐྱན྄། ཁ། སོགས། ༣༥ འཇུག་ཡུལ་ནི། ཕན་པ། རང་བཞིན་བརྗོད། གྱུར། ཉོས་པ་སོགས་སོ། །སྐབས་བཞི་པའི་རྐང་པ་གཉིས་པ་འདིར་དེ་ཕན་རྐྱེན། ༩༠ ཁཉ྄། ཌྷཀ྄་སོགས། འཇུག་ཡུལ་ཞིང་བགྲོད་བྱུང་གྲོགས་སོགས་སོ། །སྣ་དམའ་བ་བརྗོད་པའི་རྐྱེན་ལྟ་བུ་དེ་འདྲ་དང་། དེ་འདིའི་འདི་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པར་མ་ཏུཔ྄། མཏ྄། རྐྱེན། གོ་མཱན྄།གཅིག་ཚིག །གོ་མནྟཽ། གཉིས་ཚིག གོ་མནྟཿ མང་ཚིག པྲྀཀྵ་བཱན྄། གཉིས་ཡང་མ་ཏུ་པ྄འི་དོན་ལ་ལཙ྄་འགྱུར་བ་སོགས་ཡོད་དོ། །བཱ་ཏུ་ལཿ རླུང་ཚུབ་ཅན་སོགས་སོ། །ན་རྐྱེན་བྱིན། ལཀྵྨ་ཎཿ འབྱོར་བ་ཅན
11-6-31b
སོགས། ཡང་། ཨཎ྄། ཨཱུ་ཥ་སོགས་ལ། ར་རྐྱེན། ཨཱུ་ཥ་རཿ ཚ་སྒོ་ཅན་སོགས་སོ། །ཁ་རཿ བོང་བུ། སྨད་བྱའི་དོན་ལའང་ར། ན་ག་རཾ། གྲོང་ཁྱེར་ཏེ། ནག ཁང་བཟང་ལ་འཇུག་པས་དེ་ལྡན་ནོ། །ཡང་མ་སྦྱར་བ།དྻུ་མཿ མཁའ་ལྡན་སོགས་སོ། །དྲུ་མཿ ཡལ་ག་ཅན་ཏེ་ཤིང་། ཀེ་ཤ་སོགས་ལ་བ། ཀེ་ཤ་བཿ སྐྲ་ཅན། མ་ཎི་བཿ ནོར་བུ་ཅན། པཱ་ཎི་བཿ ལག་ལྡན། བིམྤཱ་བཿ གཟུགས་བརྙན་ཅན་ནོ།

简体中文直译
།དྷེ་ནུཿ 如船女等。第二章第四段，直到第四章第四段结束，解释带 སུཔ྄ 词尾的词与之相关的其他名词构成的附加词缀的应用。在 ཨ་དས྄ 后加 ངས 构成的 ཨ་མུཥྱ 等，སུཔ྄ 后不消失。在某些情况下，单一意义中 སཔ྄ 消失。词尾 ཏིང྄ 后也有以 སུ་པྲ་པ 的意义使用的情况，所以确定只在名词或词性词尾处使用。
在此段落中，除了上下文重复的部分外，共有32种词缀本质：一般用于多种意义的，子孙两类，以及 ཨ྄ཎ 等。其中一些如 ཨ྄ཎ 等用于子孙义，作为特例使用其他词缀等，以及根据应用对象的不同有各自的词缀。圣贤子孙用 ཨ྅ 词缀，四足动物用 ཌྷཉ྄ 词缀，变化等。解释了子孙词缀的消失与否等区别。三十二种都是子孙词缀。
第三章第一段，讲解附加词缀42种： ཨཎ྄、ཋ་ཀ྄ 等。用于"被烹煮、星辰、诗歌、所见"等不同意义。"被烹煮"的意思，ཨན྄（红花）、水郁金红色处理时用 ཋཀ྄，表示"被"的意思，即"被郁金"的第三格，与这个附加词缀同义，所以 སུ་པྲ 消失等。同样，其他格助词的逻辑词尾与同一意义的格助词表示相同。
第三章第二段，介绍附加词缀 ཨ྄་ཎ、གྷ 等二十八种，它们用于"出生于此"和"产生于此"等多种意义，按照"余下的"一般规则使用，直到本段结束。
第三章第三段，讲解附加词缀31种：ཋཔ྄、ཀན྄ 等。用于种植、债务产生、到来、主题经典等意义。"主题"是基础的意思，加 ཚ 词缀表示"以感官经典为基础"。依赖于此、确定热衷等，如 པཽ་རུ་ཥེ་ཡཾ（人所作），ཨེ་ཎ་ཡ，有些译师认为是"鹿"，但不是，《愿满》中说："ཨེ་ཎཿ 是眼睛美丽、腿短、体型小的"。
第三章第四段，出现附加词缀20种：ཋཀ྄、ཨཎ྄、ཋན྄、ཚ 等。应用于"被征服、胜利、游戏"等。第三格等词尾后加的两种以上词缀等。
第四章第一段，讲解附加词缀 ཚ、ཡཏ྄、ཐྱན྄、ཁ 等35种。应用于"有益、表示本性、变成、购买"等。
第四章第二段，讲解附加词缀90种：ཁཉ྄、ཌྷཀ྄ 等。应用于田地、道路、起源、朋友等。如表示鼻子低的词缀这类，以及表示"这个有那个"的 མ་ཏུཔ྄、མཏ྄ 词缀，如 གོ་མཱན྄（单数，有牛的）、གོ་མནྟཽ（双数）、གོ་མནྟཿ（复数）、པྲྀཀྵ་བཱན྄。有时 མ་ཏུ་པ྄ 的意义变为 ལཙ྄ 等。བཱ་ཏུ་ལཿ（有风暴的）等。
加 ན 词缀，如 ལཀྵྨ་ཎཿ（有财富的）等。又，对 ཨཎ྄、ཨཱུ་ཥ 等加 ར 词缀，如 ཨཱུ་ཥ་རཿ（有热气的）等。ཁ་རཿ（驴子），贬义也用 ར。ན་ག་རཾ（城市），因为 ནག 是宫殿，表示有宫殿的地方。不加词缀的有 དྻུ་མཿ（有天空的）等。དྲུ་མཿ（有枝条的）即树。ཀེ་ཤ 等词加 བ，如 ཀེ་ཤ་བཿ（有头发的）、མ་ཎི་བཿ（有宝石的）、པཱ་ཎི་བཿ（有手的）、བིམྤཱ་བཿ（有影像的）。


 །དེ་བཞིན། ཋན྄་སོགས་སོ་སོའི་ལྡན་རྐྱེན་ཡང་། ཧསྟ་དསྟ་ལ་རིགས་བརྗོད་པར་མ་ཏུ་པ྄འི་དོན་ལ་ཨི་ནི་སྦྱར། ཧསྟཱི། ལག་ལྡན། དནྟཱི། སོ་ལྡན། དེ་དག་གླང་པོ་ཆེའོ། །ཧསྟ་བཱན྄། དནྟ་བཱན྄། དེ་གླང་པོ་ལ་མི་འཇུག་གོ། ཏུཎྚི་སོགས་ལ་ལྡན་རྐྱེན་དུ།བྷ། ཏུཎྚི་བྷ། ལྟེ་བ་འབུར་བའི་ནད་ཅན། ཀམྦྷ། ཆུ་ལྡན། ལྡན་ཅན་གཙོ་བོ་མ་ཏུཔ྄་ལ། གཞན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་དོ། །མི་བཟོད་བཟོད་རྐྱེན་གཉིས་བཅས་སོ། །སྐབས་བཞི་པའི་རྐང་པ་གསུམ་པ་འདིར། པཱ་ཎི་པ་སོགས་ལས་རྣམ་དབྱེའི་མིང་ཅན་དུ་བཤད་པའི་རྐྱེན་རིགས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་འཇུག་པ་སྟོན་ཏེ། དེའང་། ཏས྄། ཏྲ་ལ྄་སོགས་སོ། །འཇུག་ཡུལ་ནི་གཞན་རྟེན་ནད་སེལ་སོགས་སོ། །རྣམ་པ་ལ་ཐཱལ྄འོ། །ཞེས་པས། གསུམ་པའི་མཐའ་ཅན་རྣམ་པའི་དོན་ལ། སརྦ་ཐཱ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་སོ། །གྲངས་ཀྱི་རྐྱེན། དྷཱ། དྭིདྷཱ། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱེད། ཡང་ན། དྭི་དྷམ྄། པ་ཊུ་ཛཱ་ཏཱི་ཡཱ། མཁས་པའི་རྣམ་པ་ཞེས། ཛཱ་ཏཱི་ཡར྄་རྐྱེན་ནོ། །ཕྱོགས་
11-6-32a
ཀྱི་དོན་ལ། ཨསྟཱི་ཏི། ཏིའི་ཨི་ཕྱིས། པུ་རུ་སྟཱདྦ་ས་ཏི། ཤར་ཕྱོགས་སུ་གནས། འགར་རྐྱེན་འཇིག་ཀྱང་། དོན་དེ་བཞིན་གནས་སོ། །ཕྱོགས་དོན་ལ་རྐྱེན་གཞན་འཇུག་ཚུལ། ཐག་མི་རིང་བ་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན། །སྔར་བྱུང་ལ་ཙར་ཊ྄་སོགས་སོ། །སྔར་བྱུང་ཁྱད་འཕགས་ལ་སྟེ། སུ་ཀུ་མཱ་ར་ཙ་རཿ ཤིན་ཏུ་གཞོན་པར་གྱུར་པ། སྔར་ཕྱུང་བའི་དོན་གྱི་རྐྱེན། ཤུ་བྷྲཱ་རཱུ་བྱཿ དཀར་མོའི་སྔར་བྱུང་བ། འདྲ་བ། ཚོགས་པ་བརྗོད་པའི་རྐྱེན།སྐབས་བཞི་པའི་རྐང་པ་བཞི་པ་འདིར། རྐྱེན་༣༥ཤས྄། བུན྄། སོགས་སོ། །བཀྲ་ཤིས་བྱ་འདོད་དཔྱད་པ་སྦྱིན་སོགས་སོ། །བསྡུ་བའི་མཐར་འཇུག་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཏེ་དེ་ལྟར་ལེའུ་དགུས་དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་རྣམས་བཤད་ནས། ད་ནི།སྐབས་ལྔ་པ་དྲུག་པ་འདི་དག་གིས། སན྄། ཀྲྀཏ྄། ཏིང྄་། སུཔ྄། ཚིག་སྡུད། མོ་རྟགས་ཀྱི་རྐྱེན། དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་རྣམས་ཅི་རིགས་པར་སྟོན་པ་ལས། སྐབས་ལྔ་པའི་རྐང་པ་དང་པོ་འདིར། སན྄་སོགས་ཀྱི་བྱིངས་གཉིས་བརྗོད་པ་དང་། །སུཊ྄་ཨཱ་ག་མ་སྟེར་བར་བརྒྱད་སྟོན་ནོ། །འདིར་དབྱངས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར། མཚམས་སྦྱོར་མི་ཐོབ་པ་སོགས་བཤད། །སྐབས་ལྔ་པའི་རྐང་པ་གཉིས་པ་འདིར། །ཚིག་སྡུད་ཀྱི་སྐབས་དོན་གཅིག་ཉིད་ལ་འོས་སྤྱིར་ཚིག་སྡུད་དོན་གཅིག་ལ་སུཔ྄་རྐྱེན་འཇིག་ཀྱང་། སྐབས་འགར་མི་འཇིག་པའི་དམིགས་བསལ། སྟོ་ཀ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལྔ་པའི་འོ་ཞེས་སོགས་མདོ་བཅུ་བདུན་བཤད། ཚིག་སྔ་ཕྱི་ལ་ལྟོས་པའི་རྣམ་འགྱུར་འབྲེལ་
11-6-32b
བཅས་བཤད་པ་ལ། དང་དོན་གྱི་བསྡུ་བ་སོགས་བདུན་བཤད། སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མི་འགྱུར་དམིགས་བསལ། མཐའ་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ཡི་གེ་བསྒྱུར་བ་དུ་མ། མུམ྄་ཨཱ་ག་མ་འཇུག་ཚུལ། ཡི་གེ་དབྱི་བ་དུ་མ། ཚིག་སྔ་ཕྱིའི་ཡི་གེ་བསྒྱུར་བ། པུ་ཏྲེ་ར་ས་ཧ། ཞེས་པ་བསྡུས། ས་ཧ་སྔོན། ས་ཧའི་ས་རུ་བསྒྱུར་རམ་མི་སྒྱུར། ས་པུ་ཏྲཿ ས་ཧ་པུ་ཏྲ། བུ་དང་བཅས་པའོ། །སྨིང་ཉུང་གི་ཀུ་ཀཱ་རུ་བསྒྱུར་བ་སོགས་མང་། པྲྀ་ཥོ་ད་ར་ལ་སོགས་པ་དང་།དང་པཱ་ཎི་པའི་འགྲེལ་པ་སོགས་སུ། ཧི་སི་འཚེ་བ་ལས། དབྱངས་དང་ཡི་གེ་གོ་བཟློག་པས། སི་ཧཿ ཧན་འཚེ་བ་ལས། དབྱངས་རྐྱེན། བྱིངས་རྐྱེན་བར་དུས་ཀ྄་ཨཱ་ག་མ་བཅུག་པས། ཧཾ་སཿ གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱང་སྐབས་འདིའི་དཔེ་བརྗོད་དོ།

简体中文直译
同样，ཋན྄ 等各种"具有"词缀，在 ཧསྟ（手）、དསྟ（牙）等词中表示种族时，用 ཨི་ནི 词缀代替 མ་ཏུ་པ྄ 的意义。ཧསྟཱི（有手者）、དནྟཱི（有牙者），这些是指大象。而 ཧསྟ་བཱན྄、དནྟ་བཱན྄ 则不用于大象。对于 ཏུཎྚི 等词，作为"具有"词缀用 བྷ，如 ཏུཎྚི་བྷ（腹部隆起病者），ཀམྦྷ（有水者）。"具有"的主要词缀是 མ་ཏུཔ྄，此外还有许多其他词缀。"不可忍受"与"可忍受"两个词缀。
第四章第三段中，讲解了在 པཱ་ཎི་པ 等文献中被称为格变化名称的六十四种词缀类型的用法。这些包括 ཏས྄、ཏྲ་ལ྄ 等。应用于依赖他人、治病等。对于"方式"用 ཐཱལ྄ 词缀，如第三格后缀表示方式义时，སརྦ་ཐཱ 意为"以一切方式"。
数词的词缀 དྷཱ，如 དྭིདྷཱ（分为两种方式），或 དྭི་དྷམ྄。པ་ཊུ་ཛཱ་ཏཱི་ཡཱ（熟练的方式），这是 ཛཱ་ཏཱི་ཡར྄ 词缀。
对于方向义，ཨསྟཱི་ཏི，省略 ཏི 的 ཨི，如 པུ་རུ་སྟཱདྦ་ས་ཏི（住在东方）。某些情况下词缀虽消失，但意义仍保留。方向义上其他词缀的用法，表示距离不远等的词缀。
对于先前发生的事，用 ཙར་ཊ྄ 等词缀。表示先前发生的卓越事物，如 སུ་ཀུ་མཱ་ར་ཙ་རཿ（曾经非常年轻的）。表示先前出现意义的词缀，如 ཤུ་བྷྲཱ་རཱུ་བྱཿ（白色的先前出现）。表示相似、集合的词缀。
第四章第四段，有35种词缀：ཤས྄、བུན྄ 等。用于吉祥、希望做、考虑、给予等。这些是加在复合词末尾的词缀。如此，通过九章讲解了附加词缀后，现在：
第五、六章解释与 སན྄、ཀྲྀཏ྄、ཏིང྄、སུཔ྄、复合词、阴性标记词缀、附加词缀相关的各种功能。其中，第五章第一段讲解了 སན྄ 等双重表达的词根以及八种添加 སུཊ྄ ཨཱ་ག་མ（插入音）的情况。这里解释了元音的连接、不获得连接等。
第五章第二段，关于复合词中"单一意义"的适用情况，一般来说复合词表示单一意义时 སུཔ྄ 词缀消失，但在某些情况下不消失的特例，如"སྟོ་ཀ 等词在第五格"等十七条规则。解释了依赖前后词的变化及其关联，包括七种"དང"（和）意义的复合等。
男性变化与否的特例，词尾长短变化的方式，多种字母变化，མུམ྄ ཨཱ་ག་མ 的应用方法，多种字母省略，前后词的字母变化，如 པུ་ཏྲེ་ར་ས་ཧ 的缩略，ས་ཧ 前置，ས་ཧ 的 ས 是否变化，ས་པུ་ཏྲཿ、ས་ཧ་པུ་ཏྲ（带儿子的）。སྨིང（小）的 ཀུ 变为 ཀཱ 等多种变化。
པྲྀ་ཥོ་ད་ར 等词以及 པཱ་ཎི་པ 的注释等中，从 ཧི་སི（伤害）一词，通过元音和字母倒置，形成 སི་ཧཿ（狮子）；从 ཧན（伤害）一词，通过加元音词缀，在词根和词缀之间插入 ཀ྄ ཨཱ་ག་མ，形成 ཧཾ་སཿ（鹅），这些也是本章的例证。


 །ཨུཧྣ། ཨ་ཧན྄་དུ་བསྒྱུར་བ། མཐའ་རིང་བ་སོགས་འགའ་འོ། །སྐབས་ལྔ་པའི་རྐང་པ་གསུམ་པ་འདིར། །ཏིང྄་སུཔ་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་རིགས་སྟོན། མཐའ་རིང་བ། རྐྱེན་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ། བྱིངས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ། ཤཱ་སུ། ཤས྄་སུ་བསྒྱུར་བ་སོགས་མཐའ་དབྱི་བ་སོགས་བཤད། སྐབས་ལྔ་པའི་རྐང་པ་བཞི་པ་འདིར། རྐྱེན་གྱི་ཡི་གེ་བསྒྱུར་བ། བྱིངས་ཀྱི་རཱི་བསྒྱུར་བ་དང་ནུམ྄་ཨཱ་ག་མ་ལ་དཔྱད་པ། སུཔ྄་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་འགྱུར། །ལཱིཊ་སོགས་བརྟེན་རྣམ་འགྱུར་བཞི་བཤད། སྐབས་དྲུག་པའི་རྐང་པ་༡འདིར། ཨཱ་ཏ་ཨཻ་ཙ྄འི་རྣམ་འགྱུར། ཉྙྲི་ཏ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་འགྱུར་སོགས་སོ། །སྐབས་དྲུག་པའི་རྐང་པ་༢འདིར། ཨཏ྄་ཨེཏ྄་དུ་འགྱུར་མི་འགྱུར་སྟོན་ནོ། །སྐབས་དྲུག་རྐང་༣འདིར། སུཔ྄་མཐའ་གཉིས་བརྗོད།
11-6-33a
ཡུ་ཥྨད྄་ཨསྨད྄་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་འགའ། སྔ་མ་ལ་མ་གྲུབ་པ། མ་ཏུའི་རྣམ་འགྱུར་སོགས། ཨ་དས྄་རྣམ་འགྱུར། པཱུ་ཏ་ཐོབ་ཚུལ། ཁྱབ་འདོད་དང་ཡང་ཡང་ལ་ཚིག་གཉིས་བརྗོད། དེ་བཞིན་གཉིས་བརྗོད་དུ་མ་སོགས་དང་། པཱུ་ཏ་ཐོབ་ཚུལ་རྣམས་ཡོད། སྐབས་དྲུག་པའི་རྐང་པ་བཞི་པ་འདིར། གསལ་བྱེད་མཚམས་སྦྱོར་རྣམས་སྟོན་ཏེ། སུཊ྄་ཨཱ་ག་མ་ཕ་རོལ་ལ། སམ྄་གྱི་མ྄་ཤ྄རུ་འགྱུར། དེ་བཞིན་གཞན་འགྱུར་ཚུལ་འགའ།རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན་དང་ང་རོ་འགྱུར་ཚུལ། འདི་ཡང་རྗེ་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏའི་ཕྱག་བྲིས་དངོས་ལས་བཤུས་པ་དགེའོ།

简体中文直译
།ཨུཧྣ 变为 ཨ་ཧན྄，词尾延长等一些情况。在第五章第三段中，适当地展示 ཏིང྄ སུཔ 的各种功能。解释了词尾延长、词缀转变为其他形式、词根转变为其他形式、ཤཱ་སུ 转变为 ཤས྄ 等词尾省略等情况。
在第五章第四段中，解释了词缀的字母变化、词根中 རཱི 的变化以及对 ནུམ྄ ཨཱ་ག་མ（插入音）的考察、基于 སུཔ྄ 的变化、依赖 ལཱིཊ 等的四种变化。
在第六章第一段中，讲解了 ཨཱ་ཏ ཨཻ་ཙ྄ 的变化、依赖 ཉྙྲི་ཏ 的变化等。在第六章第二段中，展示了 ཨཏ྄ 变为 ཨེཏ྄ 的情况及不变的情况。在第六章第三段中，解释了两种 སུཔ྄ 词尾。
ཡུ་ཥྨད྄（你）和 ཨསྨད྄（我）的一些变化，前面未完成的，མ་ཏུ 的变化等，ཨ་དས྄ 的变化，པཱུ་ཏ 的获得方式，在广泛愿望和反复情况下使用词的双重表达。同样有多种双重表达以及 པཱུ་ཏ 的获得方式。
在第六章第四段中，展示了辅音连接方式：སུཊ྄ ཨཱ་ག་མ 在后面时，སམ྄ 的 མ྄ 变为 ཤ྄，同样还有其他一些变化方式。鼻音和浊音的变化方式。这也是从大班智达尊者的亲笔手稿中抄录的，愿其吉祥。


 །སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །།



简体中文直译
祝一切吉祥。
;


